5 dk okuma

Görüş: Düşünceleriniz Cennetinizi mi, Cehenneminizi mi Yaratıyor?

Metin Türkçe okunuyor

Özgün makaleyi The Divine Just State sitesinde okuyun

Kabul edelim: Bilgiyle aşırı doymuş bir dünyada yaşıyoruz — tweetler, TikTok'lar, TED konuşmaları ve dehşet verici haberler. Veride boğuluyoruz ama hikmete açız. Modern dünya basit bir kurala göre işliyor: Anlatıyı kontrol eden, dünyayı kontrol eder. Peki bu sizin için ne anlama geliyor? Ve kimi dinlemelisiniz?

Yazan Klara Kassem

Kütüphanem

Kabul edelim: Bilgiyle aşırı doymuş bir dünyada yaşıyoruz — tweetler, TikTok'lar, TED konuşmaları ve dehşet verici haberler. Veride boğuluyoruz ama hikmete açız. Modern dünya basit bir kurala göre işliyor: Anlatıyı kontrol eden, dünyayı kontrol eder.

Ama işin can alıcı noktası şu: Bu yeni değil.

Binlerce yıl önce Kutsal Kitap, şifreli ama derin bir ifadeyle açılıyordu:

“Başlangıçta Söz vardı. Söz Tanrı'yla birlikteydi ve Söz Tanrı'ydı.”Kutsal Kitap, Yuhanna İncili, Bölüm 1, Ayet 1

Bu yalnızca teoloji değil; bir tutam kuantum mantığı katılmış metafizik. Tarayıcı geçmişiniz yalnızca kedi videoları ve “ekşi mayalı ekmek nasıl yapılır” izlerinden ibaret değil; yaratılmasına yardım ettiğiniz gerçekliğin bir planı.

Gerçekliğin Kaynak Kodu

Eba Sadık Abdullah Haşim'in aydınlatıcı çalışmaları sayesinde, bütün bilginin nihayetinde Allah'tan ya da nihai, ebedî bilinçten kaynaklandığı açıkça ortaya çıkar; ama yaratılışa girdiğinde iki karşıt güç aracılığıyla yönlendirilir, yorumlanır, etkilenir ve aktarılır: nur, berraklık ve bilincin genişlemesini getiren Allah'ın Ruhu; ve gücü ve kontrolü korumak için hakikati çarpıtan ve sınırlayan aldatıcı İblis.

Özünde savaş bilginin kaynağı üzerine değil, onun yorumlanması ve aktarılması üzerinedir.

Kur'an'ın Peygamber Muhammed'in sözleriyle aktardığı gibi, İblis'in kendisi son hükümden sonra şunu itiraf eder:

“Şüphesiz Allah size gerçek bir vaatte bulundu, ben de size vaatte bulundum, ama sizi aldattım. Sizi çağırmamdan başka üzerinizde hiçbir gücüm yoktu, siz de bana uydunuz. Öyleyse beni kınamayın; kendinizi kınayın…”Kur'an, Sure 14 (İbrahim), Ayet 22

Sonuç çarpıcıdır: Hakikat her zaman mevcuttur, ama aldatma da öyle. Ve çoğumuz, birbiriyle yarışan anlatıların kaosuna yakalanmış hâlde, çoğu zaman en doğru sesi değil en yüksek sesi izleriz.

İşte tam da bu yüzden “Zamanın İmamı”na ihtiyacımız var: tükettiğimiz bilginin ardındaki kaynak kodu bilen, ilahi olarak yetkilendirilmiş bir rehber. Bu, kontrol ya da otoriterlikle ilgili değil. Sorumlulukla ilgili. Bilgi yaratıcı bir güçse, birinin onu sorumlu bir şekilde ve bütün yaratılışın yararına nasıl kullanacağını bilmesi gerekir.

Tarihi geri saralım.

  • Havva ve yılan mı? Bir dezenformasyon kampanyası.
  • Firavun'a karşı Musa mı? En âlâsından veri bastırma.
  • Sanhedrin'e karşı İsa mı? Yargılanan hakikat.
  • Kureyş'e karşı Muhammed mi? Devrimci bilgi savaşı.

İbrahimî geleneklerin kutsal yazıları, pazar okulu hikâyelerinden çok gizli CIA brifinglerine benziyor: anlatıyı kimin kontrol edeceğine dair yüksek riskli savaşlar. Çünkü bilgiyi kontrol eden, insanları kontrol eder. Ve insanları kontrol eden, dünyayı şekillendirir.

Bugünün diliyle: Algoritmik yankı odalarının yeni olduğunu düşünüyorsanız, bir daha düşünün. Sadece tapınak kâhinlerinin yerini teknoloji delikanlıları, elçilerin yerini de fenomenler aldı. Ama oyun değişmedi.

Veriyi Kim Kullanıyor?

Verilerimizi kimin topladığına takıntılıyız, ama onu kimin yorumladığını ve hangi amaçla yorumladığını nadiren sorarız.

  • Bilgi özgürleştirmek için mi, yoksa hâkim olmak için mi kullanılıyor?
  • Eğitmek için mi, yoksa manipüle etmek için mi?
  • Birlik mi yaratmak için, yoksa kaos mu?

