Mehdi'nin En Beklenmedik 5 Niteliği
Metin Türkçe okunuyor
Özgün makaleyi The Divine Just State sitesinde okuyun
Herkes Kurtarıcı'yı bekliyor. Peki ya geldiğinde, beklediklerine hiç benzemiyorsa? İşte insanların onu tanıyıp tanımayacağını ya da reddedip reddetmeyeceğini belirleyebilecek, Mehdi'nin beş beklenmedik niteliği.
Yazan Hamze Kassem

- Size Duymak İstemediğiniz Şeyleri Söyleyecek.
İnsanlar onları kollarına almaya gelecek bir kurtarıcı bekliyor. Dünyanın yaralarını yumuşak sözlerle iyileştiren bir teselli edici. Kalpleri ışıl ışıl bir yüz ve ahenkli bir sesle kazanan bir Mehdi. Onun beyaz bir at üzerinde nasıl geldiğini, kalabalığın onu nasıl alkışladığını, güçlülerin önünde nasıl diz çöktüğünü hayal ediyorlar. Ama Ehl-i Beyt'in rivayetlerini gerçekten okuyan, hadislerin derinliğini araştıran herkes, tüm klişe beklentilerle çelişen bir tabloyla karşılaşır. Mehdi teselli etmeye gelmeyecek. Hakikati söylemeye gelecek. Ve hakikat dayanılmazdır.
Bu, bir acı kırmızı ipliği gibi tüm kurtuluş tarihi boyunca uzanan bir örüntüdür. Ondan önceki peygamberler, tatlı sözlerle kitleleri etraflarında toplayan popüler hatipler değildi. Onlar dışlanmışlardı, zulme uğramışlardı, kovalanmışlardı. Kimsenin duymak istemediğini söyleyenler onlardı. Onlar yalnızlardı, reddedilenlerdi, nefret edilenlerdi; ve Mehdi de tam olarak böyle olacaktır.
Peygamber Amos, İsrail halkının karşısına dikildi ve krallığı temellerinden sarsan bir mesaj söyledi. Halkın duymak istediğini söylemedi. “Her şey yoluna girecek. Allah sizi seviyor. Siz seçilmişsiniz” demedi. Hayır. Şöyle dedi: “Yarovam kılıçla ölecek, İsrail halkı ülkeden sürülüp sürgüne götürülecek.” Sözler güçlülerin kulaklarında ateş gibi yaktı. Kâhin Amatsya krala koştu ve haykırdı:
“Amos sana karşı bir isyan kışkırtıyor ve İsrail'in ortasında dayanılmaz konuşmalar yapıyor. Ülke artık buna dayanamaz!” (Amos 7:10)
Dayanılmaz konuşmalar. Amos'un suçu buydu. Hakikati söyledi. Ve hakikat dayanılmazdı.
Ağlayan peygamber Yeremya, zamanının yalancı peygamberlerine karşı tek başına durdu. Bu sahte peygamberler sürüler hâlinde geldiler ve halkın duymak istediğini söylediler: “Esenlik, esenlik!” Oysa esenlik yoktu. Birbirlerine rüyalarını, aldatıcı kalplerinin rüyalarını anlattılar ve halk onlara inandı. Ama Yeremya araya girdi:
“Daha ne zamana dek? Yalan peygamberlik eden, kendi aldatıcı kalplerinin peygamberleri olan bu peygamberler, birbirlerine anlattıkları rüyalarla halkıma yasamı mı unutturacaklar?” (Yeremya 23:25-26)
Yalnızdı. Hakikati söyleyen tek kişi oydu. Ve bu yüzden ondan nefret ettiler. Onu zindana attılar. Onu bir sarnıca indirdiler, orada çamura battı. Hayatının sonuna kadar ona zulmettiler. Çünkü hakikat dayanılmaz olabilir; özellikle de yalanla yaşayanlar için.
Ve sonra İsa geldi. Meryem'in Oğlu. Mesih. Ateşten bir kılıçla, göksel ordularla, Romalıları ezecek bir krallıkla gelebilirdi. Ama ne yaptı? Oturdu ve zamanının dinî önderlerini iliklerine kadar ifşa eden sözler söyledi. Onların gözlerinin içine baktı; uzun cübbeli ve geniş muskalı bu dindar adamların. Ve şöyle dedi:
“Vay başınıza, ey din bilginleri ve Ferisiler, ikiyüzlüler! Siz dıştan güzel görünen, ama içi ölü kemikleri ve her türlü pislikle dolu badanalı mezarlara benziyorsunuz.” (Matta 23:27)
Bir düşünün. Onlara ikiyüzlü dedi. Yüzlerine karşı, mezarlar gibi olduklarını söyledi; dıştan güzel, ama içten çürümüşlükle dolu. Maskelerini çıkardı. Halka bu adamların gerçekte kim olduğunu gösterdi. Ve güçlüler bu sözlere dayanamadı. Birinin gelip cephelerinin ardını görmesine dayanamadılar. Bu yüzden onu öldürdüler. Onu çarmıha çivilediler. Çünkü hakikat dayanılmazdır; özellikle de yalanın üzerinde oturanlar için.
Ama İsa çarmıha gitmeden önce öğrencilerine, Mehdi'nin yapacağı her şeyin anahtarı gibi olan bir söz söyledi. Onlara şöyle dedi:
“Size söyleyecek daha çok şeyim var, ama şimdi bunlara dayanamazsınız.” (Yuhanna 16:12)
Dayanamamak. Hakikat onlar için fazla ağırdı. Hazır değillerdi. Kalpleri henüz yeterince geniş değildi. Ruhları henüz yeterince güçlü değildi. Bu yüzden İsa sustu. Her şeyi söylemedi. En derin hakikatleri, insanların onlara dayanabileceği bir zamana sakladı. Ve işte burada Mehdi devreye girer.
Ehl-i Beyt'in rivayetleri bize, Mehdi'nin, insanların daha önce dayanamadığı şeyi nihayet söyleyecek kişi olacağını öğretir. Sessizliği bozacaktır. Peygamberlerin merhametten dolayı geri tuttuğu gizli hakikatleri gün yüzüne çıkaracaktır; çünkü insanlar onlara dayanamazdı. Muhammed bin Hasan El-Askeri bir keresinde şöyle dedi:
“Allah bize konuşma izni verseydi, hak yayılır, batıl yok olur ve sizden çekip alınırdı.” (Biharu'l-Envar, Cilt 25, s. 183)
Mehdi susmayacaktır. İnsanların hazır olmasını beklemeyecektir. Hakikati söyleyecektir; ve insanlar ya ona dayanacak ya da onun yüzünden kırılacaklardır.
