Siyaset18 dk okuma

Ya İbrahim'in Çocukları Sonunda Allah Üzerine Kavga Etmeyi Bıraksaydı?

Metin Türkçe okunuyor

Özgün makaleyi The Divine Just State sitesinde okuyun

İbrahim'den doğan dinler insanlığı birleştirmek için gelmişti; ama bunun yerine kibrin, savaşın ve gücün silahları hâline geldiler. Bu bölünmeyi nasıl aşabiliriz?

Yazan Lina Irshaid

Kütüphanem

İnsanlık, adaletsizlik ve yozlaşma yayılırken, savaşlar alevlenirken ve İbrahim'in çocukları arasındaki cehalet ve bölünme şiddetlenirken keskin bir tarihî yol ayrımıyla karşı karşıyadır. İbrahim'in zürriyeti, Allah'ın yeryüzünü insanlığın geri kalanının, yani kaotik ve karanlık balçığın çocuklarının yozlaşmasından arındırdığı tuz olmak üzere var edilmiş olsa da, İmam Ahmed El-Hasan'ın merak ettiği gibi: “Ya tuzun kendisi bozulursa?”

Böylesine çalkantılı koşullarda, İbrahim'in çocuklarının unuttuğu ortak manevi köklere dönmek zorunlu hâle gelmiştir. İbrahim figürü yalnızca dinî bir sembol değil, mirası Yahudiler, Hristiyanlar ve Müslümanlar tarafından kabul edilen birleştirici bir manevi babadır. Hepsi, özünde Allah ile yapılmış, tevhid, arınmışlık ve hakikat yolunda yürüme üzerine kurulu bir ahit olan İbrahimî ahde inanırlar.

İbrahimî Dinlerin Ortak Kökleri

Kutsal metinler, İbrahim'in dar bir mezhebin değil, bir ümmetin kurucusu olduğunu teyit eder. Tevrat'ta belirtildiği gibi: “Ve yeryüzünün bütün milletleri senin zürriyetinde kutsanacak” (Yaratılış 22:18). Ve Kur'an'da: “Şüphesiz İbrahim, Allah'a itaat eden, fıtratı dosdoğru bir ümmetti ve o, putperestlerden değildi” (Nahl: 120). Bu metinler, kökenin tek olduğunu ve İbrahim'e aidiyetin kapalı bir kimlik değil, onun bütün soyuna açık olan ve tüm müminler için ahde katılma kapısını aralayan açık bir ahit olduğunu gösterir. İbrahim'i tek bir din ya da mezhep için tekelleştirmekte ısrar etmek, onun mesajının özünü çarpıtmak ve çatışma ile bölünmenin başlıca sebebidir. Çünkü bu dinlerin takipçileri çoğu zaman kendilerini doktrin farklılıkları ve tarihî çıkarlarla meşgul etmiş, bu da katliamlara ve zulümlere yol açmıştır.

İbrahimî mesajın özü, tevhide; yeryüzünü adaletle, barışla, ilahi faziletlerle ve iyi olan her şeyle imar etmeye bir davetti. Musa, İsa ve Muhammed görevlerinde bu ilkeyi yeniden teyit ettiler. Sonraki nesillerin sorunu mesajın özünde değil; anlayıştaki başarısızlıkta, diplomasi eksikliğinde ve kurucu peygamberlerin becerilerinden, maneviyatından ve hikmetinden sapmadaydı. Musa, köleleştirmeye ve zulme karşı adaleti tesis etmenin ve hakikati açığa çıkarmanın sembolüydü. İsa, hoşgörünün, cömertliğin ve barışın sembolüydü. Muhammed, merhametin, diplomasinin ve ilahi kemalâtın sembolüydü; Yahudileri ve Hristiyanları anlamış ve onlarla kendi geçmişleri ve inançları temelinde ilişki kurmuştu. Ancak takipçileri bu parlak, ideal örnekleri terk edip bunun yerine çatışmayı kışkırtan ve başkalarını dışlayan şeylere sarıldılar.

Örneğin Müslümanlar, savaşlardan ve çatışmalardan, özellikle de Yahudilere karşı olanlardan söz eden rivayetlere sarılırlar. Aynı şekilde Hristiyanlar, Mesih'in kılıçla gelişini beklerler ve Yahudileri ve Müslümanları Deccal olarak damgalarlar. Aynı şey Yahudiler için de geçerlidir. Orta Doğu'da olup bitenler buna tanıklık etmektedir. Hepsi öldürmeye, manipülasyona, hırsızlığa, yalana ve ötekini kâfir ilan etmeye katılmış ve katılmaya devam etmektedir.

