Abdullah Haşim Bir Kült mü Kurdu?
Metin Türkçe okunuyor
Özgün makaleyi The Divine Just State sitesinde okuyun
Kült nedir ve Abdullah Haşim'in topluluğunun mensuplarının bir kültün üyeleri olup olmadığını nasıl belirleriz?
Yazan Ailia Muhammad

Din gerçekte nedir?
Özünde bir hikâyedir. Bir adamın, bir mesajın ve bir görevin hikâyesi. Farklı yaşamayı seçen bir halkın tohumudur. Ve katedrallere, mescitlere, kutsal metinlere ya da geleneğe dönüşmeden önce, çoğu zaman yanlış anlaşılan bir grup olarak başlar. Marjinal. Radikal. Kült benzeri.
Bugünümüzü—ve geleceğimizi—anlamak için dinin nasıl başladığını, kültlerin nasıl tanımlandığını ve kullandığımız etiketlerin neden düşündüğümüzden daha önemli olduğunu yeniden ele almamız gerekir.
Dinin Kökenlerini Anlamak
Tarihteki her din bir çatışmayla başladı—egemen anlatıyla, güçle, kabul görmüş normlarla. Çoğu zaman Allah tarafından gönderildiğini iddia eden ve insanlardan kendisine uymalarını isteyen tek bir adamla başladı.
İsa ve öğrencileri ana akım değildi. Alay edildiler, avlandılar ve sonunda şehit edildiler. Ancak bugün Hristiyanlık dünyanın en büyük dini konumundadır. Başlangıcı, modern tanımlara göre bir "kült"ün başlangıcıydı. Bu bir istisna değil—bir örüntüdür.
Katedraller yükselmeden ve haçlar ufuk çizgisini taçlandırmadan önce Hristiyanlık marjinal bir grup olarak başladı. 1. yüzyılda bir avuç Yahudi takipçi, zamanlarının dinî ve siyasi ana akımından koptu. Allah tarafından gönderildiğini iddia eden bir adamın—Nasıralı İsa'nın—öğretilerine itaat ettiler. Ona toplumsal kazanç ya da güvenlik için değil, zulme rağmen uydular. Roma onları bir tehdit olarak gördü. Yahudi makamları onları sapkın olarak gördü. Toplum onları tehlikeli olarak gördü.
Ortak bir yaşam sürdüler. Kaynaklarını paylaştılar. Alaya, hapse ve hatta ölüme katlandılar. Onlara deli, hain, asi—kültçü—dendi. Yine de dünyanın en büyük dinlerinden birini ateşlediler.
Bunun üzerine bazı adamları gizlice, “Biz İstefanos'un Musa'ya ve Tanrı'ya karşı küfür sözleri söylediğini duyduk” demeye ikna ettiler. Böylece halkı, ihtiyarları ve kutsal yasa öğretmenlerini kışkırttılar. İstefanos'u yakalayıp Yüksek Kurul'un önüne getirdiler. Yalancı tanıklar çıkardılar; bunlar, “Bu adam bu kutsal yere ve yasaya karşı konuşmaktan hiç vazgeçmiyor” diye tanıklık ettiler.Elçilerin İşleri 6:11–13
Bu bir istisna değil. Kuraldır. Her gerçek din, başlangıcında uyumsuzdur. Mevcut düzeni rahatsız eder. İnsanları itaate çağırır—bir kuruma değil, bir elçiye. Her zaman bir adam. Her zaman tartışmalı. Her zaman yanlış anlaşılan.
Ve Allah'ın her gerçek elçisinin ortak başka bir yönü daha vardır: itaati gerektiren ilahi atanma.
Kültler: Tarihî Ağırlığı Olan Yüklü Bir Terim
Kült terimi bugün çoğunlukla aşağılayıcı bir anlamda, akademik kesinliğinden arındırılmış olarak kullanılıyor. Siyasi hareketlere, ünlülerin hayran kitlelerine ve dinî gruplara gelişigüzel uygulanıyor. Ancak sosyolojik açıdan bir kült, henüz ana akım kabulü kazanmamış yeni bir dinî hareketten (YDH) ibarettir.
