Allah ile Yapılan Ahitler

Altı Ahit

Özgün başlık: The Six Covenants

İnsanlığın tarih boyunca Allah ile yaptığı ahitler nelerdi?

4.064 kelime · 20 dk okuma52 alıntıEba Sadık · Tarih · Allah · Kehanet

Metin Türkçe okunuyor

Kütüphanem

İnsanlığın Allah ile ilişkisinin hikâyesi bir Ahdin hikâyesidir. Bu, Allah'ın insanlıkla ilişkisini üzerine kurduğu temeldir. Ahit, Allah'ın Çağın Elçisi aracılığıyla insanlıkla yaptığı bir antlaşma ya da sözleşme gibidir. Her çağda Allah'ın seçilmiş halkını kapsar ve o dönemdeki insanların manevi ve zihinsel kavrayışına uygun kanunlar ve hükümler koyar. Bu hükümler ve fıkıh, insanlığın bilincinin ilerlemesiyle birlikte gelişir ve insanlığın değişen ihtiyaçlarını karşılamak için giderek daha karmaşık hâle gelir. Allah insanlıkla böyle bir sözleşmeyi altı kez yapmıştır; her Ahde kendine uyarlanmış bir kanunlar bütünü eşlik etmiş ve bu süreç tam da bu âna kadar uzanmıştır.

Adem (aleyhisselam) ile Yapılan Birinci Ahit

Allah'ın insanlık için her zaman bir planı vardı; ebedî iyilik için bir plan. Bu yüzden Allah Aden cennetini yarattı ve ahdinin bereketini ilk insan olan Adem'e (aleyhisselam) uzattı. Adem'i (aleyhisselam) ortağı yaptı ve ona ebedî cenneti vaat etti. Ancak tek bir şart vardı. Allah Adem'e (aleyhisselam) şöyle dedi:

“…iyiyle kötüyü bilme ağacından yememelisin; çünkü ondan yediğin gün kesinlikle ölürsün.”

Kutsal Kitap, Yaratılış Kitabı, 2. Bölüm, 17. Ayet

Allah ile yapılan bir ahit bir sözleşme gibidir. Bedelsiz değildir. İki taraf ne zaman bir anlaşma yapsa, önce anlaşmalarının şartlarını ortaya koymaları gerekir. Taraflardan biri bu şartları yerine getirmezse, sözleşme ihlal edilmiş olur; başka bir deyişle Ahit bozulmuş olur.

Adem (aleyhisselam) ağaçtan yediğinde ilk günahı işledi; peki günah işlemek ne demektir? Sözlük günahı “Allah'ın kanununu çiğnemek” olarak tanımlar. Başka bir deyişle günah, eylemin kendisi değil, Allah'ın emrine karşı isyandır. Adem, Allah ile yaptığı Ahdi bozdu.

Bir Ahit ne zaman bozulsa, onu bozanlar için cezayla sonuçlanır. Adem (aleyhisselam) ve Havva (aleyhasselam) cennetten çıktıklarında, Cennetin kapıları arkalarından sımsıkı kapandı. Ta ki Allah tövbe eden Adem'i (aleyhisselam) bağışlayıp onunla Ahdi yeniden kurduğu güne kadar.

Yine de Yüce Allah'ın bizim için istediği bu değildi. Bu yüzden Allah zaman boyunca bize rehberlik etmekte ve bizi Aden'e dönmeye çağırmaktadır; merhametiyle de bize bir dönüş yolu vermiştir. O inci kapılardan içeri girme biletini kazanmak için yapmamız gereken tek şey Ahde bağlı kalmaktır; bu da Allah'ın Emirlerini yerine getirmek demektir. Allah ile dostluğun sırrı budur.