Ancak Ehl-i Beyt'in rivayetleri daha da ileri gider. O kadar zor bir hakikatten söz ederler ki onu melekler ya da peygamberler bile tek başlarına taşıyamazlar; ancak onu aktarırlarsa. Kaynaklarda nakledilen bir hadiste, birinin İmam Hasan El-Askeri'ye şöyle yazdığı bildirilir:
“Atalarınızdan şöyle rivayet edilmiştir: ‘Bizim hadisimiz ağırdır ve ağır hissedilir; ne mukarreb bir melek, ne gönderilmiş bir peygamber, ne de sınanmış bir mümin onu taşıyabilir.’” (Vesailu'ş-Şia, Hadis no. 33423)
İmamın cevabı ne kadar şaşırtıcıysa o kadar da derindi. Şöyle dedi:
“Anlamı yalnızca şudur: Melek onu kendisi gibi bir meleğe çıkarana kadar taşıyamaz; hiçbir peygamber onu kendisi gibi bir peygambere çıkarana kadar ona dayanamaz; ve hiçbir mümin onu kendisi gibi bir mümine çıkarana kadar ona dayanamaz. Anlamı yalnızca şudur: Göğsündekinin tatlılığından dolayı, onu bir başkasına çıkarana kadar kalbinde ona dayanamaz.” (Vesailu'ş-Şia, Hadis no. 33423)
İfade nefes kesicidir. Bir melek bile bu hakikati kendine saklayamaz; onu başka bir meleğe aktarmak zorundadır. Bir peygamber bile onu kalbine kilitleyemez; onu başka bir peygambere aktarmak zorundadır. Ve bir mümin bile, ne kadar takva sahibi olursa olsun, ona ancak kendisi gibi bir başka mümine aktarırsa dayanabilir. Mehdi'nin dayanılmaz hakikati budur: aktarılana kadar yanan bir ateş gibidir. Paylaşılana kadar ezen bir yük gibidir. Onu içine kapatan, onun yüzünden kırılacaktır. Onu aktaran ona dayanacaktır; ama ancak önce sınavdan geçirilmişse.
Kur'an bu ilkeyi tüm açıklığıyla ifade eder. Allah şöyle buyurur: “Ve Allah, suçlular hoşlanmasa da sözleriyle hakkı gerçekleştirir.” (Yunus Suresi 10:82). Suçlular hoşlanmasa da. Ondan nefret etseler de. Onun yüzünden Peygamberi öldürseler de. Allah hakkı gerçekleştirir; ve hak her zaman yalanla yaşayanların nefret ettiği şeydir.
Mehdi bu peygamberlerin varisidir. Dayanılmaz sözü söyleyecek olan odur. Peygamber Muhammed, ashabına Mehdi'nin mükemmel bir şekilde yaşayacağı bir ilkeyi izlemelerini emretti:
“Acı da olsa hakkı söyleyin.” (Sahih İbn Hibban'da nakledilen hadis, Hadis No. 361; ayrıca Ebu Davud, Hadis 3252)
Acı. Kelime tam anlamıyla şunu ifade eder: safra gibi tadı vardır. Dilde yakar. Kurtulunamayan bir tat bırakır. Mehdi'nin söyleyeceği hakikat budur. İmam Muhammed El-Bakır, Kaim hakkında şöyle dedi:
“Kaimimiz akli güçleri bir araya toplayacak ve onların ilmini ve hikmetini kemalin zirvesine ulaştıracaktır.” (Biharu'l-Envar, Cilt 52, s. 336)
Ama kemale ulaştırmadan önce, önce kusuru açığa çıkarmalıdır. İnsanlara ne kadar alçaldıklarını göstermelidir. Onların kendi karanlık uçurumlarını önlerine koymalıdır; ve bu en dayanılmaz şeydir. Çünkü hiçbir şey insanın kendisi hakkındaki hakikatten daha zor taşınmaz.
Ama rivayetler daha da ileri gider. Mehdi'nin yeni bir emirle, insanların dayanamayacağı yeni bir öğretiyle geleceğinden söz ederler. Biharu'l-Envar'da şöyle rivayet edilir:
“Mehdi yeni bir emir, yeni bir kitap, yeni bir sünnet ve yeni bir hükümle gelecektir. Bu Araplara ağır gelecektir.” (Biharu'l-Envar, Cilt 52, s. 192)
Yeni bir kitap. Yeni bir sünnet. En dayanılmaz olan budur: Mehdi mevcut düzeni onaylamaya gelmez; onu yıkmaya ve yerine tamamen yeni bir şey koymaya gelir. İnsanlar “Bu bizim bildiğimiz İslam değil!” diyecekler. Ve haklı olacaklar. Çünkü bildikleri İslam, tahrif edilmiş bir İslam'dır; âlimlerin, güçlülerin, ikiyüzlülerin İslam'ı. Mehdi gerçek İslam'ı getirir; ve bu, tüm hayatları boyunca sahtesine sarılmış olan herkes için dayanılmaz olacaktır.
Biharu'l-Envar'daki bir başka rivayette, bizzat Muhammed bin Hasan El-Askeri'nin şöyle dediği bildirilir:
“Şüphesiz hak bizimle ve bizdedir; bunu bizden başka söyleyen ancak bir yalancı ve bir dolandırıcıdır.” (Biharu'l-Envar, Cilt 53, s. 191)
Mehdi yalnızca hakikati söylemeyecek, onu yaşayacaktır. Hakikatin canlı vücut bulmuş hâli olacaktır. Ve insanları çıldırtacak olan da tam olarak budur. Çünkü hakikat ete kemiğe bürünmüş olarak karşılarında durduğunda artık kaçamazlar. Artık “Hakikat görecelidir” diyemezler. Artık “Herkesin kendi hakikati vardır” diyemezler. Hayır. Hakikatle yüz yüze gelecekler ve karar vermek zorunda kalacaklar.
İnsanlar onları kurtarmaya gelecek bir Kurtarıcı bekliyor. Onları yıkmaya gelecek birini bulacaklar; fiziksel olarak değil, manevi olarak. Yanılsamalarını paramparça edecek, yalanlarını ifşa edecek, maskelerini yırtıp atacak. Ve sonra, hakikatin önünde çırılçıplak durduklarında, o zaman ve ancak o zaman onları yeniden inşa edecek. Ama önce Söz'ün kılıcı gelir. Önce dayanılmaz hakikat gelir.
Mehdi yeryüzündeki en yalnız insan olacaktır. Güçlüler, güçlerini ifşa ettiği için ondan nefret edecek. Âlimler, ikiyüzlülüklerini ifşa ettiği için ona lanet edecek. Halk, hakikate dayanamadığı için ondan yüz çevirecek. Kimsenin duymak istemediğini söyleyecek; ve bu yüzden, Amos'u reddettikleri gibi, Yeremya'ya zulmettikleri gibi, İsa'yı çarmıha gerdikleri gibi onu da dışarı atacaklar. Ondan önceki peygamberler ve elçiler aynı yolda yürüdüler. O bu yolu tamamlayacak.