Tarihsel olarak bu gruplar, bugün dayandığımız ahlaki çerçevelerin oluşmasında kritik bir rol oynadı. İlk Hristiyanlardan devrimci dinî önderlere kadar pek çoğu, çağdaşlarının gözünde "kült" olarak başladı.
Trajik olan, bir şeye kült demenin çoğu zaman o grubun iradesini inkâr etmeye, onları anlamadan şeytanlaştırmaya yaramasıdır. Şunu sormalıyız: Sıradan bir insanın bakış açısı neyin kült, neyin din olduğuna karar vermek için yeterli midir? Değilse, hangi ölçütleri kullanmalıyız?
David Koresh, Taylor Swift ve Donald Trump'ın ortak noktası nedir? Medyaya sorarsanız, hepsi kült benzeri bir bağlılık uyandırır. Branch Davidians'tan QAnon'a, konserlerde şarkı sözlerini hep bir ağızdan söyleyen tapınırcasına hayran kitlelere kadar, kült terimi akademik köklerinden çok uzaklaştı—ve şüphe, alay ve korku alanına kaydı.
Peki kült tam olarak nedir ve ne zaman kült olmaktan çıkar? Bu etiket tehlikeyle mi ilgilidir—yoksa yalnızca farklı olmakla mı? Bunu cevaplamak için derine inmemiz gerekir—yalnızca modern hareketlere değil, tarihin kendisine de.
Bütün yeni grupları tehlikeyle eş tutmadan önce, bugün 'kült' olarak adlandırılan şeylerin yelpazesini inceleyelim.
Örneklere bakalım:
● David Koresh ve Branch Davidians: Teksas'ın Waco kentinde trajik bir çatışmayla sona eren yalıtılmış bir mezhep.
● QAnon: “Mesihvari” bir figürü, şifreli bir dili ve kurumlara derin bir güvensizliği olan siyasi bir hareket.
● “Swifties”: Bir pop yıldızının hayatı ve eserleri etrafında kimlik, ritüel ve topluluk inşa eden Taylor Swift hayranları.
Ardından bunu şununla karşılaştırın:
● İsa ve öğrencileri: Küfür ve siyasi isyanla suçlanan, Allah tarafından gönderildiğini söyleyen tek bir adama itaat ettiklerini öne sürdükleri için zulme uğrayan bir grup.
Bu örnekler gerçekten eşdeğer mi?
Yeni Dinî Hareketler ve Yıkıcı Kültler
Sosyologlar marjinal grupları daha incelikli bir sistem altında sınıflandırır:
1. Yeni Dinî Hareketler (YDH'ler): Çoğu zaman yeni, küçük ve ana akım dışıdırlar. Yeni vahiylere ya da eski vahiylerin yeniden yorumlanmasına dayanabilirler.
2. Yıkıcı Kültler: Zorlama uygulayan, muhalefeti bastıran, üyelerini yalıtan ve otoriter kontrol üzerine kurulu gruplar.
3. Yerleşik Dinler: Bir zamanlar asi olan ve zamanla kurumlara dönüşen hareketler.
Belirleyici olan sayılar değildir. Ahlak, yapı ve şeffaflıktır.
Tehlikeli davranışların yalnızca marjinal gruplara özgü olduğu sıklıkla varsayılır. Ama bu doğru mu?
Bugün pek çok ana akım Hristiyan ve Müslüman, Ahmedi Barış ve Nur Dini'nin Kaim'i ve manevi önderi Abdullah Haşim Eba Sadık'a şiddet içeren bir düşmanlıkla tepki veriyor. Nefret mesajları gönderiyor, yalanlar yayıyor, şiddeti kışkırtıyorlar—ve yine de İsa'ya ve Muhammed'e uyduklarını iddia ediyorlar. Taciz davranışları çoğu zaman rastgele değil, âlimler—dinî otorite konumlarındaki din adamları ve vaizler—tarafından körükleniyor. Allah'ın bu sözde temsilcileri bu eylemleri kınamamakla kalmıyor—çoğu zaman doğrudan ya da dolaylı olarak teşvik ediyorlar.