“Allah'ın dostu” ifadesini duyduğunuzda aklınıza hemen İbrahim (aleyhisselam) gelir. O da Adem (aleyhisselam) gibi bir Ahit Peygamberiydi; Allah ona elini uzatmış ve ortaklığını sunmuştu. Ahitlerin bilgisi, Tevrat, Kutsal Kitap ve Kur'an-ı Kerim arasındaki gizli bağı çözmenin anahtarıdır. İbranice Kutsal Yazılar, Allah'ın Ahit yaptığı her Peygamberin adını verir; aynı isimleri sırasıyla Kur'an-ı Kerim'de de buluruz:

“Hani [ey Muhammed, an ki] Biz peygamberlerden ahitlerini almıştık; senden, Nuh'tan, İbrahim'den, Musa'dan ve Meryem oğlu İsa'dan da. Onlardan sağlam bir ahit almıştık.”

Kur'an-ı Kerim, 33. Sure (Ahzab), 7. Ayet

Bu 5 peygamber Ülü'l-Azm peygamberler olarak bilinir; bu, irade ya da azimde önde gelenler demektir. Onlar Allah'ın Ahdine bağlı kalmakta en kararlı olanlardı. Adem'in (aleyhisselam) de onlardan biri olması gerekiyordu.

Ancak Kur'an'ın dediği gibi,

“Andolsun, daha önce Adem'e ahit vermiştik; fakat o unuttu ve Biz onda sağlam bir irade bulmadık.”

Kur'an-ı Kerim, 20. Sure (Taha), 115. Ayet

Başka bir deyişle, Allah'ın emirlerini yerine getiremedi ve Ahdi bozdu.

Allah Adem'i (aleyhisselam) bağışlayıp yeryüzünde onunla yeniden bir ortaklık kurduğunda, Adem'e (aleyhisselam) ve Havva'ya (aleyhasselam) “verimli olun ve çoğalın” diye emretti. Onların soyu Adem Ahdinin koruması altında olacaktı. Ancak Yaratılış Kitabı şunu da açıkça ortaya koydu: Aden'in ışığından çok uzakta, Adem'in (aleyhisselam) ve Havva'nın (aleyhasselam) soyu iyi ile kötü arasındaki ebedî bir savaşın içine çekilecekti. Ve Allah'ın uyarısının gerçekleşmesi uzun sürmedi.

Anlatıldığına göre Adem'in (aleyhisselam) ve Havva'nın (aleyhasselam) oğulları Kabil ve Habil, Rab'bin huzurunda adak sundular. Habil elindekinin en iyisini sundu; ama Kabil en iyisini kendine ayırdı ve Allah'a artıklarını sundu. Bunun üzerine Allah Habil'den razı oldu, Kabil'den razı olmadı. Kıskançlık nöbetine tutulan Kabil kardeşine saldırdı; bu da insanlık tarihindeki ilk cinayetle sonuçlandı. Kabil'in cinayet eylemleri toplumun olağan düzeni hâline geldi. Nesiller geçti; sonunda yeryüzü kana bulandı, kötülükle doldu ve insanlık için sıfırlama düğmesine basma zamanı geldi.

Nuh (aleyhisselam) ile Yapılan İkinci Ahit

Bugün yeryüzünün şiddet ve kanunsuzlukla dolu olduğunu düşünüyorsanız, Nuh peygamberin (aleyhisselam) hayatı boyunca durum çok daha kötüydü.

Yaratılış Kitabı şöyle der:

“Rab yeryüzünde insan soyunun kötülüğünün ne kadar büyüdüğünü ve insan yüreğindeki düşüncelerin her eğiliminin her zaman yalnızca kötü olduğunu gördü.”

Kutsal Kitap, Yaratılış Kitabı, 6. Bölüm, 5. Ayet

“Ama Nuh Rab'bin gözünde lütuf buldu.”

Kutsal Kitap, Yaratılış Kitabı, 6. Bölüm, 8. Ayet

“Yeryüzü Tanrı'nın gözünde bozulmuş ve şiddetle dolmuştu. Tanrı yeryüzünün ne kadar bozulduğunu gördü; çünkü yeryüzündeki bütün insanlar yollarını bozmuştu. Bunun üzerine Tanrı Nuh'a şöyle dedi: “Bütün insanlara son vereceğim; çünkü onlar yüzünden yeryüzü şiddetle doldu. Onları da yeryüzünü de mutlaka yok edeceğim.”