2. Diğer İnançları Silmek İçin Gelmiyor
İnsanlar bir Kurtarıcı'nın kendi dinlerini onaylamasını ve onu diğerlerinin hepsinin üzerine yüceltmesini bekler. Müslümanlar O'nun İslam'ı galip getirmesini bekler. Hristiyanlar O'nun İsa'yı gerçek Mesih olarak onaylamasını bekler. Yahudiler O'nun Mabedi yeniden inşa etmesini ve Tevrat'ı tüm görkemiyle yeniden tesis etmesini bekler. Zerdüştler Saoşyant'ın dünyayı kötülüğün egemenliğinden kurtarmasını bekler. Hepsi Mehdi'nin kendi hakikatlerini onaylamaya ve diğerlerini çürütmeye gelmesini bekler. Ama Ehl-i Beyt'in rivayetleri, tüm bu beklentileri tek ve güçlü bir hamleyle paramparça eden bir tablo çizer. Mehdi bir dini diğerinin üzerine yüceltmeye gelmez. Tüm dinlerin inkâr edilmiş hakikatlerini gün yüzüne çıkarmaya gelir; ve bu en dayanılmaz şey olacaktır.
Bu, tüm kurtuluş tarihi boyunca uzanan bir örüntüdür. Allah her yeni vahiy gönderdiğinde insanlar onu tahrif etti. Ait olmayanı eklediler. Hoşlarına gitmeyeni sildiler. Allah'ın saf mesajını bir güç, kontrol ve kendini beğenmişlik aracı hâline getirdiler. Tevrat değiştirildi. İncil değiştirildi. Zerdüşt'ün öğretileri değiştirildi. Hatta Kur'an bile, Müslümanlar ne kadar bozulmamış olduğunda ısrar etse de, tahrif edilmiş ve yorumunda o kadar çarpıtılmıştır ki insanlar Allah'ın gerçekte ne söylediğini artık tanıyamaz.
Kutsal Kitap bu ilkeyi çok açık bir şekilde ifade eder. Peygamber Yeremya şöyle yakınmıştır:
“Nasıl ‘Biz bilgeyiz, RAB'bin yasası bizimle’ diyebilirsiniz? İşte din bilginlerinin yalancı yazısı onu yalana çevirmiştir.” (Yeremya 8:8)
Din bilginleri, yani âlimler, yasanın bekçileri, Allah'ın Sözü'nü tahrif etmişlerdi. Onu kendi yorumlarıyla öyle örtmüşlerdi ki asıl mesaj neredeyse tanınmaz hâle gelmişti. Kur'an da önceki vahiyleri değiştirenlere karşı aynı suçlamayı yöneltir. Allah şöyle buyurur:
“Kitabı kendi elleriyle yazıp sonra az bir bedel karşılığında satmak için ‘Bu Allah katındandır’ diyenlerin vay hâline.” (Bakara Suresi 2:79)
Kendi elleriyle. Bu değişiklikleri yapan Allah değildi; insanlardı. Âlimler, rahipler, hahamlar, mecusi kâhinler; hepsi Allah'ın Sözü'nü kendi amaçlarına uyacak şekilde yeniden yazdılar.
Mehdi tahrifatları görmezden gelmeye gelmez. Onları ifşa etmeye gelir. Asıl, bozulmamış Kutsal Yazılarla gelir: Musa'nın aldığı gerçek Tevrat, İsa'ya vahyedilen gerçek İncil, Davut'un okuduğu gerçek Mezmurlar ve Zerdüşt'ün aldığı asıl öğretiler. Onları saklandıkları mağaralardan ve dağlardan çıkaracak ve insanlara sunacaktır; onları aşağılamak için değil, onlara neyi kaybettiklerini göstermek için.
Ehl-i Beyt'in en derin rivayetlerinden birinde İmam Muhammed El-Bakır'ın şöyle dediği bildirilir:
“Emrin Sahibi'ne Mehdi denmiştir, çünkü gizli bir emre hidayet eder. Tevrat'ı ve Allah'ın diğer kitaplarını Antakya'daki bir mağaradan çıkaracaktır. Tevrat ehli arasında Tevrat'la, İncil ehli arasında İncil'le, Zebur ehli arasında Zebur'la ve Kur'an ehli arasında Kur'an'la hükmedecektir.” (Biharu'l-Envar, Cilt 51, s. 29)
İfade nefes kesicidir. Mehdi Tevrat'ın yerine Kur'an'ı koymayacaktır. Tevrat ehlini Tevrat'la yargılayacaktır. İncil ehlini İncil aracılığıyla yargılayacaktır. Her dinin takipçilerinin önüne kendi kutsal kitaplarını koyacaktır; ama bugün ellerinde tuttukları tahrif edilmiş sürümü değil, Allah tarafından vahyedildiği şekliyle asıl, bozulmamış sürümü.
Ama Ehl-i Beyt'in rivayetleri daha da ileri gider. Yalnızca üç İbrahimi dinden değil, Allah'ın vahyettiği tüm dinlerden söz ederler. İmam Cafer Sadık'tan nakledilen derin bir rivayette şöyle denir:
“Allah'a andolsun, ey Mufaddal, dinler ve inançlar arasındaki ayrım ortadan kaldırılacak ve din tamamen bir olacaktır; tıpkı Yüce Allah'ın buyurduğu gibi: ‘Şüphesiz Allah katında din İslam'dır.’” (Biharu'l-Envar, Cilt 53, s. 4)
Dayanılmaz hakikat şudur: Mehdi din özgürlüğünü destekler. Bilgenin Gayesi bunu açıkça belirtir. Dahası, Mehdi yalnızca İslam'ı diğer inançların üzerine yüceltmeye gelmez; tüm gerçek dinlerin tek bir kaynaktan geldiğini göstermeye gelir.
Kur'an bu ilkeyi çok açık bir şekilde ifade eder. Allah şöyle buyurur:
“Şüphesiz Allah katında din İslam'dır” (Al-i İmran Suresi 3:19)
Ama İslam, insanların ondan yaptığı şey değildir. İslam tüm peygamberlerin asıl dinidir: İbrahim'in, Musa'nın, İsa'nın, Zerdüşt'ün ve Muhammed'in dini. Mehdi bu asıl dini yeniden tesis edecektir; diğer dinleri ortadan kaldırarak değil, onları asıl kaynaklarına geri döndürerek. Yahudilere kaybettikleri gerçek Tevrat'ı gösterecektir. Hristiyanlara tahrif ettikleri gerçek İncil'i gösterecektir. Zerdüştlere unuttukları Zerdüşt'ün gerçek öğretilerini gösterecektir. Ve Müslümanlara çarpıttıkları gerçek İslam'ı gösterecektir.