Anlayış Krizi ve Karşılıklı Suçlama

Her dinin içindeki hâkim söylemi incelediğimizde, bunun büyük kısmının şüphe, suçlama ve hatta karşı tarafı şeytanlaştırma üzerine kurulu olduğunu görürüz. Yahudiler, Hristiyanlığın kendi dinî miraslarını gasp ettiğini ve çarpıttığını düşünür. Hristiyanlar, Yahudilerin ahde ihanet ettiğini ve Mesih'i öldürdüğünü düşünür. Müslümanlar ise Yahudilerin ve Hristiyanların Allah'ın indirdiğini değiştirdiğini ve yalnızca İslam'ın son mesajının tam hakikati temsil ettiğini düşünür.

Bu karşılıklı olumsuz algı, tarihin pek çok noktasında kan dökülmesine dönüşmüştür: İslam fetihleri, Haçlı Seferleri, Engizisyon, zulüm dalgaları, Holokost, mezhep savaşları ve günümüzdeki çatışmalar. Bunun daha derindeki sebebi, her topluluğun kendi anlatısı içine kapanması ve ötekinin de hakikatten bir paya sahip olabileceği ihtimalini kabul etmeyi reddetmesidir.

Daha tehlikeli olanı, inanca ve dine kabile ruhunun hâkim olmasıdır. Tek Allah'ın sözünü yüceltmek için gelen dinler, takipçilerinin elinde milliyetçi, mezhepçi ve fırkacı gururun bayraklarına, hatta siyasi ve ekonomik silahlara dönüştürülmüştür.

Yahudilerin Yarası: Acı Anlatısı ve Kimliğin Savunulması

Pek çok Yahudi, kendini kolektif hafızasında çok fazla acı ve keder taşıyan biri olarak görür. Mesele yalnızca Holokost ya da Yahudi karşıtlığı dalgalarıyla sınırlı değildir; yüzyıllar boyunca taşıdıkları dinin gasp edildiği, çarpıtıldığı, anlamlarının değiştirildiği ve hatta kendilerine karşı kaldırılan bir silaha dönüştürüldüğü duygusuna kadar uzanır.

Yahudiler kendilerini hikâyenin kökeni, Tevrat'ın taşıyıcıları ve muhafızları olarak görürler. Onlara göre, metinleri ve ilahi yasaları korumamış olsalardı ne Hristiyanlık ne de İslam ortaya çıkardı. Bu nedenle, “yabancı milletlerin” “Allah'ın Seçilmiş Halkı” olduklarını iddia ettikleri bir günün gelmesine karşı acı bir hayret doğar; oysa Yahudiler kendilerini ahdin, ilahi yasanın ve vahyin hazinesinin halkı olarak görürler. Bu yara, kitaplarının, yani Eski Ahit'in bağlamından koparıldığını ve ona, Musa ahdinin koşullarını ve yasalarını aşan ilahi anlatılar aktaran tamamen yeni kitapların eklendiğini fark ettiklerinde derinleşir.

Hatalarına ve sendelemelerine rağmen Allah'ın kendilerini kurtardığına, kendisine geri döndürdüğüne ve onlara verdiği vaadi yerine getireceğine inanırlar. Bu kanaat hem kimliklerini silme girişimlerine karşı bir güvence hem de ilahi vaade sarılmak için bir güdü işlevi görür.

İsa'ya bakışlarına gelince, tablo karmaşıktır. İsa Yahudi bir adamdı ve bu tek başına ona beklenen Mesih olma fırsatını vermeye yeterdi. Ancak Hristiyan geleneğine göre olayların seyri ve Yahudilerin çarmıha germeyi gerçekleştirme konusundaki kararlılığı, İsa'nın görevine başlamasından üç yıl sonra çarmıha gerilmesiyle sonuçlandı. Bu nedenle Yahudiler için İsa'nın Mesih olma ihtimali çöktü. Bu durum, peygamberlerin mesajından temelden farklı ve Yahudilerin anlayışına göre şirke ve yeni isimler altında başka bir “buzağı”ya tapınmaya kaymış yeni bir dinin kurulmasına yol açtı. Hristiyanlara yerine gelmeyen kehanetler sorulduğunda “ikinci geliş”e atıfta bulunurlar. Ancak Yahudiler hiçbir ikinci gelişin gerçekleşmediğini, aksine tarihsel olarak tam tersinin yaşandığını söylerler: Kudüs yağmalandı, Mabet yıkıldı, Yahudiler birleşmek yerine dağıldı ve onur yerine aşağılanmaya maruz kaldılar. Bu bakış açısından Hristiyanlık, Yahudilikte anlaşıldığı şekliyle kehanetlerin seyrine aykırı bir yorum üzerine kurulu bir “mesih karşıtı” olmakla suçlanır.