Kutsal Kitap, Yaratılış Kitabı, 6. Bölüm, 11-13. Ayetler

İnsanlar Allah'ın Adem (aleyhisselam) ile yaptığı Ahdin şartlarını bozdular ve ceza kaçınılmaz oldu; ancak Nuh (aleyhisselam) Allah'ın gözünde lütuf buldu ve yepyeni bir Ahdin taşıyıcısı olarak seçildi. Yaratılış Kitabı'nda Allah Nuh'a (aleyhisselam), onu yaklaşan tufan cezasından koruyacak bir kurtuluş salı olan bir Gemi yapmasını söyledi ve şöyle dedi:

“Yeryüzündeki her şey yok olacak. Ama seninle ahdimi kuracağım; sen, oğulların, karın ve oğullarının karıları seninle birlikte gemiye gireceksiniz.”

Kutsal Kitap, Yaratılış Kitabı, 6. Bölüm, 17-18. Ayetler

Allah merhametini Nuh'a (aleyhisselam) ve ailesine uzattı. Ama onların hepsi Allah'ın Emirlerine bağlı kalmayı seçmedi. Kur'an-ı Kerim'e göre Nuh'un (aleyhisselam) oğullarından biri Gemiye binmeyi reddetti.

“[Ama] o, “Beni sudan koruyacak bir dağa sığınacağım” dedi. [Nuh] dedi ki: “Bugün, Allah'ın merhamet ettikleri dışında, Allah'ın hükmünden koruyacak kimse yoktur.” Ve aralarına dalga girdi; o da boğulanlardan oldu.”

Kur'an-ı Kerim, 11. Sure (Hud), 43. Ayet

Ve işte böylece yeryüzü ve üzerindeki bütün canlılar silinip gitti. Tufan, yeniden başlamak için yeryüzünü eski Ahdin bütün kalıntılarından temizledi.

Allah insanlığı asla İlahi olarak Atanmış bir Rehber olmadan bırakmaz. Adem'den (aleyhisselam) Nuh'a (aleyhisselam) nesiller geçtikçe halefiyet meşalesi de bir nesilden diğerine geçti. Ancak bu süre boyunca hiçbir kanun değişmedi; çünkü insanlar hâlâ Adem Ahdi üzerindeydi. İkinci Ahdin taşıyıcısı Nuh (aleyhisselam) ile her şey değişti.

Allah ile yapılan her ortaklık, insanların eylemlerine göre yeni kanunlar ve sınırlarla gelir. Yaratılış 9'da Allah bazı yeni kurallar koyar; çünkü önceki Ahdin insanları şiddet dürtülerine yenik düşmüştü. Bildiğimiz gibi Kabil Habil'i öldürdü ama ölümle cezalandırılmadı. Bu sefer Allah cinayet için bir ceza koydu ve şöyle dedi:

“…başka bir insanın canının hesabını soracağım. Kim insan kanı dökerse, onun kanı da insan eliyle dökülecektir; çünkü Tanrı insanı kendi suretinde yarattı.”

Kutsal Kitap, Yaratılış Kitabı, 9. Bölüm, 5-6. Ayetler

Nuh Ahdinin diğer yeni kanunları, insanın neyi yiyip neyi yiyemeyeceği üzerinde yoğunlaşıyordu. Adem'in (aleyhisselam) bütün yeşil bitkileri yemesine izin verilmişti. Ancak Allah Nuh (aleyhisselam) için menüye eti de ekledi ve şöyle dedi:

“Yaşayan ve hareket eden her şey size yiyecek olacaktır. Size yeşil bitkileri verdiğim gibi, şimdi her şeyi veriyorum.”

Kutsal Kitap, Yaratılış Kitabı, 9. Bölüm, 3. Ayet

Allah Nuh'u (aleyhisselam) bereketledi ve şöyle dedi:

“Şimdi seninle, senden sonraki soyunla ve seninle birlikte olan her canlı yaratıkla ahdimi kuruyorum…”

Kutsal Kitap, Yaratılış Kitabı, 9. Bölüm, 9-10. Ayetler

Ve anlaşmayı göğe yazılmış bir simgeyle mühürledi: gökkuşağı.