Ve böylece soruyoruz: Bu kült benzeri değil mi? Hiç tanışmadıkları bir adamdan, hiçbir makul argümana dayanmadan, yalnızca önderleri öyle söylediği için nefret etmek—bu kör, dogmatik itaatin ta kendisidir. Başkalarını suçladıkları kült dinamiklerinin aynısını yansıtır. Fark şu ki sayıları onları bu etiketten korur.
Her sahih inancın kalbinde bir iddia vardır: Allah tarafından bir elçi gönderildiği. Bu bizi kritik farka getirir—ilahi atanma kavramına.
Musa'dan İsa'ya ve Muhammed'e kadar hiçbir peygamber atanmadan ortaya çıkmadı. Kendi kendini yetiştirmiş mistikler değildiler—kendilerinden öncekiler tarafından adlarıyla anılmış ve önceden haber verilmişlerdi. Musa, Yeşu'yu adıyla belirtti. İsa, Paraklit'i önceden haber verdi. Peygamber Muhammed, halefleriyle ilgili açık talimatlar bıraktı.
Müminler sahihliği işte böyle tanır—karizmayla değil, yazılı bir vasiyet, kehanet ve ilahi atanma yoluyla.
İsa, Yuhanna İncili'nde şöyle dedi:
“Baba'dan size göndereceğim Yardımcı geldiğinde... o benim hakkımda tanıklık edecektir.”Kutsal Kitap, Yuhanna Kitabı, 15. Bölüm, 26. Ayet
O Yardımcı ya da Paraklit, İsa'dan sonra gelecek bir şahsiyetti—kendini ilan eden değil, gönderilen.
Ahmedi Barış ve Nur Dini'nde devraldığımız gelenek budur. 2011'deki zuhuru, öğretmenimiz ve rehberimiz Abdullah Haşim Eba Sadık tarafından keşfedilen İmam Ahmed El-Hasan'a inanıyoruz; Eba Sadık, kendisini hiçbir zaman o ilahi atanmanın tanığı olmaktan başka bir şey olarak ilan etmedi.
İtaat ve İlahi Atanma
İtaat, modern hayatta tabu bir kelimedir. Ancak her dinî gelenekte imanın özüdür. Nuh kavmini itaate çağırdı. Musa da öyle. İsa da öyle. Muhammed de öyle. Zalim oldukları için değil, Allah'ın elçileri oldukları için—ve sözleri kendilerine ait olmadığı için.
"Tanrınız Rab'bi sevin ve O'nun buyruklarını, kurallarını, yasalarını ve emirlerini her zaman yerine getirin."2. Yasa'nın Tekrarı 11:1
Peki bir elçinin gerçekten Allah'tan olduğunu nasıl bilebilirsiniz?
Cevap hem manevi hem de yapısaldır. İlahi atanma kavramında yatar—bir elçinin kendini ilan etmediği, Allah tarafından seçildiği ve kendinden önceki tarafından adıyla belirtildiği fikri. Yahudilikte peygamberler çoğu zaman kendilerinden sonrakileri onayladı. Hristiyanlıkta İsa, Vaftizci Yahya'yı öncü olarak ilan etti. İslam'da Peygamber Muhammed, ailesinden gelecek haleflerin silsilesini tarif etti.
Hiçbir meşru inanç boşlukta başlamaz. Örüntü her zaman aynıdır: Allah tarafından gönderilen kişi, görecek gözü olanlar tarafından duyurulur, bilinir ve tanınır. Ve bu nedenle, onu gönderen Allah'a itaat etmiş olmamız için o kişiye itaat edilmelidir.