Hayret, Hristiyanlığın milyarlarca insan arasında elde ettiği büyük başarı ve yayılma gözlemlendiğinde daha da yoğunlaşır. Yahudi bilincinde bu başarı, yeni müminlerin artık İsrailoğulları ile yapılan ahitte tesis edilen Allah'ın yasasıyla bağlı olmadıkları fikrine bağlanır. Bu da tüm dünyanın asıl anlatıya karşı durduğu, inançlarının istilaya ve çarpıtmaya maruz kaldığı ve diğer milletlerin şeytanın ayartmasına kapıldığı duygusundan doğan savunmacı bir tutum üretir. Bu, dini, kimliği ve vatanı koruma görevini salt siyasi bir tercih olmaktan çıkarıp varoluşsal bir zorunluluk meselesi hâline getirir.

Buradan pratik bir dürtü doğar: kitabın varlığını sürdürebilmesi için halk korunmalıdır. Halk yok olursa Tevrat da yok olur; çünkü “ötekiler” onu tahrif eder, anlamından soyar ya da kasıtlı olarak veya cehaletten kendi halkına karşı kullanırlar. Bu nedenle, güvenli bir vatana ve dünyadaki Yahudi varlığı için sağlam bir yapıya duyulan ihtiyaç, ahdin korunmasının bir parçası olarak anlaşılır.

Kurtuluş Çarmıhı, Yahudi Düşmanlığı ve Müslüman İnkârı Arasında Hristiyanlar

Hristiyanlar, ilahi kurtuluş hikâyesinin anlık bir olay değil, tarih boyunca uzanan bir proje olduğuna inanırlar; bu projede, insanlığı Allah'ın Kendisini dünyada kabul etmeye zihinsel ve manevi olarak hazırlamak, onları günahları konusunda uyarmak ve onlara itaat ve ahit dersleri öğretmek için nesilden nesle peygamberler gönderilmiş, böylece en büyük ilahi geliş için yol hazırlanmıştır. Bu ilahi görevler zincirinin zirvesinde Allah, Mesih suretinde bedenlenmiş ve insanoğlunu kaybettiği cennete geri döndürmek için yeryüzüne gelmiştir.

Çarmıhta yaşananlar Hristiyan vizyonunun ta kendisini oluşturur: onların inancına göre Allah çarmıhta öldüyse, o ölüm boşuna değildi; aksine en büyük fedakârlık, eşsiz bir sunuydu. Eski yasa altındaki İsrailoğulları nasıl Mabet'te hayvan kurbanları sunarak günahlarının kefaretini ödediyse, Hristiyanlar da Allah'ın Kendisinin hepsinden büyük kurbanı sunduğuna inanırlar: tüm insanlığın günahlarına kefaret olarak çarmıhta dökülen kanını.

Hristiyanlar bu inancı gerçekleşen mucizelerle desteklerler; bunların en dikkat çekeni, İsa'nın çarmıha gerilmesinden kısa bir süre önce Lazarus'u ölümden diriltmesidir. Bir başkasını diriltebildiyse, onların mantığına göre ölümünden sonra kendini de diriltebileceği doğal olarak sonuç çıkar. Dolayısıyla İsa'nın dirilişi onlar için tesadüfi bir olay değil, onun ilahlığının ve hem ölüme hem de günaha karşı zaferinin kesin kanıtıdır. Bu yüzden çarmıh hem acının hem de kurtuluşun sembolü hâline gelmiştir.

Hristiyanlar, İsa'nın bedenlenmesi ve çektiği acı sayesinde “gerçek İsrail” hâline geldiğine inanırlar. Çünkü Kutsal Kitap'ta İsrail mutlaka yalnızca bir halk ya da kabile değildir; Kur'an'ın İbrahim'i “bir ümmet” olarak tanımlaması gibi, tüm milleti temsil eden bir birey de olabilir. Bu şekilde İsa, seçilmiş milletin bireysel tecessümü, ahdin taşıyıcısı ve başkaları adına acı çeken kişi olur. Hristiyanlar, kendi metinlerinde İsa'nın kendisini reddeden Yahudilerin “babanız İblis'tensiniz” (Yuhanna 8:44) sözünü, gerçek manevi İsrail'in biyolojik soyda değil, Mesih'i kabul etmekte bulunduğunun kanıtı olarak kullanırlar.

Hristiyanlar ayrıca İsa'nın hemen hüküm sürmek için değil, önce İncil'in yayılmasının yolunu açmak için geldiğine inanırlar. Onların mantığına göre, mesajı yeryüzünün dört bir ucuna ulaşmadan hükümranlığına başlaması pek anlamlı olmazdı. Bu nedenle İsa, çarmıha gerilmesi ve dirilişinden sonra, havarileri milletlere vaaz etmeye bırakarak ayrıldı ve onlara Allah'ın yeni halkını kurma onurunu bahşetti. Böylece Mesih'e inanan her mümin, artık İsrailoğulları ile sınırlı olmayan, tüm insanlığı kucaklayacak şekilde genişlemiş bu yeni seçilmiş halkın bir parçası hâline geldi.