Tanrı şöyle dedi: “Benimle sizin aranızda ve sizinle birlikte olan her canlı yaratıkla aramda, gelecek bütün kuşaklar için yaptığım ahdin işareti şudur: Gökkuşağımı bulutların içine koydum; o, benimle yeryüzü arasındaki ahdin işareti olacaktır… Sular bir daha asla bütün canlıları yok edecek bir tufana dönüşmeyecek. Gökkuşağı bulutlarda göründüğünde onu göreceğim ve Tanrı ile yeryüzündeki her türden bütün canlı yaratıklar arasındaki ebedî ahdi hatırlayacağım.”

Kutsal Kitap, Yaratılış Kitabı, 9. Bölüm, 12-13. ve 15-16. Ayetler

Gökkuşağı Allah'ın vaadini simgeler, ama hepsi bu değildir. Bu simgenin içine Allah'ın Ahitleri hakkında önemli bir mesaj şifrelenmiştir.

Gökkuşağındaki renklerin sayısını saymanız yeterlidir; bunun, zaman boyunca Allah'ın insanla yaptığı Ahitlerin sayısıyla aynı olduğunu görürsünüz. Ve bu sayı yedidir. Nuh Ahdi yalnızca ikincisiydi. Ve Avram adında bir adam doğana kadar yürürlükte kaldı.

İbrahim ile Yapılan Üçüncü Ahit

İyi ile kötü arasındaki ebedî savaş İbrahim'in (aleyhisselam) hayatı boyunca yeniden baş gösterdi. Asıl adı Avram olan, ancak daha sonra Allah tarafından İbrahim (aleyhisselam) olarak yeniden adlandırılan o, oğlu Sam'ın soyundan Nuh'un (aleyhisselam) torunuydu. Ama bir rakibi vardı. Nuh'un (aleyhisselam) diğer oğlu Ham'ın soyundan gelen, uzak bir kuzen diyebileceğiniz biri. Nemrut adında zalim bir hükümdar.

Kutsal Kitap Nemrut'tan hem hayvanları hem insanları avlayıp öldüren “Rab'bin önünde güçlü bir avcı” olarak söz eder. O dönemde dünya tek bir dille birleşmişti. Nemrut da dünyanın büyük bir kısmını tek bir hükümdarın, yani kendisinin altında birleştirmişti. Kutsal Kitap İbrahim (aleyhisselam) ile Nemrut arasındaki rekabetten hiç söz etmese de, Yahudi ve İslami kaynaklar bu iki adamın destansı bir hesaplaşmada yüz yüze geldiğini kaydeder. Ve bunların hepsi Ahit ile ilgiliydi.

Ahit, Allah ile insan arasında, Tek Gerçek Allah'a bağlılığı gerektiren bir ortaklıktır. Bu bir numaralı kuraldır. Ancak Nemrut, o dönemdeki pek çok kişi gibi Allah'ı reddetti ve bunun yerine putlara taptı. Midraş'a göre Nemrut bir keresinde İbrahim'i (aleyhisselam) ateşe tapmaya zorlamaya çalıştı; ama İbrahim (aleyhisselam) Allah'tan başka hiçbir şeyi övmeyi reddedince, Nemrut onu bir meydan okumayla ateşe attı:

“…önünde eğildiğin Tanrı gelsin de seni ondan kurtarsın!”

Midraş (Bereşit) Rabba, 38. Bölüm, 13. Ayet

Ve O kurtardı. İbrahim (aleyhisselam) mucizevi bir şekilde alevlerin arasından sağ çıktı.

Bu karşılaşmanın tamamı Nemrut'un Allah'a karşı isyanını gösterir. Onun kibri, İbrahim (aleyhisselam) şöyle dediğinde Kur'an-ı Kerim tarafından da doğrulanır:

“Benim Rabbim hayat veren ve öldürendir” dedi; o, “Ben de hayat veririm ve öldürürüm” dedi.

