Bab 15 · 16 / 43

Lumière et Ténèbres

Kitabın Fransızca baskısındaki başlık.

Türkçe baskıdaki başlık : Nur ve Zulmet

Ses: Fransızca Bu video Fransızca anlatılmaktadır; Türkçe başlık yalnızca okumanıza yardımcı olmak içindir.

21 dk1,07 GBGoogle Drive'da barındırılan videolar.

Kütüphanem

Google Drive'da aç

Google Drive herkese açık oynatma sayısını sınırlar: oynatıcı sınıra ulaşıldığını belirtirse daha sonra yeniden deneyin.

Anlatım dili: Fransızca. Site dilini değiştirmek arayüzü çevirir, videoların sesini değil.

Bilgenin Gayesi kitabının 15. Babına ait video.

Başlıklar, kitabın Fransızca, İngilizce ve Arapça baskılarındaki başlıklardır.

Bu Babı kitapta oku

Makale 15 — Nur ve Zulmet

Nur ve Zulmet: yaratılışın, İblis'in ve madde dünyasının sırları

Bilgenin Gayesi — On Beşinci Bab

Metin Türkçe okunuyor

Dünyamızda neden hem bu kadar güzellik hem de bu kadar acı var? Zulmetin kaynağı nedir? Ve İblis'in fiziksel dünyanın oluşumunda nasıl bir rolü olmuş olabilir?

Antik çağdan beri ruhani gelenekler nur ile zulmet arasındaki karşıtlığı anlamaya çalışmıştır.

Nur çoğu zaman bilgiyi, hakikati ve ilahi yakınlığı temsil eder.

Zulmet ise cehaleti, sapkınlığı ve Allah'tan uzaklığı simgeler.

Ancak Bilgenin Gayesi'nin on beşinci Babında Abdullah Haşim Eba Sadık (minhusselam) çok daha karmaşık bir anlayış sunar.

Mani'nin öğretileri, İmam Bakır'a atfedilen anlatılar ve Ahmed El-Hasan ile yapılan konuşmalar aracılığıyla maddi yaratılışın kaynağını ve İblis'in düşüşünü inceler.

1. Nur'un Elçisi Mani

Bölüm, 3. yüzyılda Maniheizmi kuran Mani'den söz ederek başlar.

Mani kendini nurun bir elçisi olarak tanıtıyordu.

Maniheist öğretide nur ve zulmet, evrenin açıklanmasında temel bir yer tutar.

Kitap, nurun zulmet diyarlarında alıkonulduğunu bildiren öğretiyi aktarır.

Böylece maddi yaratılış bu iki ilkenin varlığıyla damgalanmış olur.

Bu anlayış, dünyadaki kötülüğün varlığını açıklamaya çalışan eski bir dini geleneğe aittir.

2. Nur neden maddede bulunur?

Bu Bab'da ortaya konan yoruma göre nur, her şeyin varoluşu için vazgeçilmezdir.

Karanlıkla damgalanmış bir dünyada bile nurun bir kısmı var olmaya devam eder.

Yazar bu fikri, yaratılışın karmaşıklığını anlamaya imkân veren bir unsur olarak sunar.

Burada nur, yalnızca fiziksel bir olguyu değil, ruhani bir gerçekliği temsil eder. Bu ayrım esastır: dini nur ve zulmet kavramları, ışık ışınımını tanımlayan bilimsel kavramlarla karıştırılmamalıdır.

3. Ümmü'l Kitap'ta Azazil anlatısı

Bölüm ardından Ümmü'l Kitap metninde İmam Bakır'a atfedilen bir anlatıyı aktarır.

Bu anlatıda Azazil, yaratıklar biçimlendirmesini sağlayan bir nur alır.

Ancak kendisine ait olmayan bir otoriteyi talep etmeye başlar.

Bunun üzerine Yüce Hükümdar ona, bu yeteneğin kendisine bahşedilmiş bir lütfa bağlı olduğunu hatırlatır.

Bu nur kendisinden geri alındığında Azazil'in benzer bir yaratılışı yeniden ortaya koymaktan aciz olduğu anlaşılır.

Anlatı temel bir fikri örneklendirir: bir yeteneğe sahip olmak, onun mutlak kaynağı olmak anlamına gelmez.

Alınan güç, ondan yararlanan kişi onun kaynağını unuttuğunda bir imtihana dönüşebilir.

4. İblis Allah'ın kudretini biliyor muydu?

On beşinci Bab, Abdullah Haşim Eba Sadık ile Ahmed El-Hasan arasında geçen son derece önemli bir konuşmayı aktarır.

Yazar İmam'a İblis'in güdülerini sorar.

Onun Adem'e karşı çıkması Allah'ı bilmemesinden mi kaynaklanıyordu?

Anlatıya göre Ahmed El-Hasan, İblis'in ilahi kudrete dair kayda değer bir bilgiye sahip olduğu cevabını verir.

Dolayısıyla onun sapması yalnızca bilgi eksikliğiyle ilgili değildir.

