Adalet Sistemimizdeki Sorun Bu
Metin Türkçe okunuyor
Özgün makaleyi The Divine Just State sitesinde okuyun
Güçlüler cezadan kaçarken küçük suçlular ağır cezalarla karşılaşıyor ve adaletsizlik hüküm sürüyor.
Yazan Caroline Hoeren

Kanunu çiğnemenin yanlış, kanuna uymanın ise doğru olduğuna inanarak yetiştiriliriz. Peki ya kanunun kendisi, adaletten çok iktidar ve siyasetle ilgilenenlerin hazırladığı bir adalet hatasıysa?
Kendisiyle adaletin bir meşalesi olarak övünen bir ülke olan ABD'de, Snowden ve Assange gibi muhbirler, yurttaşlarına yardım etmeye çalıştıkları için ömür boyu hapis cezalarıyla karşılaşırken, George Bush ve Dick Cheney gibi savaş suçluları dokunulmazlıklarını koruyor ve toplu katliama ve işkenceye teşvik ettikleri için hiçbir zaman yargılanmıyor. Avrupa'da çocuk tecavüzcülerinin yüzde 30'u denetimli serbestlik alıyor ve tecavüz davalarının daha baştan yüzde 10'undan azı kovuşturuluyor. Aynı zamanda sıradan insanlar film korsanlığı ya da vergi kaçakçılığı yaptıkları için yıllarca hapis yatıyor.
Adalet sistemimizdeki sorun ne? Ve adaletsiz olduğu kanıtlanmış bir sisteme boyun eğmekten başka seçeneğimiz yok mu? Yoksa itiraz etme hakkımız var mı?
Seri Pedofiller Serbestçe Dolaşırken
Gözlemleyebildiğimiz kadarıyla bir sistemin en büyük tehlikelerinden biri, yurttaşların sistemin adaletsizliklerini olağan kabul etmeye başlamasıdır. Zamanla yalnızca devlet aygıtının adaleti uygulayabileceğine ve adalet sistemini sorgulamanın ya da ona karşı çıkmanın kendilerini suçlu ya da kötü yurttaş yapacağına inanmaya başlarlar.
Bir çocuğa defalarca tecavüz eden ve böylece onu sonsuza dek yaralayan bir adam düşünün. Onun masumiyetini ve mutluluğunu yok ediyor ve ömür boyu sürecek bir travmaya yol açıyor. Çoğu insan böyle bir suçun mümkün olan en ağır cezayla cezalandırılması gerektiği konusunda hemfikir olacaktır. Oysa Avrupa'da çocuk tecavüzcüleri çoğu zaman hapse bile girmiyor ve hayatlarına hiçbir şey olmamış gibi devam ediyor. Örneğin The Telegraph 2013'te şu başlığı attı: “Aralarında tecavüzcülerin de bulunduğu yüzlerce şiddet suçlusu, hafif cezaların ardından mahkemeden elini kolunu sallayarak çıkıyor.”
Örneğin Almanya'da bir polis memuru görev başındayken iki çocuğa tecavüz etmekten suçlu bulundu. Karar ne oldu? On iki ay denetimli serbestlik. Hatta 2018'de federal bir mahkeme, suçlarının kariyerini etkilemeyecek kadar uzun zaman önce işlendiğini öne sürerek yerel polis karakolunu bu yırtıcıyı yeniden işe almaya zorladı.
Bu hafif kararların ciddi sonuçları var. Yakın tarihli federal bir araştırmaya göre yaklaşık 1 milyon Alman çocuk cinsel istismara maruz kalıyor. ABD'de ise yaklaşık 7 milyon çocuk bundan etkileniyor.
Sözde yurttaşlarını korumak için tasarlanmış bir adalet sisteminin ne büyük bir başarısızlığı.
Hatta The Guardian, İngiltere ve Galler'de bildirilen tüm tecavüzlerin yüzde 2'sinden azının kovuşturulduğunu bildirdi. Bu, vakaların yüzde 98'inde tecavüzcünün adaletten kaçtığı ve asla hesap vermediği anlamına geliyor.