Bu bağlamda Hristiyanlar, Yahudilerin ağır bir günah işlediğini düşünürler: suçsuz, kusursuz derecede salih olan Mesih'i tutukladılar ve hastaları iyileştirmek ve iyilik yaymaktan başka hiçbir şey yapmamış olmasına rağmen öldürülmesi için teslim ettiler. Böylece Hristiyan anlayışında Yahudiler görevlerine ihanet etmiş ve “Allah'ın Seçilmiş Halkı” olma statülerini kaybetmişlerdir. Bu nedenle Hristiyanlar kendilerini ahdin mirasçıları, Mesih'in mesajını savunmak ve onu yüzyıllar boyunca yaymak için çok kan döken gerçek imanın emanetçileri olarak görürler.

Müslümanlara gelince, Hristiyanlar onların Mesih'ten altı yüzyıl sonra, onun ilahlığını ve çarmıha gerilişini inkâr eden ve onu diğerleri gibi bir peygamber mertebesine indiren bir mesajla geldiklerine inanırlar. Bu nedenle Hristiyanlar, İslam'ın İncil'in özünü inkâr ettiğini, ilahi kurtuluş mesajını yasal ve ahlaki öğretilere indirgediğini düşünürler; bu da Hristiyanlık ile İslam arasındaki ilişkiyi bir gerilim ve karşılıklı kınama ilişkisi hâline getirir. Çünkü Hristiyan, çarmıhtaki kurtuluşu dinin ve tarihin ta kendisinin ekseni olarak görürken, Müslüman çarmıha gerilmenin hiç gerçekleşmediğini söyler. Böylece Hristiyan, Müslümanların en büyük ilahi armağandan mahrum bırakıldığına ve çarmıha gerilmiş Mesih'i inkâr ederek kendilerini İncil'de sözü edilen “mesih karşıtı” konumuna yerleştirdiklerine inanır. Bu şekilde Hristiyan, kendini ahdin meşru mirasçısı, kurtuluş mesajının taşıyıcısı ve Yahudi çarpıtması ve Müslüman inkârı olarak gördüğü şeye karşı İncil'in muhafızı olarak görür.

Müslümanlar ve Yahudiler ile Hristiyanlar Karşısında İdeal İman

İslami vizyonda Muhammed, peygamberlik zincirinin kendisiyle tamamlandığı mühür, son mesajı tüm âlemlere taşıyan resul olarak görünür. Ehl-i Kitap ile sorunun özü burada yatar: Hristiyanlar, gelecek peygamberi peygamber olarak kabul etmek için onun Mesih'in ilahlığına tanıklık etmesini şart koşuyorlardı; Yahudiler ise Muhammed'i yabancı milletlere gönderilmiş bir peygamber olarak kabul edebilirlerdi, ama İsrailoğulları'na gönderilmiş olarak değil. Böylece her iki taraf da İslam'ı inkâr eder konumda durdu; çünkü Muhammed'in mesajı, inançlarını üzerine inşa ettikleri temelleri altüst etti.

Muhammed, Hristiyanların istediği gibi İsa'nın ilahlığını teyit etmek için gelmedi; aksine İsa'nın büyük bir peygamber, Allah'ın bir kulu, vahiyle gönderilmiş bir insan olduğunu ve ona atfedilen Roma ilahlık doktrininin apaçık şirk olduğunu açıkça ilan etti. Aynı zamanda, Yahudilerin kendi peygamberleri için kabul ettiği gibi mesajını bir halk ya da milletle sınırlamak için de gelmedi; kesin sözü söyledi: “Biz seni ancak bütün insanlara müjdeleyici ve uyarıcı olarak gönderdik” (Sebe: 28). Böylece İslam, kendi bakış açısına göre, vahyin seyrinin kapsamlı düzeltmesi ve eksiksiz sonucu hâline geldi; çünkü ne İsrail'in sınırlarında ne de Yeni Ahit anlatısında durdu, tüm insanlığa, hatta tüm âlemlere hitap etti.

Buradan, Muhammed'in takipçilerinin İsrailoğulları'nın, yani Allah'ın tevhid yolunu taşımak üzere seçtiği halkın gerçek devamı olduğu yönündeki İslami kanaat doğdu. Bu yüzden rivayetlerde “İsrail” unvanı Muhammed'e ve Muhammed'in ailesine bağlandı; bu da ilahi vaadin ve ilahi sancağın mirasının Muhammed'in ailesine ve onların takipçilerine, tahrif edilmemiş ve bozulmamış mesajı taşıyan “gerçek İsrailoğulları”na geçtiğine bir işarettir.