Kültler ve Yeni Dinler: Kritik Farklar
Şimdi karşılaştırmaya dönelim: Sosyologlar, yıkıcı kültleri tipik olarak tanımlayan birkaç işaret belirler: soruların bastırılması, dış bilgilerin sansürlenmesi, duygusal manipülasyon ve otoriter kontrol. Bunu kendi hareketimizle karşılaştıralım.
İmam Mehdi'nin Daveti, on yıldan biraz daha uzun bir süre önce Eba Sadık olarak bilinen Abdullah Haşim ile başladı. Onu kült önderlerinden ayıran yalnızca ne öğrettiği değil—nasıl öğrettiğidir.
O şeffaftır. Samimi sorgulamayı memnuniyetle karşılar. Eba Sadık her gün, yalnızca bu dinin müminlerinden değil, henüz biat etmemiş olsalar da onu manevi bir rehberlik kaynağı olarak gören samimi hakikat arayıcılarından da cevaplanmak üzere çok sayıda soru alır. Hiçbir kitabın, makalenin ya da videonun yasak olmadığında ısrar eder. Takipçileri araştırmaya, eleştirel metinleri okumaya, en zor soruları sormaya teşvik edilir. Sansüre gelince, dinimizde yasaklı kitap yoktur. Bilgi kontrolü yoktur—çünkü hakikat incelemeden korkmaz.
Eba Sadık'ın sözleriyle…
"Ve bu yüzden, Hristiyanların büyük çoğunluğunun dışarıda bıraktığı, tanımadığı ya da kabul etmediği el yazmaları, tarihî yazılar bulunmasının, bunların yanlış olduğu anlamına gelmediğine inanıyoruz. Ve biz müminler olarak, bir peygambere, bir resule, bir İmam'a ya da Allah'tan gelen bir rehbere atfedildiğini duyduğumuz hiçbir şeyi, bağlamını ve içeriğini okumadıkça asla inkâr etmeme yükümlülüğüne sahibiz; doğru olduğunu bildiğimiz bir şeye açıkça aykırı olmadıkça onu inkâr edemeyiz."
Kültler şeffaflık karşıtıdır. Yalıtır, sansürler ve manipüle ederler. Biz bunun tam tersiyiz. Eba Sadık açık sohbeti, eleştirel sorgulamayı teşvik eder ve hiçbir kitabın ya da fikrin yasaklanmaması konusunda ısrar eder. Kendi inançlarımıza yönelik eleştiriler de dahil olmak üzere her şeyi okumaya açığız. Çünkü onun öğrettiğine göre hakikat, inceleme altında yalnızca daha parlak bir şekilde ışıldar. Yalnızca bu bile bizi yıkıcı kült etiketinin dışında bırakmalıdır.
İlahi atanma eskimiş bir kavram değildir. Bugün hâlâ pek çok dinî devletin temelini oluşturur:
● Britanya: Monarşinin meşruiyeti ilahi hakka dayanır.
● Vatikan: İlahi olarak atanmış bir Papa tarafından yönetilen bir devlet.
Kurulacak devletimizin de farklı olmadığına inanıyoruz—tek fark, ilahi olana iman ve birbirine hizmetle bağlanmış eşitlerden oluşan bir topluluk olarak başlamasıdır.
Topluluğumuzun amacı yalnızca inanmak değildir. Yeni türde bir toplum inşa etmektir: Bir İlahi Adil Devlet. Bu devlet, bütün kutsal geleneklerde ortaya konan ilkeler üzerinde durur:
● Servetin hakkaniyetle dağıtılması
● Din özgürlüğünün güvence altına alınması
● Katılımın bir ayrıcalık değil, bir hak olması
● Ayrılma tercihine saygı gösterilmesi
● İnsani ihtiyaçların—barınma, gıda, sağlık hizmeti—kutsal haklar olarak görülmesi
Ama bu içimizde başlar—şimdi nasıl yaşadığımızda, komünümüzde, ortak sorumluluk ve karşılıklı sevgiyle. Birlikte çalışır, yer, ağlar ve büyürüz. Doktorlar, mühendisler, öğrenciler ve sanatçılarız. Rahat hayatları korkudan değil—inançtan dolayı geride bıraktık. Biz mahkûm değiliz. Bu yolu seçmiş özgür insanlarız.