İnsanlar kendi dinlerini onaylayacak bir Kurtarıcı bekliyor. Onlara dinlerinin bozulmuş olduğunu gösterecek birini bulacaklar. Diğer dinleri yenecek bir önder bekleyecekler. Tüm dinlerdeki hakikati gün yüzüne çıkaracak birini bulacaklar. Mehdi Müslümanları teselli etmeye, Hristiyanları onaylamaya ya da Yahudileri yüceltmeye gelmeyecektir. Hepsini tek bir dine geri getirmeye gelecektir; zorlamayla değil, hakikatin gücüyle.
- Yeni Bir Ahitle Geliyor
İnsanlar bir Kurtarıcı'nın kurtarmaya gelmesini bekler. Mevcut yapıları ıslah etmesini, eskiyi iyileştirmesini, işleri düzeltmesini beklerler. Dünyanın hasarını yumuşak bir elle onaracak bir bilge beklerler. Ama Ehl-i Beyt'in rivayetleri, tüm bu beklentileri tek ve güçlü bir hamleyle paramparça eden bir tablo çizer: Mehdi onarmaya gelmez. Yıkmaya gelir. Ve enkazdan tamamen yeni bir şey yaratır.
Bu, tüm kurtuluş tarihi boyunca uzanan bir örüntüdür. Allah insanlıkla her yeni ahit yapmak istediğinde, önce eskinin ölmesi gerekiyordu. Nuh: yeni bir başlangıç olarak tufan. İnsanlık yozlaşmıştı. “RAB yeryüzünde insanın kötülüğünün büyük olduğunu görünce” (Yaratılış 6:5), her şeyi yok etmeye karar verdi. Tufan geldi. Neredeyse her şeyi öldürdü. Yalnızca Nuh ve ailesi hayatta kaldı. Eski dünyanın yıkıntılarından yeni bir dünya doğdu. Yıkım, yeni bir başlangıcın ön koşuluydu. İsa: dirilişten önce ölüm. Bizzat İsa bu ilkeyi öğretti. Öğrencilerine şöyle dedi:
“Size doğrusunu söyleyeyim, buğday tanesi toprağa düşüp ölmedikçe yalnız kalır; ama ölürse çok ürün verir.” (Yuhanna 12:24)
Yeni hayat doğmadan önce ölüm gelmelidir. Yıkım dirilişin tohumudur. İslam: putların yıkılması. Peygamber Muhammed Mekke'ye döndüğünde Kâbe'deki putları yıktı. Onları yeniden inşa ettirmedi ya da yenilemedi. Kendi eliyle paramparça etti. Saf tevhidin yaşayabilmesi için eski putların ölmesi gerekiyordu. Yıkım bir kurtuluş eylemiydi.
Kur'an, Allah'ın dünyayı yalnızca yaratmadığını, onu tekrar tekrar yeniden yarattığını öğretir. “O gün göğü, yazılı kâğıt tomarını dürer gibi düreriz” (Enbiya Suresi 21:104). Bildiğimiz dünya yalnızca geçici bir yaratılıştır. Sonunda dürülür ve yerine yeni bir şey konur. Mehdi bu ilkeyi yeryüzüne getiren kişidir. Eski düzeni, yani zulmün, ikiyüzlülüğün, sahte âlimliğin düzenini dürer ve yerine insanların hayal bile edemeyeceği bir şey koyar.
Ama Mehdi gelmeden önce dünya, herhangi bir yeni başlangıcı yalnızca mümkün değil, zorunlu kılan bir duruma ulaşmalıdır. Peygamber Muhammed bu durumu şok edici bir açıklıkla tarif etti. Şöyle dedi:
“Yakında insanların üzerine öyle bir zaman gelecek ki İslam'dan adından başka bir şey, Kur'an'dan da yazısından başka bir şey kalmayacak. Mescitleri görkemli olacak, ama gerçek hidayetten boş olacak. Âlimleri gök kubbe altındaki en kötü varlıklar olacak; fitne onlardan çıkacak ve onlara dönecek.” (Buhari'nin Halku Ef'ali'l-İbad'ı, Hadis No. 252)
Mehdi'nin geldiği dünya budur: İslam'ın yalnızca boş bir etiket, Kur'an'ın yalnızca ölü bir yazı, mescitlerin manevi içerikten yoksun görkemli kabuklar ve âlimlerin en kötü insanlar olduğu bir dünya; hakikatin bekçileri değil, kargaşanın müellifleri.
Mehdi sağlam bir dini onaylamaya gelmez; ölü bir dini diriltmeye gelir. Yalnızca adının kaldığı yerde İslam'ın içeriğini geri getirmeye gelir. Yalnızca yazının kaldığı yerde Kur'an'ın anlamını geri getirmeye gelir. Mescitleri dış ihtişamlarından arındırıp iç hidayetle doldurmaya gelir. Ve kargaşaya yol açan âlimleri güçsüz kılmaya gelir.
Mehdi mevcut düzeni onaylamaya gelmez. Onu yıkmaya ve yerine tamamen yeni bir şey koymaya gelir. Ehl-i Beyt'in İmam Muhammed El-Bakır'dan nakledilen en derin rivayetlerinden birinde şöyle denir:
“Kaim kıyam ettiğinde yeni bir emir, yeni bir kitap, yeni bir sünnet ve yeni bir hükümle gelecektir.” (Biharu'l-Envar, Cilt 52, s. 192)
Peki Mehdi'nin “yeni bir kitapla” gelmesi ne anlama gelir? Bu programların, yöntemlerin ve hükümlerin yeniliği, yeni bir din getirmesi değil, İslam'ı hurafelerin ve yanlış yorumların çalılığından öyle bir ölçüde çıkarmasıdır ki tamamen yeni ve taze bir din gibi görünür.
Mehdi yalnızca manevi tahrifatları yıkmakla kalmaz, yozlaşmanın fiziksel sembollerini de yıkar. Biharu'l-Envar'da nakledilen bir rivayet şöyle der:
“Kaim, Mekke'deki Mescid-i Haram'ı temellerine kadar yıkacak ve Medine'deki Resul'ün mescidini temellerine kadar yıkacaktır.” (Biharu'l-Envar, Cilt 52, s. 338)
Mehdi Kâbe'yi esirgemeyecektir. Onu yıkacaktır; nefretten değil, hakikate olan sevgiden. Çünkü bugün durduğu yerdeki Kâbe, İbrahim'in inşa ettiği gerçek Kâbe değildir. İnsanlar tarafından değiştirilmiş ve tahrif edilmiştir. Mehdi onu asıl yerine, Allah'ın İbrahim'e emrettiği yere geri döndürecektir. Yıkım radikaldir. Tavizsizdir. Hiçbir kutsal alan, hiçbir tabu, hiçbir kırmızı çizgi tanımaz. Çünkü hakikat tavizsizdir; ve Mehdi hakikatin canlı vücut bulmuş hâlidir.