Bu devir, İncil'de yer alan “bağdaki işçiler” benzetmesine yansır. Bağdaki iş, zamanla bir işçi grubundan diğerine geçti. Benzer şekilde miras Yahudilerden Hristiyanlara, Hristiyanlardan da Müslümanlara geçti; İslam ahdi tamamlanmış ve emaneti korunmuş buldu. Bu tutum, Allah'ın şu sözüyle pekişir: “Bugün sizin için dininizi kemale erdirdim, size nimetimi tamamladım ve size din olarak İslam'ı beğendim” (Maide: 3). Bu da Muhammed'in vahyinin sonuncu olarak geldiği yönündeki Müslüman anlayışını güçlendirir.

Buna göre Müslümanlar, Yahudiliğin yüzyıllar süren işgaller, dağılmalar ve sürgünler boyunca Tevrat'ını kaybettiğini, metinlerini birçok kez yeniden yazdığını ve böylece tahrifin ve anlaşmazlığın içeri girmesine izin verdiğini düşünürler. Aynı şekilde Hristiyanlık da Roma İmparatorluğu tarafından benimsendiğinde ilk havarilerin elinden alınmış ve İsa'nın peygamberlik makamından Allah makamına yükseltildiği, şirk üzerine kurulu bir dine dönüştürülmüştür. Bu nedenle Müslümanlar, hem Eski hem de Yeni Ahit'in saf kaynaklar olmaktan çıktığını ve lekelenmemiş vahyin, saf tevhidi ve en eksiksiz şeriatı taşıyarak gelen Kur'an'da cisimleştiğini düşünmüşlerdir.

İslam'ın Ehl-i Kitap karşısında kendisi hakkında oluşturduğu imaj, tahrif ve değiştirme kaosundan kurtuluşun son mesajı, uzun bir sapmanın ardından insanlığı tevhid yoluna geri döndüren din olduğudur. Böylece Müslümanların bilincinde, ırk ya da soy bakımından değil, iman ve amel bakımından yeni “Allah'ın Seçilmiş Halkı” oldukları ve hak dine sıkıca sarıldıkları sürece ilahi vaadin kendileriyle kalacağı kesin olarak yerleşir.

“Allah'ın Seçilmiş Halkı” Kompleksi

Ele alınanlardan, “Allah'ın Seçilmiş Halkı” meselesinin çatışma ve bölünme tohumları eken karmaşık bir mesele hâline geldiğini ve hepsinin tek bir kökene, İbrahim'e döndüğünün tamamen göz ardı edildiğini görüyoruz. Yahudilik kapalı bir kimlik olarak ortaya çıktı; ardından Hristiyanlık Yahudiliğin yerini aldı, “yeni manevi İsrail” olduğu fikrini benimsedi ve çemberi genişletti. Sonra İslam, Muhammed'e ve onun ahdine iman eden son ümmetin seçilmiş ümmet olduğunu ilan etmek için geldi ve çemberi tüm âlemleri kapsayacak şekilde genişletti. Her grup, Allah'ın kendi lehine diğerlerini terk ettiğini düşündü ve bu, başkalarını kınamak, onlarla savaşmak ve onları ortadan kaldırmak için bir bahane olarak kullanıldı; Allah, din ve kutsal olan her şey adına savaşlar, kaos ve öldürme için bir bahane.

Ancak bu meselenin hakikatini kutsal metinlerin seyri ışığında düşünen kişi, bu gelişimin ve ilahi seçilmişliğin kibri, nefreti ve bağnazlığı kışkırtan bir ayrıcalıktan çok bir sorumluluk ve görev olduğunu görecektir. Allah halkları ya da bireyleri onlara bir sorumluluk emanet etmek için seçer; ancak bu, diğerlerinin O'nun rahmetinin kapsamı dışında olduğu anlamına gelmez. Gerçekte Tevrat'taki, İncil'deki ve Kur'an'daki kutsal metinler, seçilmiş olmaktan dolayı kibirlenmeye karşı uyarılarla doludur ve bir nimetin zulme ya da kibre dönüşürse çökeceğini teyit eder.