Kur'an-ı Kerim, 2. Sure (Bakara), 258. Ayet

Nemrut kendini Allah'ın rakibi olarak görüyordu. İbranice kutsal yazılara göre, Allah'ı öldürmek ve O'nun Cennet krallığını ele geçirmek niyetiyle meşhur Babil Kulesi'ni inşa eden oydu. İnsanlar Nemrut'a katıldılar; böylece Allah'tan başkasına bağlılık sözü vererek Ahdin temel kuralını çiğnediler.

Yaratılış Kitabı'na göre insanlar şunu inşa etmek istiyordu:

“…göklere erişen bir kule; böylece kendimize bir ad yapalım, yoksa bütün yeryüzüne dağılırız.”

Kutsal Kitap, Yaratılış Kitabı, 11. Bölüm, 4. Ayet

Ancak Babil Kulesi onların gücünü artırmak yerine tam tersi bir etki yaptı. Ahit bozulunca,

“…Rab onları oradan bütün yeryüzüne dağıttı ve kenti inşa etmeyi bıraktılar. Bu yüzden oraya Babil denildi; çünkü Rab orada bütün dünyanın dilini karıştırdı. Rab onları oradan bütün yeryüzüne dağıttı.”

Kutsal Kitap, Yaratılış Kitabı, 11. Bölüm, 8-9. Ayetler

Bugün bozulan Nuh Ahdinin sonuçları hâlâ görülmektedir. Milletler dilin görünmez duvarıyla bölünmüştür ve birbirleriyle iletişim kuramazlar. Bugün dünya dinleri de farklı peygamberleri ve farklı dinî kanunlarıyla birbirinden farklı görünür. Bütün bunların kökeni Nuh Ahdinden geçişe dayanır. Dünyanın dört bir yanına dağılmış olan Peygamberler ve Elçiler, örneğin Buda, Krişna, Sokrates vb., hâlâ Nuh Ahdi üzerindedir. Allah ile insanlık arasındaki bir sonraki ortaklığın getirdiği yeni kanunlara hiçbir zaman geçmediler.

Bir Ahit bozulduğunda, bir diğeri çok geride değildir. İnsanlar Nuh Ahdini bozduğunda, Allah üçüncü Ahdin meşalesini taşımak için İbrahim'i (aleyhisselam) seçti. İbrahim (aleyhisselam) 99 yaşındayken Allah ona göründü ve şöyle dedi:

“Ben Her Şeye Gücü Yeten Tanrı'yım; önümde sadakatle yürü ve kusursuz ol. O zaman seninle aramda ahdimi kuracağım ve soyunu çok çoğaltacağım.”

Kutsal Kitap, Yaratılış Kitabı, 17. Bölüm, 1-2. Ayetler

Allah'ın İbrahim'e (aleyhisselam) sunduğu anlaşma özeldi. Bütün insanlığı kapsayan Adem ve Nuh Ahitlerinin aksine Allah, İbrahim'i (aleyhisselam) Seçilmiş bir Milletin, yani üçüncü Ahdin halkının babası olarak seçti. Allah şöyle dedi:

“Artık sana Avram denmeyecek; adın İbrahim olacak, çünkü seni birçok ulusun babası yaptım. Seni çok verimli kılacağım; senden uluslar çıkaracağım ve senden krallar gelecek. Ahdimi, seninle ve senden sonraki soyunla aramda, gelecek kuşaklar boyunca ebedî bir ahit olarak kuracağım; senin Tanrın ve senden sonraki soyunun Tanrısı olacağım.”

Kutsal Kitap, Yaratılış Kitabı, 17. Bölüm, 5-7. Ayetler

İbrahim'in (aleyhisselam) en büyük oğlu İsmail (aleyhisselam) olmasına rağmen Allah, bu Ahdin İbrahim'in (aleyhisselam) küçük oğlu İshak'ın (aleyhisselam) soyuyla olacağını çok açık bir şekilde belirtti. Şöyle dedi:

“…karın Sara sana bir oğul doğuracak ve adını İshak koyacaksın. Ahdimi onunla ve ondan sonraki soyuyla ebedî bir ahit olarak kuracağım.”