Serbestçe dolaşanlar yalnızca pedofiller değil. Pek çok ağır ve şiddet suçlusu suçunu kabul ederek hafif cezalar alıyor ve yalnızca birkaç yıl hapis yattıktan sonra serbest kalıyor. Kanada'nın National Post gazetesine göre:
“Kanada adalet sistemi seri katilleri, çocuk katillerini, toplu silahlı saldırganları, polis katillerini, yamyamları ve hatta teröristleri serbest bıraktı. Bu tahliyeler neredeyse her zaman kurbanların ailelerinin hararetli itirazlarına rağmen gerçekleşti.”
Cüzdan Çalmaya ya da Ağrı Kesici Satmaya Ömür Boyu Hapis
Adalet sisteminin suçluları parmaklıklar ardına koyma ve orada tutmadaki başarısızlığına bakmak şok edici. Bu adaletsizliğe katlanmak, sistemin masum insanlara ya da küçük suçlar işleyenlere nasıl davrandığını düşündüğümüzde daha da zorlaşıyor.
Şunu düşünün: Hem Avrupa'da hem de ABD'de bir filmi indirip dağıttığınız için beş yıla kadar hapis cezasına çarptırılabilirsiniz. Hollywood filmlerinin CD'lerini satan birinin yıllarca hapse girmesi, bir çocuğa tecavüz eden birinin ise serbestçe dolaşması herhangi bir ölçüye göre adil midir?
Hayır, adil değil; ama bu dünyanın her yerinde, her zaman, her gün yaşanıyor.
Amerikan Sivil Özgürlükler Birliği'nin yaptığı şok edici bir araştırma, ABD'de 3.200'den fazla kişinin şiddet içermeyen suçlardan dolayı şartlı tahliyesiz ömür boyu hapis cezası çektiğini ortaya koydu. Ömür boyu hapis cezasına yol açan suçlar arasında bir kamyondan benzin çalmak, mağazadan hırsızlık yapmak, bir crack piposu bulundurmak, 10 dolarlık bir esrar satışına aracılık etmek ve çalıntı bir çeki bozdurmaya çalışmak yer alıyor.
Örneğin Patrick Matthews iki çocuk babası. Bir alet barakasından alet çaldığı için şartlı tahliyesiz ömür boyu hapis cezası aldı.
Küçük hırsızlıklar yapanların pek çoğunun, onları mahkûm eden hükümetin ta kendisi tarafından bir suç hayatına itildiğini anlamak önemlidir. Yaklaşık her 500 Amerikalıdan biri evsiz. Yoksulluğu yaratan ve dayatan bir sistem, küçük suçlarla dolu bir hayata mecbur bıraktıklarını nasıl mahkûm edebilir?
Business Insider da yüzlerce Amerikalının küçük uyuşturucu suçlarından dolayı ömür boyu hapis cezası çektiğini bildiriyor. En şok edici vakalar arasında ağrı kesici sattığı için 25 yıl hapis cezası alan Scott Earle, üç gramdan az crack sattığı için 42 yıl verilen Atiba Parker ve ağrı kesici Vicodin'den aşırı doz almaya çalıştığı için 15 yıl hapis cezası alan Todd Hannigan yer alıyor.
Bir adalet sisteminin, bir partide ara sıra uyuşturucu satan birini 40 yıl hapse mahkûm ederken seri bir tecavüzcüye yalnızca beş yıl vermesi nasıl mümkün olabilir? 300 kız çocuğunun katili yalnızca 14 yıl sonra nasıl serbest bırakılırken, bir mağaza hırsızına şartlı tahliyesiz ömür boyu hapis cezası veriliyor?
Adaletinizi Satın Alın
Yoksullar yalnızca küçük suçlarla dolu bir hayata itilmekle kalmıyor, aynı zamanda zengin muadillerinden çok daha ağır cezalara çarptırılıyor.
Yeterince zengin ya da yeterince güçlüyseniz, uluslararası hukuku bile çiğneyebilirsiniz; hem de tam bir cezasızlıkla. Normalde ömür boyu hapisle cezalandırılan bir suç olan savaş işkencesi tekniklerini savunduğunu ve uyguladığını açıkça kabul eden Dick Cheney gibi.
Bush yönetimi uzun bir kanun listesini çiğnedi: işkence, izinsiz dinleme, Kongre'ye yalan söyleme ve daha pek çoğu. Bu suçlardan dolayı kimse yargılanmak ya da cezalandırılmak şöyle dursun, suçlanmadı bile.