Kabile İmanı Çağdaş Bir Putperestliktir

İnsanlığın karşı karşıya olduğu bir diğer büyük sorun, metinlerin yokluğu ya da peygamberlerin yokluğu değil, insanın kendi doğasıdır. İnsanların çoğu Allah'a gerçekten inanan müminler değildir; hakikati aramada samimi değildir ve Allah'a O'na olan sevgiden dolayı ibadet etmezler. Büyük ölçüde hakikatin değil, kabile, mezhep ve miras yoluyla gelen aidiyetlerinin tutsaklarıdırlar. Atalarının ve dedelerinin dinine, dine ve Allah'a dair kendilerine özgü anlayışlarına, kendi çıkarlarının dinin ve Allah'ın çıkarları olduğuna derinden inanarak sarılırlar. Bu kişisel çıkarlar, onlara kimlik, aidiyet, ayrıcalık ve bir rahatlık ve psikolojik tatmin duygusu vermeye indirgenmiştir. Sanki iman, ne sorgulama ne de fedakârlık gerektiren toplumsal, faydacı bir mirastan ibaretmiş gibi. Sanki dinler kabile bayraklarına dönüşmüş, her kabile kendi bayrağına sarılıp onun altında savaşıyormuş gibi; bu bayrak hakikatin bayrağı olduğu için değil, sadece ataların bayrağı ve kişisel çıkarla uyumlu bir anlayışın bayrağı olduğu için.

Bu anlamda putlar hiçbir zaman gerçekten ortadan kalkmadı, yalnızca yeni kılıklara büründü. Putlar artık meydanlara dikilmiş sessiz taşlar değil; körü körüne taklit ve doğru olana değil alışılmış olana bağlılık üzerine kurulu, zihinlere dikilmiş katı fikirlerdir. Böyle bir zihniyette ötekilerin Tanrı'sının hakikat olup olmadığı önemli değildir; önemli olan, çatışma meydanında galip gelenin “bizim Tanrı'mız” olmasıdır. Böylece din savaşları yeni kılıkta kabile savaşlarına dönüşmüştür; burada soru “hakikat nedir?” değil, “kim bizimle, kim bize karşı?” ve “bizimle olmayan kesinlikle bize karşıdır” olur. Öyleyse denklemi yüz seksen derece tersine çeviren Eba Sadık'a selam olsun; o şöyle demiştir: “Bize karşı olmayan bizimledir.”

İlahi Diplomasi

İbrahimî dinler arasındaki çatışma ancak dört olası kaynaktan birinden doğabilir:

Birincisi: Yahudilerin en başından beri hakikate sahip olduğu ve onlardan sonra mesajlar ve dinler olarak gelen her şeyin hiçbir anlamı olmadığı. Sonunda inançlarının doğruluğu kanıtlanacak, delilleri ispatlanacak, mertebeleri tüm milletlerin üzerine yükselecek ve herkes, hahamlarının “Ona bakmamız için ne bir görünüşü ne de bir heybeti vardı, onu arzulamamız için ne de bir güzelliği” (İşaya 53:2) ayetine ilişkin yorumunda tarif edilenlerin aslında en başından beri haklı olduğunu kabul etmek zorunda kalacaktır.

İkinci ihtimal: tüm dünyaya, yani Yahudilere, Müslümanlara ve tüm insanlığa, Hristiyanlığın hak din olduğu, İsa'nın Allah olduğu, O'nun yüce olduğu, insanların yüzyıllar boyunca onunla alay ettiği, onu inkâr ettiği ve ona zulmettiği, oysa onun tek amacının insanlığın kurtuluşu olduğu hakikatinin açığa çıkacağı. Onun tek istediği, kendilerinin günahları için öldüğüne iman etmeleridir. İman eden bağışlanmaya ve kurtuluşa erecektir.

Üçüncü ihtimal: Romalıların asıl doktrini çarpıttığı, İsa'nın Allah'ın peygamberlerinden biri olduğu ve Muhammed'in tüm insanlara bir rehber olarak gönderildiği ve büyük ilahi destek aldığı. Onun dini en hızlı yayıldı, çünkü apaçık hakikattir. Bu durumda İslam Allah'ın son dinidir, Mehdi ahir zamanda zafer kazanacak ve İslam, insanlar kabul etsin ya da etmesin tüm yeryüzüne hâkim olacaktır. Muhammed'e karşı çıkan Allah'a karşı çıkmış olur ve Allah, kıyamet gününe kadar Resulü'nün ve onun ailesinin yardımcısıdır.

Dördüncü ihtimal: yukarıdakilerin hepsinin Yunan, Roma ya da eski Mısır anlatılarından farksız salt yanılsamalar ve mitler olduğu ve hepsinin, insanlığı hiçbir sonuç vermeyen bitmek bilmez çatışmalara ve kan dökülmesine sürükleyen uydurma yalanlar olduğu.

Böylece bu dört ihtimalden yalnızca biri bize kalıyor.

Bütün iyilik, herkesin, yani Yahudilerin, Hristiyanların ve Müslümanların, daha yüksek bir diyalog düzeyine yükselmesinde, anlaşmazlıkları alevlendirmeyi bırakmasında, kendilerini birleştirene sarılmasında, diplomasi adabını uygulamasında ve Musa'nın, İsa'nın ve Muhammed'in izinden giderek yalnızca hayırlı sözler söylemesinde ya da aksi hâlde susmasında yatar.

