Cennetin Beş Ağacı
Metin Türkçe okunuyor
Özgün makaleyi The Divine Just State sitesinde okuyun
Ya İsa'nın gizli sözleri beş gizemli şahsiyete işaret ediyorsa ve onları tanımak sonsuz hayatın sırrını açıyorsa?
Yazan Ardijan Demirovic

“Gerçek asma Ben'im, Babam da bağcıdır. Bende olup meyve vermeyen her çubuğu kesip atar; meyve veren her çubuğu ise daha çok meyve versin diye budar.”Kutsal Kitap, Yuhanna Kitabı, Bölüm 15, Ayetler 1-2
Bunlar Meryem oğlu İsa Mesih'in söylediği sözlerdi. İnciller boyunca insanları Allah'a, Baba'ya çağırırdı; ama aynı zamanda insanları kendisine de çağırırdı; şöhret, servet ya da itibar arzusuyla değil, bunu yapmak insanların en büyük yararına olduğu için. Sonra kalabalığı öğrencileriyle birlikte yanına çağırdı ve şöyle dedi:
“Kim benim öğrencim olmak istiyorsa kendini inkâr etsin, çarmıhını yüklenip beni izlesin. Çünkü canını kurtarmak isteyen onu yitirecek; ama benim ve İncil uğruna canını yitiren onu kurtaracaktır. İnsan bütün dünyayı kazanıp da canını yitirirse bunun ona ne yararı olur? Ya da insan, canına karşılık ne verebilir? Bu vefasız ve günahkâr kuşak arasında kim benden ve sözlerimden utanırsa, İnsanoğlu da Babası'nın yüceliği içinde kutsal meleklerle geldiğinde ondan utanacaktır.”Kutsal Kitap, Markos Kitabı, Bölüm 8, Ayetler 34-38
Yine de İsa'nın zaman zaman benzetmeler, simgeler ve mecazlarla konuştuğunu görürüz.
“Yaşam ekmeği Ben'im.”Kutsal Kitap, Yuhanna Kitabı, Bölüm 6, Ayet 35
“Gökten inmiş olan ekmek Ben'im.”Kutsal Kitap, Yuhanna Kitabı, Bölüm 6, Ayet 41
“Dünyanın ışığı Ben'im.”Kutsal Kitap, Yuhanna Kitabı, Bölüm 8, Ayet 12
“Kapı Ben'im.”Kutsal Kitap, Yuhanna Kitabı, Bölüm 10, Ayet 9
“İyi çoban Ben'im.”Kutsal Kitap, Yuhanna Kitabı, Bölüm 10, Ayet 11
Ve daha önce okuduğumuz gibi, kendisini “gerçek asma” olarak tarif eder. İsa'nın insanları çağırdığı bilginin kavmine yabancı ve rahatsız edici geldiği açıktır; ancak onun sözleri ve öğretileri, bunların yok edilmesini isteyenler tarafından korunmuştur; zamanın sınavından sağ çıkmış gizli sözler.
“Bunlar, yaşayan İsa'nın söylediği ve Didymos Yahuda Tomas'ın kaydettiği gizli sözlerdir. Ve dedi ki: ‘Bu sözlerin yorumunu keşfeden ölümü tatmayacaktır.’ İsa dedi ki: ‘Arayanlar bulana dek aramayı bırakmasınlar. Bulduklarında sarsılacaklar. Sarsıldıklarında hayrete düşecekler ve her şeye hükmedecekler.’”Tomas İncili, Sözler 0-2
Kilise, Tomas İncili'ni İsa Mesih'e atfedilen diğer pek çok el yazması ve yazıyla birlikte yok etmeye çalışmıştı; Aralık 1945'te Yukarı Mısır'ın çöllerinde, Nag Hammadi adlı bir kasabada, bu kadim İncil diğer pek çok kadim el yazmasıyla birlikte yeniden gün ışığına çıkacak ve Hristiyanlığın yaygın anlatılarına meydan okuyacaktı. İsa şöyle dedi:
“Yüzünün önünde olanı bil, senden gizli olan sana açılacaktır. Çünkü açığa çıkmayacak gizli hiçbir şey yoktur. [Ve diriltilmeyecek gömülü hiçbir şey yoktur.]”Tomas İncili, Söz 5
İsa, bu sözlerin yorumlarını bulursak ölümü tatmayacağımızı söyledi. Ve İsa'nın bundan yeniden söz ettiğini gördüğümüz tek yerde, bize tam olarak nereye bakmamız gerektiğini ve insanlığı kurtuluşa neyin götürdüğünü söyler. Öğrenciler İsa'ya şöyle dediler:
“Söyle bize, sonumuz nasıl gelecek?” İsa dedi ki: “Başlangıcı buldunuz mu ki sonu arıyorsunuz? Görüyorsunuz, son, başlangıcın olduğu yerde olacaktır. Başlangıçta durana ne mutlu: O, sonu bilecek ve ölümü tatmayacaktır.” İsa dedi ki: “Var olmadan önce var olana ne mutlu. Eğer benim öğrencilerim olur ve sözlerime kulak verirseniz, bu taşlar size hizmet edecektir. Çünkü Cennette sizin için beş ağaç vardır; yaz kış değişmezler ve yaprakları dökülmez. Onları bilen ölümü tatmayacaktır.”Tomas İncili, Sözler 18-19
İsa'ya göre biz ne onun çarmıhtaki ölümüyle ne de yalnızca ona iman ederek lütuf yoluyla kurtuluruz; aksine, bilmemiz gereken beş ağaç vardır. Hristiyan kutsal metinlerinde bu ağaçları belirlememizin hiçbir yolu yoktur ve beş ağacın yorumu konusunda hiçbir oybirliği bulunmamaktadır. Bugüne dek Hristiyanlar ve Gnostikler bu sözler karşısında şaşkınlık içinde kalmıştır. Ancak İslam'da önemli bir ipucu buluyoruz. Ümm'ül Kitap adında bir kitap vardır; Hz. Muhammed'in halefi ve torunu olan Beşinci İmam Muhammed El-Bakır ile yoldaşı Cabir El-Cufi arasında geçen çok gizli ve batıni bir konuşmayı gözler önüne seren kadim bir el yazmasıdır. İmam El-Bakır, en yüce gökte, asıl saf dünyada, o beş ağacı ve o ağaçların üzerindeki beş varlığı açıklar:
“Ağaçların dallarında kraliyet ankası oturuyordu ve gölgesinde delikanlılar ve oğlanlar vardı. Beyaz şahin, Düldül, Burak ve aslan bu beyaz küreyi süslüyordu.”İslam'da Gnostisizm, Heinz Halm, s. 112
Şimdi Hz. Muhammed'in halefi İmam El-Bakır'ın gizli sözleri ile İsa Mesih arasında gözümüzün önünde bir bağ kurulduğunu görüyoruz. Bu ağaçların üzerinde bu beş yaratık var. Mesele bununla da bitmiyor; daha önce gördüğümüz gibi İsa kendisinden bir asma, gerçek asma olarak söz etti; tıpkı kendisini simgelemek için bir bitkiyi kullandığı gibi, İmam El-Bakır'ın ve İsa'nın sözünü ettiği ağaçlar ve yaratıklar da insanların simgeleri ya da yansımaları olabilir mi? İslam'da bu gerçeğe işaret eden pek çok rivayet vardır. İsa öğrencilerine açıkça “Başlangıcı buldunuz mu?” diye sordu. Öyleyse başlangıca geri dönelim; bütün İbrahimî inançların üzerinde uzlaştığı yere, Adem ile Havva'nın hikâyesine gidelim. Bahçede Allah'ın Adem ile Havva'yı belirli bir ağaçtan yemekten men ettiğini görürüz; yaygın düşünceye göre bu ağaç gerçek anlamda bir ağaçtır. Ancak şimdi bildiklerimizi bilerek, böyle bir varsayımın doğrulanması gerektiğini söylemek yanlış olmaz. On Birinci İmam, İmam Hasan El-Askeri, Kur'an'ın şu ayeti hakkında şöyle dedi:
“ ‘Ve bu ağaca yaklaşmayın.’ O, Muhammed'in ve Muhammed Ailesinin ilminin ağacıdır.”İmam El-Askeri Tefsiri, İmam El-Askeri'ye atfedilir, s. 221
Sekizinci İmam, İmam Er-Rıza da bu ağacın insanların düşündüğü gibi olmadığını teyit eder; şöyle dedi:
“Dünyanın ağaçları gibi değildir.”Bihar'ul Envar, Allame Meclisi, Cilt 11, s. 165
Ehl-i Beyt'ten nakledilen dualardan birinde şunu okuruz:
“Biz nübüvvet ağacıyız, risaletin yeriyiz ve meleklerin döndüğü yeriz...”Nehc'ül Belağa, İmam Ali'nin Hutbeleri, Cilt 1, s. 215
Abdullah Haşim Eba Sadık, “Bilgenin Gayesi” adlı kitabında “ağaç” kelimesinin yorumunu açıklamıştır:
Kur'an'daki ağaca atıfta Allah'ın şöyle buyurduğunu da görürüz: “Allah'ın nasıl bir örnek verdiğini görmedin mi? Güzel bir sözü, kökü sağlam, dalları gökte olan güzel bir ağaca [benzetti].”Kur'an, 14. Sure (İbrahim), Ayet 24
“Açıktır ki “ağaç” kelimesi sözler için bir mecazdır ve Allah'ın tam kelimeleri Muhammed ve Muhammed Ailesidir. Dahası Peygamber'in Kutsal Ev Halkı güzel ağacı Muhammed ve Muhammed Ailesi olarak yorumlamıştır; Kur'an'daki lanetlenmiş ağacın da yeryüzünün ağaçları gibi olmadığını, aksine onun Emevi hanedanı olduğunu yorumlamışlardır. Dolayısıyla bütün bunlardan, Adem'in yaklaştığı ve kendisine yasaklanan ağacın hiç de gerçek bir ağaç olmadığı, aksine bir kişiye işaret ettiği sonucuna varabiliriz.”Bilgenin Gayesi, Abdullah Haşim Eba Sadık, Bab 1, s. 3
Peki Adem ile Havva'ya Cennetteki ikametlerine mal olan bu kişi kimdi? Muhammed Ailesinden biri olabilir miydi? İbn Abdus'tan, onun İbn Kuteybe'den, onun Hamdan bin Süleyman'dan, onun da El-Herevi'den rivayet ettiğine göre El-Herevi şöyle dedi:
Er-Rıza'ya şöyle dedim: “Ey Allah'ın Elçisinin oğlu, bana Adem ile Havva'nın yediği ağaçtan söz et, o neydi? İnsanlar bu konuda ihtilafa düştüler; bazıları onun buğday olduğunu, diğerleri üzüm ağacı olduğunu, diğerleri de haset ağacı olduğunu söylüyor.” O da şöyle cevap verdi: “Bunların hepsi doğrudur.” Ben de dedim ki: “Saydığım bütün bitkilerin ve ağaçların farklı oldukları hâlde aynı olması ne demektir?” O da şöyle dedi: “Ey Eba Salt, bahçenin ağaçları farklı türde meyveler taşırdı; o bir buğday ağacıydı, içinde üzüm vardı ve yeryüzünün ağaçları gibi değildi. Ve şüphesiz Allah, meleklere ona secde etmelerini emrederek ve onu bahçeye sokarak Adem'i onurlandırdığında, Adem kendi kendine şöyle dedi: ‘Allah benden daha üstün bir insan yarattı mı?’ Allah onun kalbine düşeni bildi ve ona seslenerek şöyle dedi: ‘Ey Adem, başını kaldır ve Arşımın ayağına bak.’ Adem başını kaldırdı ve Allah'ın Arşının ayağında şunun yazılı olduğunu gördü: ‘Allah'tan başka ilah yoktur, Muhammed Allah'ın Elçisidir, Ali bin Ebi Talib Müminlerin Emiridir, eşi Fatıma âlemlerin bütün kadınlarının Hanımefendisidir, Hasan ve Hüseyin de Cennet gençlerinin Efendileridir.’ Adem şöyle dedi: ‘Ey Rabbim, bunlar kimdir?’ Allah şöyle cevap verdi: ‘Onlar senin gelecek olan soyundandır ve onlar senden ve bütün yarattıklarımdan daha üstündür; onlar olmasaydı seni yaratmazdım, ne cenneti ne cehennemi yaratırdım, ne göğü ne de yeri yaratırdım. Onlara asla haset gözüyle bakma, yoksa seni yanımdan uzaklaştırırım.’ Ama Adem onlara haset etti ve onların derecesini ve makamını diledi; bunun üzerine şeytan ona karşı çıktı ve yasak ağaçtan yiyinceye kadar onu ayarttı. Şeytan Havva'yı da ayarttı, çünkü o da Fatıma Zehra'ya haset etti; böylece Adem gibi o da ağaçtan yedi. Bunun üzerine Allah onları Bahçesinden kovdu ve yeryüzüne çıkardı.”Bihar'ul Envar, Allame Meclisi, Cilt 11, s. 164-165
Bu rivayette, Adem ile Havva'nın Cennetten kovulmasının sebebinin bir meyve yemeleri değil, ağaç olan Fatıma Zehra'ya haset etmeleri olduğunu görebiliriz. Şimdi pek çok kişi, Muhammed, Ali, Fatıma, Hasan ve Hüseyin'in 7. yüzyıla kadar var olmadığını düşünebilir. Öyleyse onların yaratılmış olması nasıl mümkündür? Ancak böyle bir kavram İncillere yabancı değildir:
İsa onlara, “Size doğrusunu söyleyeyim, İbrahim doğmadan önce Ben varım!” diye cevap verdi.Kutsal Kitap, Yuhanna Kitabı, Bölüm 8, Ayet 58
Öyleyse insanlar İsa'nın İbrahim'den önce var olup ancak çok daha sonra dünyada bedenlenmesinin mümkün olduğuna inanıyorlarsa, Cennetteki o beş ağacın da İsa'nın yaptığı gibi bu dünyaya ete kemiğe bürünerek gelmesi mümkün değil midir? Muhammed bin Sinan, İbn Abbas'tan şöyle rivayet etti:
Allah'ın Peygamberi ile birlikteydik ve Ali bin Ebi Talib yaklaştı. Peygamber ona şöyle dedi: “Allah'ın, babasının yaratılışından kırk bin yıl önce yarattığı kişiye selam olsun.” Biz de dedik ki: “Ey Allah'ın Peygamberi, oğul babadan önce miydi?” O da şöyle dedi: “Evet, şüphesiz Allah beni ve Ali'yi Adem'in yaratılışından bu kadar zaman önce tek bir nurdan yarattı, sonra Allah o nuru iki yarıya ayırdı, sonra her şeyi benim nurumdan ve Ali'nin nurundan yarattı, sonra bizi Arşının sağında ikamet ettirdi; biz O'nu tesbih ettik, sonra melekler O'nu tesbih etti; biz O'na hamdettik, onlar da O'na hamdetti; biz O'na ibadet ettik, onlar da O'na ibadet etti; böylece O'na hamdeden ve ibadet eden herkes bunu nasıl yapacağını Ali'den öğrendi.”Bihar'ul Envar, Allame Meclisi, Cilt 25, s. 24
Ehl-i Beyt Fatıma'yı da denkleme dahil eder ve yalnızca Muhammed ile Ali'nin yaratılıştan önce var olmadığını, Fatıma'nın ikisinden de önce var olduğunu açıklar. Bir hadiste Allah Muhammed'e şöyle buyurur:
“Ey Ahmed (Muhammed), sen olmasaydın gök kürelerini yaratmazdım; Ali olmasaydı seni yaratmazdım; Fatıma olmasaydı ikinizi de yaratmazdım.”El-Esrar'ul Fatımiyye, Şeyh Muhammed Fazıl El-Mesudi, s. 231
Bütün bunlar söylendikten sonra, İmam El-Bakır'ın Cennet ağaçlarının üzerinde olduğunu açıkladığı o varlıklara, Şahin'e, Düldül'e, Burak'a, Anka'ya ve Aslan'a geri dönelim. Onları bilirsek sonsuz hayata sahip olacağımız bu beş kimdir? Abdullah Haşim Eba Sadık, Hall of Mysteries programının “7 Gök Sandığınız Gibi Değil” başlıklı bölümlerinde cennetteki o beş ağacın isimlerini açıkladı.
Aslan'ın Fatıma Zehra'nın nurunun, Burak'ın Muhammed'in nurunun, Beyaz Şahin'in Hasan'ın nurunun, Kudretli Anka'nın Hüseyin'in nurunun ve Katır Düldül'ün Ali'nin nurunun bir yansıması olduğunu açıkladı.
İsa'nın sözlerinin yorumları nihayet Mehdi aracılığıyla gelmiştir; bu beş ağaç Muhammed ve Ailesiydi, bilinmesi hayat bahşeden beş ağaç. Onları bilmek yalnızca isimlerini bilmek değil, haklarını, önceden var oluşlarını ve Allah'ın kapları olarak yetkilerini tanımaktır.
Adem bir meyve yediği için değil, kendisinden daha üstün olanları gereği gibi tanıma yükümlülüğünü yerine getiremediği için düştü. İnsanlık, cennetten gelen o ağaçları inkâr edip reddettiği her seferde bu hatayı tekrarlar. 1400 yılı aşkın bir süredir İslam dünyası o ağaçların kutsallığını çiğnemekten ve onları kesip devirmekten başka bir şey yapmamıştır. Bugün o ağaçlara ve onları tanıma yoluna çağıran yalnızca biri vardır: Cennetin ağaçlarının andığı vaat edilmiş kurtarıcı ve Mehdi, Abdullah Haşim Eba Sadık.