Mehdi'nin getirdiği en radikal yıkım, kalplerin yıkımıdır. İnsanların kalplerini kemale ulaştırmadan önce, önce onları kırmalıdır. İnsanları onları esir tutan şeylerden kurtarmalıdır: arzularından, kendini kandırmalarından, yanılsamalarından. Rivayetler, insanları tanınmaz kılacak kadar radikal bir kalp dönüşümünden söz eder.
İmam Muhammed El-Bakır şöyle dedi: “Kaimimiz kıyam ettiğinde, Yüce ve Celil Allah Şiamızın kalplerini demir parçaları gibi kılacaktır.” (Biharu'l-Envar, Cilt 52, s. 316)
Kalpler demir gibi olur; kötülükten değil, sarsılmaz bir sebattan. Mehdi rehavetin yumuşaklığını yıkar ve kalpleri hakikatin silahlarına dönüştürür. Buna dayanamayan kırılacaktır. Ona dayanan dağları yerinden oynatacaktır.
Ama kalplerin dönüşümü yalnızca bir güç dönüşümü değildir; tüm varoluşun dönüşümüdür. İmam Ali'den nakledilen bir rivayette şöyle denir:
“Kaimimiz kıyam ettiğinde gök yağmurunu yağdıracak, yer bitkilerini çıkaracak ve insanların kalpleri hakka yönelecektir.” (Biharu'l-Envar, Cilt 52, s. 338)
Kalpler yalnızca güçlenmekle kalmayacak, demirin mıknatısa çekilmesi gibi hakikate çekilecekler. İnsanlar artık hakikati bilmek için çabalamak zorunda kalmayacak; onu içgüdüsel olarak arayacaklar, çünkü kalplerinin kendisi hakikati arzulayacak. Bu dönüşüm, yıkımların en derinidir: kayıtsızlığın yıkımı, reddin yıkımı, kendini hakikate kapatan kalbin yıkımı.
Rivayetler ayrıca bütün yaratılışı kuşatacak kadar derin bir manevi dönüşümden de söz eder. Bihar'ul Envar'da İmam Muhammed El-Bakır'ın şöyle dediği rivayet edilir:
“Kaim'imiz kıyam ettiğinde Allah, Şiilerden bütün hastalıkları giderecek ve kalplerini demir parçaları gibi kılacaktır.” (Bihar'ul Envar, Cilt 52, s. 316)
Bedensel şifa, manevi şifanın yalnızca bir simgesidir: Kalpler bütün hastalıklardan, yani hasetten, nefretten, açgözlülükten, kendini kandırmaktan kurtulacak. Ateşte arındırılmış demir gibi saf olacaklar. Ve bu saflık, Mehdi'nin yaratacağı yeni dünyanın ön koşuludur.
İnsanların kalplerini şehvetlerden kurtaracak ve onları demire dönüştürecektir. Onları kendilerini esir tutan her şeyden bağımsız kılacaktır. Ve sonra, hakikatin önünde çırılçıplak durduklarında, işte o zaman ve ancak o zaman, onları yeniden inşa edecektir. Ama önce yıkım gelir. Önce yeni ahit gelir.
- Zulme Karşı Silahı Birliktir
İnsanlar bir Kurtarıcının mevcut toplulukları onaylamasını ve onları düşmanlarına karşı savunmasını bekler. Belki Müslümanlar, Mehdi'nin Müslümanları “kâfirlere” karşı yöneteceğini, mazlumları zalimlere karşı çevireceğini, “iyileri” “kötülere” karşı çıkaracağını bekliyorlar.
Ama Ehl-i Beyt'in rivayetleri, bütün bu beklentileri tek ve güçlü bir hamleyle paramparça eden bir tablo çizer: Mehdi bir topluluğu diğerine karşı yönetmeye gelmez. Bütün topluluklar arasındaki duvarları yıkmaya ve tek, gerçek bir topluluk oluşturmaya gelir ve bunu yaparken zulmü her biçimiyle paramparça eder.
Her ikisi de tek bir kurtuluş eylemidir: İnsanları aynı anda hem dış zincirlerden hem de iç duvarlardan kurtarır.
Bu, kurtuluş tarihinin tamamı boyunca süregelen bir örüntüdür. Allah her yeni peygamber gönderdiğinde, mesaj insanlar tarafından sahiplenilmiş ve bir bölünme aracına dönüştürülmüştür. Tevrat, Yahudilerin özel mülkü ilan edildi. İncil, Hristiyanların özel mülkü ilan edildi. Kur'an, Müslümanların özel mülkü ilan edildi. Allah'ın tek mesajı pek çok din, pek çok mezhep, pek çok düşmanlık hâline geldi.
Tevrat'ın kendisi, ilahi mesajın bu şekilde kötüye kullanılmasına karşı uyarır.
“Haksız yargılamayacaksınız. Düşkünün kişiliğine bakmayacak, büyüğün kişiliğini de onurlandırmayacaksınız; komşunuzu doğrulukla yargılayacaksınız.” (Levililer 19:15)
Adalet taraf tutmayı bilmez. Zengine kayırma, yoksula ayrımcılık, dostla düşman arasında fark gözetme bilmez. Bu köklü eşitlik, Mehdi'nin kuracağı gerçek topluluğun temelidir.
İşaya peygamber, zulmün sona ereceği bir zamandan söz eder:
“Zorba artık olmayacak, alaycılar son bulacak ve fesat çıkarmaya niyetli olanların hepsi kesilip atılacak; bir adamı sözle mahkûm edenler, yargıda kendileriyle yüzleşene tuzak kuranlar ve bir söz uğruna doğru kişiyi devirenler.” (İşaya 29:20-21)
Mehdi bu vaadi tamamlayan olacaktır. Yalnızca zorbaları yenmekle kalmayacak, zulmü mümkün kılan bütün sistemi yıkacaktır.