Hepimiz her bir tarafın duygularını anlamaya çalışmalıyız: Yahudilerin neden konumlarının ellerinden alındığını hissettiklerini, neden inançlarının çalındığını sezdiklerini kavramalıyız. Onları anlamalı, acılarını hissetmeli ve onları sevmeliyiz. Aşırılıkçı sesleri bir kenara bırakmalı, hikmetin ve sevginin seslerine kulak vermeli ve şükranla elimizi uzatmalıyız. Bu yoldaki ilk adım, Yahudilerin tarihleri boyunca Allah ve din uğruna sunduklarını ve peygamberlerinin ve atalarının, ister Müslüman ister Hristiyan olarak bugün inandığımız şeyin şekillenmesine nasıl katkıda bulunduğunu takdir etmektir. Onlar manevi tarihimizin ayrılmaz bir parçasıdır. “Seçilmiş Halk” meselesine anlayış ve uzlaşmayla yaklaşılmalıdır.

Aynı şekilde Yahudiler, Hristiyanlar ve Müslümanlar, insanın nihai amacının iyi olan her şeyi bünyesinde somutlaştırmaya, yeryüzünü ıslah etmeye ve imar etmeye çalışmak olduğu konusunda hemfikirdir. Bu, özünde Adem'e verilen ilk ilahi emrin ta kendisidir: ona yeryüzünü imar etmek ve bahçeyi gözetmek, yeryüzünü uygun, bereketli ve gelişen bir yer hâline getirmek emanet edilmişti. Dolayısıyla tüm İbrahimî inançlar şu ilke etrafında birleşebilir: görevimiz olabileceğimizin en iyisi olmak ve yeryüzünü mümkün olan en iyi şekilde korumaktır.

Bize yeryüzünü bir cennete dönüştürmek, onu korkutucu değil güzel bir deneyim olacak şekilde korumak ve Yaratıcımız ile ilişkimizi O'na karşı görevlerimizi, ki bunlar gerçekte kendimize karşı görevlerdir, yerine getirerek inşa etmek emanet edilmiştir. Çünkü Allah bizim için, çocuklarının en yüksek potansiyeline ulaşmasından başka bir şey istemez: bilgi, verme, sevgi, cömertlik ve mutluluk. Ancak o zaman kendimizi Yaratıcı'nın gerçek çocukları olarak adlandırmayı gerçekten hak ederiz; her babanın kendi evladı için dilediği de budur.

Dikkatimizi bir başka ortak noktaya da yöneltmeliyiz: dünyayı ortak bir zemin üzerinde birleştirecek ve barışı ve adaleti tesis edecek bir ıslahatçının, resulün, mesihin ya da Mehdi'nin geleceğine dair evrensel inanç. Yahudiler kendi Mesihlerini bekler ve Filistin'deki varlıklarıyla onun zamanının yaklaştığına inanırlar; Hristiyanlar İsa'nın ikinci gelişini beklerler; Müslümanlar da Mehdi'nin zuhuruyla birlikte onun dönüşüne inanırlar. Öyleyse özünde hepimiz aynı kurtarıcıyı özlerken, aramızdaki kavga ve çatışmanın hiçbir anlamı yoktur.

Her birimiz kendini ötekinin yerine koysun: Mesih gelir ve Yahudilerin haklı olduğunu ilan ederse, onun gelişine sevinelim; Hristiyanlığın ya da İslam'ın hakikatini teyit ederse, kutlayalım; çünkü o, iyilikten başka bir şey getirmeyen, Allah'tan gelmiş bir resuldür. Gerçek iman, körü körüne bağnazlık ya da kibir olmaksızın Allah'ın açığa çıkardığını kabul etmeye hazır olmaktır.

Kurtarıcı: Vaat, Ahit ve Uyanışa Davet

Kurtarıcı figürünün, ister Mesih, ister İsa, ister Mehdi olarak adlandırılsın, büyük mesajı, parçalanmış kalpleri bir araya getirmek ve farklı milletleri “Humanity First”, yani “Önce İnsanlık” sloganı altında birleştirmektir. O; mazlumlar için, zayıflar için, yetimler ve dullar için, bu yeryüzündeki yoksullar için gelir. Bu, büyük dinlerin takipçilerine insanlıkta kardeşler olarak bakmanın ve hepimizin tek bir inanç etrafında bir araya geleceği güne hazırlanmanın gerekliliğine dair derin bir işarettir; bu gün, insanları gafletlerinden uyandıran, onları savaşmayı bırakmaya ve kalplerini birbirlerine sevgiyle açmaya çağıran muhteşem bir sahne ve büyük bir semavi vaattir. Çünkü sonunda hepimiz Allah'a inanan müminleriz ve hepimiz Allah'ın çocuklarıyız.