Buna karşılık NSA'nın kitlesel gözetim programlarını ifşa eden Snowden, 2013'ten beri Rusya'da sürgünde yaşıyor ve onlarca yıl hapse yol açabilecek casusluk suçlamalarıyla karşılaşmadan ülkesine dönemiyor. Dünyanın dikkatini Irak'taki savaş suçlarına çekmeye çalışan WikiLeaks'in kurucusu Assange, yurttaşlarına yardım etmeye çalıştığı için birkaç ülkede hapsedildi ve iradesi dışında alıkonuldu.
Mısır'ın eski Cumhurbaşkanı Hüsnü Mübarek'in cinayet, cinayete teşebbüs, yolsuzluk ve vurgunculuk dahil uzun bir suçlama listesi vardı. 2011 Mısır Devrimi sırasında Mübarek rejimi 800'den fazla protestocunun ölümüyle ilişkilendirildi. Buna rağmen Mübarek yalnızca 5 yıl hapis yattı ve ardından serbest kaldı. Bu arada Mübarek karşıtı bir aktivist, Mısır mahkemelerince “bir protesto kanununu ihlal ettiği” için 15 yıl hapis cezasına çarptırıldı.
Kanunları uygulayan ve yazanların, bu kanunlarla yargılanmayan kişiler olduğu bir dünyada yaşadığımız açıktır.
Adalet Hataları
Son çeyrek yüzyılda Batılı ülkeler milyonlarca insanı hapsetti. Bunların endişe verici bir kısmı haksız yere mahkûm edildi; bazıları işlemedikleri suçlar yüzünden onlarca yıl parmaklıklar ardında kaldı. 1996 tarihli Convicted But Innocent (Mahkûm Ama Masum) kitabına göre, Amerika Birleşik Devletleri'nde her yıl yaklaşık 10.000 kişi ağır suçlardan haksız yere mahkûm ediliyor olabilir. Wikipedia'nın “Adalet hatası vakaları listesi”, pek çok kişinin hiçbir suç işlemeden yıllarca, bazen onlarca yıl hapis yattığı yüzlerce haksız mahkûmiyeti sıralıyor.
Ama masumken yanlışlıkla mahkûm edilen insanlar yetmiyormuş gibi, bazı vakalarda zulmedenler masum birini işlemediği bir suçu itiraf etmeye bilerek zorluyor. Gizliliği kaldırılmış itiraf kayıtları, pek çok soruşturmacının masum insanlardan mahkûmiyet koparmak için psikolojik ve fiziksel baskı uyguladığını gösteriyor.
Örneğin bu çocuk Detroit polisi tarafından sahte bir itirafta bulunmaya zorlandı ve tamamen masum olduğu hâlde 9 yıl hapis yattı.
Bu, masum Thomas Cogdell'in sorgusu. Küçük kız kardeşi öldürüldüğünde 12 yaşındaydı ve suçu itiraf etmesi için baskı yapıldı. Hâkimler itirafını kabul etti ve karar nihayet bozulana kadar onu yıllarca hapse gönderdi.
Irkçılığın körüklediği haksız mahkûmiyetin dönüm noktası niteliğindeki bir vakası “Central Park Beşlisi” vakasıdır. 1989'da beş Siyah genç, Central Park'ta beyaz bir kadına tecavüz etmek ve saldırmaktan haksız yere mahkûm edildi. Polisin onları suçlayan hiçbir delili ya da görgü tanığı ifadesi olmamasına rağmen, polis şiddet içeren sorgu taktikleriyle gençlerden itiraf kopardı. On yıl hapis yattıktan sonra, gerçek fail bulununca mahkûmiyetleri bozuldu.
Hiçbir özür almadılar ve haksız mahkûmiyetlerden sorumlu polisler ve savcılar, savcılık dokunulmazlığı kuralı nedeniyle hiçbir yaptırımla karşılaşmadı.
Evet, doğru okudunuz: Bir tanığı ya da şüpheliyi yemin altında yalan söylemeye yönelten bir savcı hukuki sorumluluktan muaftır. Bir savcı duruşmada sanığın masumiyetine dair delilleri gizlerse ve sanık haksız yere mahkûm edilirse, sanığın savcıya karşı başvurabileceği hiçbir hukuki yol yoktur.