Kur'an bu ilkeyi bütün açıklığıyla ifade eder. Allah şöyle buyurur:
“Şüphesiz sizin bu ümmetiniz tek bir ümmettir ve Ben sizin Rabbinizim; öyleyse Bana kulluk edin.” (Enbiya Suresi 21:92)
Tek bir topluluk. Pek çok değil, ayrılmış değil, çekişen değil. Tek bir Rabbe yönelmiş tek bir topluluk. Ama bu birlik kendiliğinden gerçekleşmez; uğrunda mücadele edilmesi gerekir. İnsanları birbirinden ayıran zulüm zincirlerinden kurtarılması gerekir. Şura Suresi'nde şöyle denir:
“Ve onlar ki, kendilerine zulüm isabet ettiğinde kendilerini savunurlar.” (Şura Suresi 42:39)
Zulme karşı savunma yalnızca bir hak değil, bir görevdir. Ama bu savunma bir grubun başka bir gruba karşı savunması değildir. Adaletin kendisinin, onu ezen herkese karşı savunmasıdır. Mehdi bu savunmayı, yalnızca zorbalara karşı savaşarak değil, insanları birbirinden ayıran bütün zulüm sistemini yıkarak tamamlayacaktır. Ehl-i Beyt'ten gelen bir başka rivayette şöyle denir:
İmam Muhammed El-Bakır, Kasas Suresi'nden şu ayeti okudu:
“Biz ise yeryüzünde zayıf bırakılmış olanlara iyilik edeceğiz, onları örnekler kılacağız ve onları mirasçılar yapacağız.” (Kasas Suresi 28:5)
Sonra şöyle dedi: “Allah katında bu ayette anlatılanlar biziz, Ehl-i Beyt'iz ve Allah ayette söyleneni, aramızdan bu ümmetin Mehdi'si olan ve hakkında Peygamber'in şöyle dediği bir adam aracılığıyla gerçekleştirecektir: ‘Yeryüzünde yalnızca bir gün kalmış olsa bile Allah, soyumdan adı benim adım gibi olan takva sahibi bir adamı çıkarıncaya kadar o günü uzatacaktır; o, yeryüzü zulüm ve haksızlıkla dolduğu gibi onu adalet ve hakkaniyetle dolduracaktır.’” (Bihar'ul Envar, Cilt 51, s. 47)
Mehdi bir topluluğu diğerinin üstüne çıkarmayacaktır. Bütün toplulukların asıl mesajını yeniden tesis edecek ve böylece toplulukların kendilerini birleştirecektir. Yahudiler gerçek Tevrat'ı, Hristiyanlar gerçek İncil'i, Müslümanlar gerçek Kur'an'ı tanıyacak ve hepsi bir ve aynı mesajı almış olduklarını anlayacaklardır.
Hz. Muhammed'in kendisi, Sünen-i Ebu Davud'da nakledilen bir rivayette Mehdi'nin topluluğunu şöyle tarif etmiştir:
“Ailemden (Ehl-i Beyt'imden) ve benim adımı taşıyan bir adam dünyaya hükmetmedikçe dünya sona ermeyecektir; o zaman yeryüzü haksızlık ve zulümle dolmuş olacaktır.” (Sünen-i Ebu Davud, Hadis 4282)
Mehdi'nin hükmü bir grubun diğerleri üzerindeki hükmü değildir; adaletin zulüm üzerindeki hükmüdür. Bir başka rivayette şöyle denir: “Yeryüzü zulüm ve haksızlıkla dolduğu gibi onu adalet ve hakkaniyetle dolduracaktır.” (Sünen-i Ebu Davud, Hadis 4285). Mehdi Müslümanları kâfirlere galip getirmeyecek; adaleti adaletsizliğe galip getirecektir. Ve adalet dinî aidiyet tanımaz.
Ama Ehl-i Beyt'in rivayetleri daha da ileri gider. Bu birleşmenin köklü sonucundan söz ederler: zulmün her biçimiyle yıkılması. Bihar'ul Envar'da İmam Muhammed El-Bakır'ın şöyle dediği rivayet edilir: “Kaim ancak bir korku ve dehşet zamanında kıyam edecektir.” (Bihar'ul Envar, Cilt 52, s. 338). Bu korku ve dehşet Mehdi'nin korkusu değildir; zulmün insanların kalplerinde yol açtığı korkudur. Ve Mehdi bu korkuyu yok edecektir.
İmam Muhammed El-Bakır şöyle dedi: “Kaim (el-Kaim) aleyhisselam, ancak insanlar arasında büyük bir ızdırap zamanında kıyam edecektir... ta ki haksızlığın, zulmün ve korkunun girmediği tek bir kerpiç ev ve tek bir kıl çadır kalmayıncaya dek.” (Bihar'ul Envar, Cilt 52, s. 268)
Ve Mehdi işte bu korku ve keder dünyasına gelir; onu onaylamak için değil, ona sonsuza dek son vermek için.
İmam Muhammed El-Bakır'dan nakledilen bir rivayette şöyle denir:
“Mehdi, işlerin dizginlerinin zorbaların elinde olduğu bir zamanda kıyam edecektir.” (Bihar'ul Envar, Cilt 52, s. 338)
Mehdi'den önceki dünya, zorbaların hükmettiği bir dünyadır. Doğrular ezilecek, hakikat zulme uğrayacak, din tahrif edilecektir. Mehdi bu zorbaları ıslah etmeyecek, onları yok edecektir. Bir rivayette şöyle denir:
“(Ahir zamanda) mal ve evlat sahibi soylu bir adam, yöneticilerden gördüğü ızdırap ve bela yüzünden ölümü dileyecektir.” (Bihar'ul Envar, Cilt 51, s. 49)
Mehdi'nin geldiği dünya budur: İnsanların ölümü hayata tercih edecek kadar zulümle dolu bir dünya. Ve Mehdi'nin yıkacağı da tam olarak bu dünyadır.
Hz. Muhammed, Mehdi'den önceki zaman hakkında şöyle dedi:
“Ahir zamanda ümmetim, o güne dek işitilenlerin hepsinden daha büyük bir felakete uğrayacak; öyle ki yeryüzünün genişliği onlara dar gelecek ve yeryüzü haksızlık ve istibdatla dolacak; o kadar ki mümin sığınacak bir yer bulamayacaktır.” (Bihar'ul Envar, Cilt 51, s. 79)
Müminler güvende oldukları bir yer bulamayacaklar. Zulüm her yerde olacak. Ve Mehdi tam da bu anda zuhur edecek; müminleri teselli etmek için değil, zulmü kesin olarak yok etmek için.
Ama rivayetler yalnızca zulmün yıkılmasından söz etmez; gerçek topluluğun kurulmasından da söz eder. İnsanlar zorla birleştirilmeyecek; hakikatin gücüyle birleşecekler. Kalpleri, demirin mıknatısa çekilmesi gibi hakikate çekilecek. Aralarındaki duvarları artık görmeyecekler; yalnızca hepsini birleştiren tek hakikati görecekler.
İnsanlar kendi topluluklarını onaylayacak ve onu ötekilere karşı savunacak bir Kurtarıcı arıyor. Bütün topluluklar arasındaki duvarları yıkacak ve tek bir hakikat topluluğu kuracak birini bulacaklar. Zorbaları yenecek ve doğruları yüceltecek bir önderleri olacak. Zulmü her biçimiyle, siyasi zulmü, dinî zulmü, manevi zulmü yok edecek birini bulacaklar.