Bu sapma hasetten, güç sevgisinden, otorite arzusundan ve egodan doğmuştur.

Bu ayrım temel önemdedir.

Büyük bir ruhani bilgi, alçakgönüllülüğü zorunlu olarak garanti etmez.

5. Haset ve İblis'in düşüşü

Haset, İblis'in düşüşünün açıklanmasında merkezi bir yer tutar.

Kitaba göre İblis, Adem'e verilen mevkiyi kabul etmeyi reddetmiştir.

Rütbesini ve otoritesini koruma arzusu giderek itaatinin önüne geçmiştir.

Bu okuma bir paradoksu gözler önüne serer.

Bir varlık, Allah'ın varlığını kabul ederken O'nun iradesi kendi hırslarıyla çeliştiğinde ona boyun eğmeyi reddedebilir.

Böylece İblis'in düşüşü, kibrin tehlikelerine dair bir öğretiye dönüşür.

6. İblis neden yaratılışın babası olarak anılıyordu?

Bölüm, İblis isminin özgün bir açıklamasını da sunar.

Aktarılan bir konuşmada Ahmed El-Hasan, bu ismin bir yorumunu yaratılışın babalığı fikriyle ilişkilendirir.

Ancak bu unvanın İblis'in mutlak Yaratıcı olduğu anlamına gelmediğini belirtir.

İblis bu ismi, işgal ettiği mevki ve meleklerin ona beslediği sevgi nedeniyle almıştır.

Bu, kanıtlanmış dilbilimsel bir etimoloji değil, anlatıya özgü batıni bir yorumdur.

7. İblis ve fiziksel bedenlerin yaratılışı

Bu Bab'ın en sıra dışı öğretilerinden biri maddi bedenlerin kaynağıyla ilgilidir.

Aktarılan diyalogda Abdullah Haşim Eba Sadık, İblis'in fiziksel bedenlerin yaratılışına katılıp katılmadığını sorar.

Ahmed El-Hasan bu yorumu onaylar ve maddi bedenleri, Muhammed ve Ailesi ile ilişkilendirilen nur bedenlerinden ayırır.

Kitap böylece yaratılışa dair hiyerarşik bir vizyon önerir.

Nurani ruhani gerçekliği maddi tezahürden ayırır.

Bu öğreti eserin dini kozmolojisine aittir ve insan bedeninin kökenine dair bilimsel bir açıklama değildir.

8. Alçakgönüllülükten yoksun güç

İblis üzerine yapılan düşünce önemli bir ahlaki öğreti içerir.

Tehlike yalnızca cehalette yatmaz.

Bir kişi kayda değer bir bilgiye, sorumluluğa ya da otoriteye sahip olduğunda da ortaya çıkabilir.

Bilgi hizmet etmenin bir aracı olabilir.

Ancak üstünlük iddia etmek için kullanıldığında kibri de besleyebilir.

Anlatıda İblis tam olarak bu sapmayı temsil eder.

Onun sorunu yeteneklerin yokluğu değil, kendi önemini nasıl gördüğüdür.

9. İçsel nur ve insanın seçimi

Nur ve zulmet teması nihayetinde kişisel bir düşünceye davet eder.

Eylemlerimizin güdüleri nelerdir?

Hakikati mi arıyoruz, yoksa takdir edilmeyi mi?

Hizmet etmek mi istiyoruz, hükmetmek mi?

Elde etmek istediğimiz bir sorumluluğun başka bir kişiye verilmesini kabul edebiliyor muyuz?

Bu sorular İblis'in düşüşü anlatısını devam ettirir.

Kozmolojik bir öğretinin aynı zamanda insan davranışına dair bir öğretiye de nasıl dönüşebileceğini gösterir.

Sonuç — Alçakgönüllülük olmadan bilgi yetmez

Bilgenin Gayesi'nin on beşinci Babı maddi yaratılışa, nura ve zulmetin kaynağına dair ruhani bir yorum önerir.

Mani'ye, Azazil anlatısına ve İblis ile ilgili öğretilere önemli bir yer ayırır.

Ancak belki de en erişilebilir öğretisi bilgi ile kibir arasındaki ilişkiyle ilgilidir.

Egomuz hakikati kabul etmemize engel oluyorsa, onu bilmek neye yarar?

Bu soru doğrudan bir sonraki Bab'ın zeminini hazırlar; o Bab ruhani yolculuğun en büyük engellerinden birine ayrılmıştır: İnsan Nefsi.

Bab 15'i videoda keşfedin

Nur ve Zulmet bölümünün görsel-işitsel uyarlamasını Bilgenin Gayesi serisinde bulabilirsiniz.

Ana kaynak: Abdullah Haşim Eba Sadık (minhusselam), Bilgenin Gayesi, On Beşinci Bab.

Anahtar kelimeler: nur ve zulmet, İblis, Azazil, Mani, Maniheizm, Ümmü'l Kitap, yaratılış, kibir, Ahmed El-Hasan, Bilgenin Gayesi.