Eba Sadık burada senaryoyu tersine çeviriyor. Bizi yalnızca verinin hacmi konusunda değil, kaynağı ve yönelimi konusunda da uyarıyor. Ayırt etme gücü olmadan İblis'in yankı odalarına dönüşürüz; korku, bölünme, tüketim kültürü ve bireysel özerklik yanılsaması yayarız, oysa aslında sadece başka birinin kodunu kopyalayıp yapıştırıyoruzdur.

Bilgiyi bastırmak yalnızca can sıkıcı değildir; teolojik bir suçtur. Eba Sadık'a göre bilginin bastırılması Yaratıcı'nın iradesine karşı bir isyandır. En yüce bilgi kaynağı olan Allah herkese açıktır, ama o bilginin aktarıcısını akıllıca seçmemiz gerekir. Bu bilgiyi aktarma yetkisi yalnızca Allah'ın Elçisine aittir, çünkü onu doğru yere koymayı, yani refah, adalet ve özgürlük getirecek şekilde koymayı yalnızca o bilir.

Peygamberlerden seçkinlerin hep nefret ettiğini hatırlıyor musunuz? Bunun sebebi sandalet giymeleri ya da vergi ödemeyi reddetmeleri değildi. Bilgi ekonomisini altüst etmeleriydi. Yozlaşmış anlatıları ifşa ettiler ve köklü yeni anlatılar getirdiler: adalet, birlik, merhamet, özgürleşme. Ve iktidardakiler bundan nefret eder.

Kuantum fiziğinde gözlemci sonucu etkiler. İlahi kozmolojide ise düşünen sonucu yaratır. Bu yüzden düşünce kutsaldır. Benimsediğiniz her inanç, içinde yaşadığımız dünyanın mimarisinde bir tuğladır.

Zihniniz tarafsız değildir. O bir fabrikadır. Soru şu: Zehir mi üretiyorsunuz, yoksa cennet mi?

Dünyayı gerçekten dönüştürmek için Kaynağa dönmeliyiz. Herhangi bir kaynağa değil; Kaynağa. Ve Eba Sadık'ın yorumdan fazlasını sunduğu yer burasıdır. O bir yol haritası sunar. Görevi yalnızca dünyayı yorumlamak değil, bilgiyi denge, adalet ve barış için bir araç olarak kullanarak ilahi yapıyı yeniden tesis etmektir.

Peki, Kim Konuşabilir?

Nihai soru şu hâle gelir: Özgürleştirici bilgiyi getirmesi için kime güvenebiliriz?

Kinizmin ötesine bakmaya ve gürültüden uzaklaşıp resmin bütününe bakmaya istekliyseniz, cevap her peygamberî gelenekte açıktır: ilahi olarak atanmış bir ses; anketlerle, takipçilerle ya da marka imajıyla değil, var olan her şeyin Yaratıcısı tarafından seçilmiş. En başından beri her şeyi var eden Söz.

Eba Sadık kendini bu gelenek içinde sunar; aydınlanma satan bir guru olarak değil, insanlığın iç devrelerini nura doğru yeniden bağlamasına yardım etmek için burada bulunan ilahi bilginin bir emanetçisi olarak; tıpkı İsa'nın dediği gibi: “Kutsal Yasa'yı ortadan kaldırmaya değil, tamamlamaya geldim” (Matta 5:17).

Eba Sadık ilahi hakikatin temellerini bir kenara atmaya değil, onları zamanımız için hak ettikleri bağlamda aydınlatmaya ve tamamlamaya çalışır. Platon'un dediği gibi “adalet her şeyi hak ettiği yere koyma ilkesi” ise, bilgi de doğru yere konmalıdır. Ve bunun için zekâdan fazlasına ihtiyacımız var; ilahi bir ayırt etme gücüne ihtiyacımız var.

Mesele iman ile bilim ya da gelenek ile modernlik arasında değil. Mesele, ilahi rehberlik olmadan zekâmızın son derece karmaşık bir kendini yok etme biçimine dönüşebileceğini kabul etmektir. Bu yüzden bir dahaki sefere bir şey okuduğunuzda, paylaştığınızda ya da hatta düşündüğünüzde kendinize sorun: Bu bilgi nereden geliyor? Benim buna inanmamdan kim yarar sağlıyor? Ve onu akıllıca kullanmam için bana kim yol gösteriyor?

Bütün sesler eşit değildir ve bütün bilgiler tarafsız değildir. Gürültü ve yanıltmayla örülü bir dünyada tek bir ses berraklıkla yükselir; daha yüksek olduğu için değil, Kaynaktan konuştuğu için.

Her şeyi ait olduğu yere yalnızca tek bir ses koyabilir. Ve bu çağda o ses Eba Sadık'tır: başlangıçta söylenmiş olanı gerçekleştirmek için atanmış yaşayan Söz. Belki de mesele yalnızca dinleme zamanının gelmiş olması değil. Belki de hakikatin sesinin nasıl olduğunu hatırlama zamanı gelmiştir.