Mehdi Müslümanları teselli etmeye, Hristiyanları onaylamaya ya da Yahudileri yüceltmeye gelmeyecektir. İnsanları birbirinden ayıran bütün duvarları, din, ırk, millet ve sınıf duvarlarını yıkmaya gelecektir. Ve bu duvarları inşa etmiş olan zulmü paramparça edecektir. Bir tarafı diğerine karşı yönetmeye gelmeyecek; hakikat tarafını yalan tarafına karşı yönetmeye gelecektir. Ve bu tarafta, kökenleri, dinleri, milletleri ne olursa olsun, hakikati arayan herkes duracaktır.
5. Size Mehdi'yi Nasıl Tanıyacağınızı Gösterir
İnsanlar Mehdi'nin gelişini büyük bir sahneleme olarak düşünmeyi severler. Mekke'de zuhur eder ve herkes onu hemen tanır. Kalabalık akın eder, müminler kendilerini ayaklarına atar ve Hacerülesved ile Makam-ı İbrahim arasında ona biat edilir. Kalabalık tarafından tahta çıkarılan isteksiz bir kral; halkın tasavvuru böyledir. Ama Ehl-i Beyt'in rivayetleri, bütün bu beklentileri tek ve güçlü bir hamleyle paramparça eden bir tablo çizer.
Mehdi öylece tanınmaz; açığa çıkarılır. Ve onun tanınması, müminlerden şimdiye dek istenmiş en büyük sınavdır.
Bu, kurtuluş tarihinin tamamı boyunca süregelen bir örüntüdür. Ondan önceki peygamberler kendi kavimleri tarafından yanlış anlaşıldı. Nuh gemiyi inşa ettiğinde deli ilan edildi. İbrahim kendi babası tarafından reddedildi. Musa Mısırlılar tarafından takip edildi. İsa, Mesih'i bekleyen Yahudiler tarafından tanınmadı; onu bir aldatıcı sandıkları için çarmıha gerdiler. Hz. Muhammed vahyi ilan ettiğinde Kureyş tarafından alaya alındı. Allah'ın Elçisini tanımak hiçbir zaman kendiliğinden olmadı; her zaman en ağır sınav oldu.
Tevrat, insanın kalbinin hakikati artık tanımayacak kadar katılaşabileceği konusunda uyarır.
“Ama Ben onun yüreğini katılaştıracağım, öyle ki halkı salıvermeyecek.” (Çıkış 4:21)
Kalbin katılaşması, hakikatin kabulünün önündeki en büyük engeldir. İşaya peygamber şöyle yakınmıştı:
“Çünkü bu halkın yüreği katılaşmıştır, kulakları güçlükle işitir ve gözlerini kapamışlardır; gözleriyle görmesinler, kulaklarıyla işitmesinler, yürekleriyle anlamasınlar, dönmesinler ve Ben de onları iyileştirmeyeyim diye.” (İşaya 6:10)
İnsanlar işaretleri görür ama onları tanımazlar. Hakikati işitirler ama onu anlamazlar. Kalpleri kapalıdır ve Mehdi'nin kırıp açması gereken de tam olarak bu kapalı kalptir.
Kur'an bu ilkeyi bütün açıklığıyla ifade eder.
Allah şöyle buyurur: “Onun Hak olduğu kendilerine apaçık belli oluncaya kadar ayetlerimizi onlara ufuklarda ve kendi nefislerinde göstereceğiz.” (Fussilet Suresi 41:53)
Mehdi'yi tanımak bir görme meselesi değil, bir kalp meselesidir. İmam Muhammed El-Bakır ve İmam Cafer Es-Sadık'tan nakledilen bir hadiste şöyle denir:
“Bir kul, Allah'ı, Elçisini, bütün İmamları ve zamanının İmamını tanımadıkça, ona yönelmedikçe (işleri ona dayandırmadıkça) ve ona tamamen teslim olmadıkça mümin olamaz.” (El-Kâfi, Cilt 1, s. 446)
Zamanın İmamını tanımak isteğe bağlı ek bir hizmet değildir; imanın kendisinin temelidir. Mehdi'yi tanımayan Allah'ı da Peygamber'i de tanımaz. Hz. Muhammed'in kendisi şöyle dedi:
“El-Mehdi'yi kabul etmeyen, benden önceki peygamberleri de beni de tanımaz.” (Kenz'ül Fevaid, s. 151-152)
Ama bu tanıma kendiliğinden gerçekleşmez; müminlerden istenen en zor şeydir. İmam Muhammed El-Bakır şöyle dedi:
“Şüphesiz bir adam gecelerini namazla geçirse, gündüzlerini oruçla geçirse, bütün malını sadaka olarak verse ve bütün ömrü boyunca (her yıl) hacca gitse, fakat Allah'ın Velisinin (Veliyullah) velayetini, ona uymak ve böylece bütün amellerini onun rehberliğine dayandırmak üzere bilmese, Allah katında hiçbir mükâfata hakkı olmaz ve iman ehlinden (müminlerden) de olmaz.” (Vesail'üş Şia, Cilt 1, s. 90)
Mehdi'yi tanımak, bütün iyi amellerin toplamından daha önemlidir. Bu tanıma olmadan namaz, oruç ve sadaka değersizdir. Peki Mehdi nasıl tanınır? Ehl-i Beyt'in rivayetleri buna açık bir cevap verir: O, getirdikleriyle tanınır; ne olduğuyla değil, elinde tuttuklarıyla.
Birinci işaret sancaktır. Siyah Bayraklar yalnızca bayrak değildir; ilahi görevin görünür işaretidir. Ehl-i Beyt'ten bir rivayette şöyle denir:
“Şüphesiz biz Ehl-i Beyt'in bir sancağı vardır; onun önüne geçen sapmıştır, onun gerisinde kalan helak olmuştur ve ona uyan bize uymuştur. Üzerinde şöyle yazılıdır: ‘Biat Allah'adır.’” (Bihar'ul Envar, Cilt 34, s. 121)
Mehdi'nin sancağı bu dünyadan değildir; müminlerin kalplerini güçlendiren ve inkârcıların kalplerini korkuyla dolduran bir hakikat sancağıdır.
İmam Es-Sadık bu sancak hakkında şöyle dedi:
“Allah'ın Elçisinin sancağını açacaktır; onun gönderi ilahi Arş'ın ayağındandır, geri kalanı ise ilahi zaferdendir. Bu sancakla hiçbir şeye yönelmeyecektir ki Yüce Allah onu yok etmesin. Sancağı kaldırdığında bütün müminlerin kalpleri demir parçaları gibi güçlü olacaktır.” (Bihar'ul Envar, Cilt 52, s. 328)
İmam Ali şöyle dedi: “Sancağını açtığında Doğu ile Batı arasındaki mesafeyi aydınlatacaktır.” (Bihar'ul Envar, Cilt 51, s. 35)
Sancak yalnızca bir simge değildir; insanları bakmaya zorlayan bir mucizedir.