Yahudiler ve İsrailliler arasında öldürmeyle ya da savaşlarla hiçbir ilgisi olmayan, kan dökülmesinden masum, adaletsizlikten nefret eden ve yalnızca insanlıktaki kardeşlerini seven salih insanlar olmayı arayan iyi insanlar vardır. Hristiyanlar arasında İsa'nın bir havarisinin yaşayan örneğini, alçakgönüllü, şefkatli ve sevgi dolu olarak gerçekten somutlaştıranlar vardır. Aynı şekilde Müslümanlar arasında da Yahudi ve Hristiyan kardeşlerine karşı sevgiyle dolup taşan, gerçek mümin Müslümanın en güzel suretini temsil eden, asil karakterli salih erkekler ve kadınlar vardır.

Allah Kurtarıcı'yı işte böyle insanların arasından gönderir; o, öldürmenin yeryüzünde fesat olduğunu ve yeryüzünü imar etmenin bereket ile haksız yere kan dökmekten kaçınmaya dayandığını teyit etmek için gelir. Bizi, kendimizi ve tüm insanlığı Allah'ın şeriatını yerine getirmeye adamaya teşvik eder, çünkü bu Allah'ın iradesi ve emridir. Bugün dünyayı parçalayan savaşların çoğu katılıktan kaynaklanmaktadır: Yahudiler Musa'nın şeriatını tamamlamayı reddederler; Hristiyanlar Mesih'ten sonra bir devamın olmadığına inanırlar; Müslümanlar Muhammed'den sonra hiçbir değişikliğin olamayacağına inanırlar. Oysa hayat durmaz, koşullar değişir ve sürekli yeni gelişmeler ortaya çıkar.

Masum bir ilahi otoritenin yokluğunun dinî hükümlerde nasıl bir kaosa yol açtığını gördük: Televizyon haram mı, helal mi? Yeni icatlara izin var mı, yok mu? İnsanlar tahminlere ve beşerî yorumlara dayandıklarında anlaşmazlıklara, tekfirlere ve savaşlara düşerler. Ancak Allah'ın her çağda bir halifesi, yani bir peygamber, resul, imam ya da Mehdi olduğuna ve bu halifenin yaratılış arasında Allah'ın Yüzü ve O'nun ruhunu taşıyan kap olduğuna inanırlarsa, anlaşmazlığın düğümleri çözülür. Çünkü bu adam, içimizde Allah'ın her zaman bizimle olduğuna, bizi terk etmediğine ve asla terk etmeyeceğine dair kesinliği yalnızca gökte değil yeryüzünde de yeniden canlandırır. Aynı zamanda yeryüzündeki her insanın, ikamet ettiği ülkenin yasalarını ihlal etmediği ve başkalarına zarar vermediği sürece dilediği gibi düşünme ve inanma ve hayatını uygun gördüğü şekilde yaşama hakkına sahip olduğunu teyit eder.

Ve biz, Ahmedi Barış ve Nur Dini'nde, bu adamın Abdullah Haşim, Eba Sadık olduğuna inanıyoruz: İlyas'tan Yahudilere bir resul, İsa'dan Hristiyanlara bir resul ve Muhammed'den Müslümanlara bir resul. Onun “Abdullah” adı “İsrail” anlamına gelir; bu adla Allah'ın ideal kulunu ve Allah'ı mükemmel bilen kişiyi somutlaştırmak içindir. O savaş değil barış adamıdır. Yeryüzü ve insanlık için barış, adalet, sevgi, ilahi bilgi ve birlik dışında hiçbir kurtuluş görmez.

Eba Sadık'ın İbrahim'in Çocuklarına Daveti

Eba Sadık'ın İbrahim'in çocuklarına daveti, tam bir şeffaflıkla, şunda yatar: biz dünya için belirli bir vizyon taşıyan bir topluluğuz. Bir hayalimiz var: bu yeryüzünden onu çocuklarımız için daha güzel ve daha istikrarlı bırakarak ayrılmak ve yeryüzündeki hayat deneyimini korkuyla, kanla ve yıkımla değil, barışla, sevgiyle ve ışıkla doldurmak.

Yeni farkındalığımız şu olsun: herkeste hasımlarımızı değil, insanlıktaki ortaklarımızı görmek. İnsanlığı birleştirmek için el ele çalışmak. Bu davet, katılaşmış kanaatleri dönüştürmenin ve katılaşmış kalpleri yumuşatmanın, onları birbirine yaklaştırmanın, uyuma meylettirmenin bir aracı olsun. Ve Allah'ın yardımıyla hep birlikte sevgi, barış, birlik ve ışık içinde yürüyelim.