Bir zamanlar Pakistanlı bir Şii Müslümandım. Birleşik Krallık'a taşındım. Okudum, özgürce yaşadım—ama içimde bir şey sızlıyordu. Bu hareketi bulduğumda hakikati buldum. Huzuru buldum.
2011'de önceden haber verilmiş kurtarıcı İmam Ahmed El-Hasan'ın zuhuru Eba Sadık tarafından keşfedildi. Bu keşif, dünyanın dört bir yanına dağılmış bir grup arayıcıda şok dalgaları yarattı ve bizi Mısır'da bir araya getirdi.
Bildiğim her şeyi geride bıraktığımda 18 yaşındaydım. Pakistan'da On İki İmamcı bir Şii olarak büyümüş, sonra ailemle birlikte Birleşik Krallık'a taşınmıştım. Özgürlüğüm, eğitimim, rahatım vardı—ama huzurum yoktu. Bu yüzden ayrıldım.
Mısır'da İsa'nın ilk takipçileri gibi yaşadık—yiyeceğimizi, barınağımızı ve gözyaşlarımızı paylaşarak. Bir aile olduk. Abdullah Haşim'in ruhunun bir yansıması olduk. Mısır'dan Almanya'ya, sonra İsveç'e ve nihayet burada, Birleşik Krallık'taki kendi genel merkezimize gittik.
Büyüdük. Ve özgür kaldık. Ayrılmakta özgür. Kalmakta özgür. İnanıp inanmamakta özgür.
Doktorlar, mühendisler, sanatçılar, öğrencileriz. Hayatlarımızın kontrolünü kaybetmedik—ilahi rehberliğe göre yaşamak için onu geri aldık.
Öyleyse biz neyiz? Sırf küçük olduğumuz için mi bir kültüz? İşin aslı, dünya genelinde on binlerce insan kendini dinimizin mensubu olarak tanımlıyor.
Yeni olduğumuz için mi? Varlığımız asırlık kehanetlere dayanıyor.
Allah tarafından atandığına inandığımız bir adama uyduğumuz için mi? Ama bütün peygamberler ve resuller Allah tarafından atanmamış mıydı?
Yoksa biz—1. yüzyılın Hristiyanları ya da 7. yüzyıl Arabistan'ının Müslümanları gibi—kutsal bir şeyin başlangıcı mıyız?
Aden'e inanıyoruz. Allah'ın Krallığı'na. İsa'nın verdiği ve zamanımıza uzanan bir elçiler zinciri aracılığıyla gerçekleşen vaade. Karizmatik bir adamın icadı değil, ilahi bir örüntünün devamı olduğumuza inanıyoruz.
Eba Sadık kendini ilan etmedi. Atandı. Adıyla anıldı. Tıpkı Musa'nın Yeşu'yu adıyla belirtmesi, İsa'nın Paraklit'i önceden haber vermesi ve Muhammed'in ailesinin adları aracılığıyla rehberlik bırakması gibi.
Her gerçek din böyle başladı.
Bu kapalı bir topluluk değildir. Kapılarımız açık. Kitaplarımız açık. Önderimiz açık. Kim olduğumuzu bilmek istiyorsanız, gelin görün.
Bize sorular sorun. İnançlarımıza meydan okuyun. Bizzat Eba Sadık ile konuşun. Kör bir iman istemiyoruz—samimi bir ilgi istiyoruz. Çünkü hakikatin ışık gibi olduğuna inanıyoruz: Açığa çıktıkça yalnızca daha da güçlenir.