Adalet Hataları ve Ahmedi Barış ve Nur Dini
AROPL üyeleri, dinin kuruluşundan bu yana adalet hatalarıyla karşılaşmaktadır. Bugün, anayasal hükümlerin devlet dini dışındaki herhangi bir inancın yayılmasını suç saydığı Cezayir, Malezya ve İran gibi ülkelerin sapkınlık yasalarına girmeyeceğiz. Ancak AROPL'un Batı'daki anlamsız adalet sistemiyle de mücadele ettiğini belirtmekte fayda var.
Mayıs 2023'te, ülkelerinde dinleri yüzünden zulme uğrayan 104 AROPL üyesi, Bulgaristan Mülteciler ve Göçmenler Konseyi'nden ve 20'yi aşkın insan hakları kuruluşundan, “Bulgaristan topraklarına ulaşır ulaşmaz sığınma başvurularının işleme alınacağı” haberini aldı. Bunu, herhangi bir normal insanın anlayacağı gibi, Bulgaristan hükümetinin kendilerini kabul etmeye yönelik insani bir daveti olarak anladılar. Ancak Türk sınır muhafızları, Bulgaristan'a giriş vizeleri olmadığı için onları Kapıkule'de şiddet kullanarak durdurdu. Bulgaristan Mülteciler ve Göçmenler Konseyi'nin daveti yeterli değildi. Aynı zamanda Bulgaristan insani vize vermiyor ve sınır çitini keserek ülkeye yasa dışı girişi şiddetle kınıyor.
Öyleyse insan şunu sorabilir: Bu 104 kişi ya da Türkiye'de ve kendi ülkesinde zulme uğrayan herhangi biri, sığınma başvurusunda bulunmak için güvenli bir yere nasıl ulaşmalı? Ülkeye yasal olarak girenlere sığınma prosedürü sunup sonra bunu yapmak için hiçbir yol ve hiçbir vize sunmamak tamamen gülünç değil mi? Bu tür sistemler sözde “adalet” sistemini alay konusu hâline getiriyor.
Temmuz 2024'te Türkiye, Irak ve İran'dan 40 üyenin ülkede sığınma başvurusunda bulunmasıyla sığınma sisteminin saçmalığını bir kez daha kanıtladı. Türk sığınma kanununa göre hükümet, başvuru sahiplerini, orada barınakları ya da bağlantıları olup olmadığına bakmaksızın sözde Uydu kentlere yerleştirebiliyor. Hükümet hiçbir barınma ya da destek sağlamıyor ve sığınmacıları tanımadıkları şehirlerde hiçbir yardım olmaksızın çaresiz bırakıyor. AROPL üyeleri için bu politika, ciddi sağlık sorunları olan dört yaşlı kadının hiçbir destek ağı olmadan Uydu kentlere tek başına yerleştirilmesi anlamına geldi. Türk hükümeti kanun yoluyla onları sokakta bir hayata ya da dini inançları yüzünden hapisle karşılaşacakları İran ve Irak'a geri dönmeye mahkûm etti.
24 Temmuz 2024'te Sabail Bölge Mahkemesi, Rustam Gasimli ve Neriman Shabanzade'yi “holiganlık” (Azerbaycan Ceza Kanunu Madde 510) ve “bir polis memuruna itaatsizlik” (Azerbaycan Ceza Kanunu Madde 535.1) suçlarından 30 gün hapis cezasına çarptırdı. Mahkeme tutanağı onları mala zarar vermek ve saldırgan bir tavır sergilemekle suçluyor; oysa olayın tamamı, tutuklandıkları ana kadar canlı olarak kameraya kaydedildi. İki inananın Azerbaycan'ın Bakü kentinde barışçıl ve sessiz bir şekilde el ilanı dağıttıkları görülüyor. İnsan, kararı veren hâkimin inananların avukatı tarafından sunulan videoyu izlemeyi mi ihmal ettiğini, yoksa onu görmezden gelmeyi mi seçtiğini merak ediyor.
Dünyanın dört bir yanındaki adalet sistemlerinin mevcut durumu, dünyanın adaletsizlikle dolu olarak tasvir edildiği bir zaman olan ahir zamanda yaşadığımızın kanıtıdır.
Ebu Cafer el-Bakır şöyle dedi: “Ehl-i Beyt'in Kaim'i kıyam ettiğinde, malı eşit olarak paylaştıracak ve insanlar arasında adaletle hükmedecek.… Dünya zulüm, baskı ve kötülükle dolduktan sonra onu adalet, hakkaniyet ve nurla dolduracak.”Bihar'ul-Envar, Allame Meclisi, c. 51, s. 29