İkinci işaret açık vasiyettir; yani onun meşruiyetinin belgelenmiş delili. İmam Cafer es-Sadık şöyle rivayet etti:
“Ebu Abdillah'ın [İmam es-Sadık] aleyhisselam şöyle dediğini işittim: Bu işin sahibi [Mehdi], kendisinden başka hiçbir insanda bir araya gelmeyen üç nitelikle tanınır: O, kendisinden öncekine en yakın olandır, [Allah'ın Elçisinin] silahlarına sahiptir ve açık, apaçık vasiyetin (el-Vasiyyetu'z-Zahira) sahibidir; bu vasiyet öyle bir niteliktedir ki Medine'ye gelip halka ve çocuklara ‘Falanca vasiyetini kime yaptı?’ diye sorsanız, hepsi ‘Falancanın oğlu falancaya’ derler.” (El-Kâfi, Cilt 1, s. 284)
Mehdi öylece orada olmayacak; delil elinde gelecektir. İmamların yazılarını, kendisinde gerçekleşmekte olan kehanetleri kullanacaktır. Tanınmak için yalvarmayacak; Ehl-i Beyt'in vasiyetini mührü olarak, bunu talep edecektir.
Üçüncü işaret ilahi ilimdir; İlm-i Ledün, yani Allah'ın seçkin kullarının kalplerine doğrudan ilham ettiği ilim. Ehl-i Beyt'in rivayetlerinde, Mehdi'nin harfler ilmine (İlm'ül Huruf) ve ebced hesabının sırlarına sahip olacağı söylenir. Yaratılışın gizli anlamlarını çözecek ve en büyük âlimlerden bile gizli kalan kavrayışlara sahip olacaktır. Bu ilim öğrenilmiş bir ilim değildir; doğrudan Allah'tan üflenmiş bir ilimdir.
Bir rivayette şöyle denir: “Ebu Abdillah'ın [İmam es-Sadık] aleyhisselam şöyle dediğini işittim: Sahibimiz (el-Kaim) kıyam ettiğinde, Aziz ve Celil olan Allah, Şiamızın işitmesini ve görmesini öyle güçlendirecek (genişletecek) ki onlarla Elçi arasında hiçbir haberci olmayacaktır; o kendi yerinde dururken onlarla konuşacak, onlar da onu işitecek ve ona bakacaklardır.” (Bihar'ul Envar, Cilt 52, s. 336)
Müminler Mehdi'yi yalnızca gözleriyle görmeyecekler; onu kalpleriyle tanıyacaklar, çünkü Allah onlara bunu yapabilme yeteneğini verecektir.
Ama en büyük sınav tam olarak burada yatar. Mehdi, göğsünde “Kurtarıcı benim” yazan bir işaretle zuhur etmeyecektir. Kendisinden önce, hepsi Mehdi olduğunu iddia eden altmış yalancının ortaya çıkmış olacağı bir zamanda gelecektir. İnsanlar sahte mesihler yüzünden öylesine umutsuzluğa düşecekler ki gerçek olanı artık tanıyamayacak ya da tanımak istemeyeceklerdir. Bihar'ul Envar'da nakledilen bir rivayette şöyle denir:
“İnsanlar İmam Mehdi'yi zuhurunda inkâr edecekler, çünkü yaşlı bir adam bulmayı bekleyecekler, ama kendilerine geri dönmüş genç bir adam görecekler.” (Bihar'ul Envar, Cilt 52, s. 152)
Bilge yaşlı bir adam bekliyorlar ve genç bir adam buluyorlar. Kral gibi görünen birini bekliyorlar ve sıradan bir adam gibi görünen birini buluyorlar.
“Ebu Abdillah'ın [İmam Es-Sadık] aleyhisselam şöyle dediğini işittim: Şüphesiz bu işin Sahibi ile ilgili sınavların en büyüğü, onlar onu yaşlı bir adam sanırken onun kendilerine genç bir adam olarak dönmesidir ve şüphesiz bunda, Allah'ın ilk kitapta (Zer âleminde) kendilerinden ahit aldıkları dışında hiç kimse sebat etmeyecektir.” (Bihar'ul Envar, Cilt 52, s. 287)
Mehdi'yi tanımak, insanları son sınırına kadar zorlayan bir sınavdır. Kendi önyargılarının, kendi beklentilerinin, kendi rahatlarının ötesine bakmak zorundadırlar. Beklemedikleri şeyi kabul etmeye istekli olmalıdırlar ve bu, her şeyin en dayanılmazıdır.
Ama Ehl-i Beyt'in rivayetleri daha da ileri gider. Mehdi ile müminler arasında salt görmenin ötesine geçen manevi bir bağdan söz ederler. İnsanlar Mehdi'yi onu gördükleri için tanımayacaklar; kalpleri, demirin mıknatısa çekilmesi gibi hakikate çekileceği için tanıyacaklar. Bu çekim dışsal bir çekim değildir; Mehdi'nin müminlerin kalplerinde meydana getirdiği içsel bir dönüşümdür.
Müminlerin Mehdi ile doğrudan bir bağı olacaktır; zamanı ve mekânı aşan bir bağ. Ondan uzakta olsalar bile onu görecekler. O sessiz olsa bile onu işitecekler. Bu bağ tanımanın armağanıdır ve müminleri inkârcılardan ayıran da budur.
İnsanlar kendilerini kurtarmaya gelecek bir Kurtarıcı bekliyor. Kendilerini sınamaya gelecek birini bulacaklar. Hemen tanıyacakları birini bekliyorlar. Ancak saf bir kalple tanıyabilecekleri birini bulacaklar. Mehdi göğsünde bir levhayla gelmeyecek. Müminlerin kalplerini aydınlatacak ve inkârcıların kalplerini korkuyla dolduracak bir sancakla gelecek. Açık vasiyetle gelecek ve âlimler onu inkâr edecek. Dudaklarında ilahi ilimle gelecek ve insanlar kulaklarını tıkayacak.
Mehdi'yi tanımak bir görme meselesi değildir. Bir kalp meselesidir. Saf bir kalbe sahip olan onu tanıyacaktır; bir levha taşıdığı için değil, hakikat kalbinde yankılandığı için. Bozuk bir kalbe sahip olan onu tanımayacaktır; karşılarında durup hakikati haykırsa bile.
İnsanlar O'nu tanımayacaklar; O gizlendiği için değil, kalpleri kapalı olduğu için. Kimsenin işitmek istemediğini söyleyecek ve bu yüzden O'nu dışarı atacaklar; Nuh'u reddettikleri gibi, İsa'yı çarmıha gerdikleri gibi, O'ndan önceki peygamberlere zulmettikleri gibi.