Kutsal Kitap, Yaratılış Kitabı, 17. Bölüm, 19. Ayet

Ardından Allah anlaşmayı yepyeni bir yükümlülükle mühürledi.

“…Tanrı İbrahim'e şöyle dedi: “Sana gelince, sen de senden sonra gelecek kuşaklar boyunca soyun da ahdime uymalısınız. Seninle ve senden sonraki soyunla yaptığım, uymanız gereken ahdim şudur: Aranızdaki her erkek sünnet edilecek. Sünnet olacaksınız ve bu, benimle sizin aranızdaki ahdin işareti olacaktır. Gelecek kuşaklar boyunca aranızdaki sekiz günlük her erkek sünnet edilmelidir; evinizde doğanlar da, soyunuzdan olmayıp bir yabancıdan parayla satın alınanlar da buna dahildir. Evinizde doğmuş olsun ya da parayla satın alınmış olsun, sünnet edilmelidirler. Bedeninizdeki ahdim ebedî bir ahit olacaktır. Bedeninde sünnet edilmemiş her erkek halkının arasından atılacaktır; o, ahdimi bozmuştur.”

Kutsal Kitap, Yaratılış Kitabı, 17. Bölüm, 9-14. Ayetler

Ahde bağlı kalmalarına karşılık İbrahim'e (aleyhisselam) ve soyuna vaat edilmiş topraklar armağan edildi:

“…Mısır Vadisi'nden büyük ırmağa, Fırat'a kadar.”

Kutsal Kitap, Yaratılış Kitabı, 15. Bölüm, 18. Ayet

Allah'ın dediği gibi bu ebedî bir Ahit olacaktı, ama bir şartı vardı. Kur'an'da Allah İbrahim'e (aleyhisselam), soyu Ahdi bozarsa artık Allah'ın himayesi altında olmayacaklarını söyler.

“[Allah] dedi ki: “Seni gerçekten insanlara önder yapacağım.” [İbrahim] dedi ki: “Soyumdan da mı?” [Allah] dedi ki: “Benim ahdim zalimleri kapsamaz.”

Kur'an-ı Kerim, 2. Sure (Bakara), 124. Ayet

İbrahim'in (aleyhisselam) temel öğretisi şöyle tanımlanabilir: Merhametli olan Allah'a güven. Bu da İbrahim'in (aleyhisselam), sayıları yalnızca 10 bile olsa Sodom'daki salih insanları kurtarması için Allah'a yoğun bir şekilde yalvarmasında yansımasını bulur.

Yahudi geleneğinde İbrahim'e (aleyhisselam) ‘atamız İbrahim’ denir; bu, onun hem Yahudilerin biyolojik atası hem de Yahudiliğin babası olduğunu ifade eder.

İbrahim Ahdi, soyundan bazı kötü kimseler Allah'ın elçilerine karşı çok fazla suç işleyene kadar sürdü. Sonunda Yahudiler, bir sonraki Ahit Peygamberinin gelişine kadar 400 yıl kölelik çektiler.

Musa ile Yapılan Dördüncü Ahit

Musa'nın (aleyhisselam) zamanına gelindiğinde seçilmiş halk Allah'ın lütfunu kaybetmişti. Hatırlayın, Allah İbrahim'e (aleyhisselam) şunu vaat etmişti:

“Şu anda yabancı olarak yaşadığın bütün Kenan ülkesini sana ve senden sonraki soyuna ebedî mülk olarak vereceğim ve onların Tanrısı olacağım.”

Kutsal Kitap, Yaratılış Kitabı, 17. Bölüm, 8. Ayet

Başka bir deyişle, “Ahde bağlı kalırsanız ve beni Rabbiniz olarak kabul ederseniz, size bu toprakları vereceğim.” Ama İshak'ın (aleyhisselam) çocukları o Vaat Edilmiş Topraklardan çok uzaklaştılar ve Mısır topraklarında 400 yıl kölelik yaşadılar.

İsrailoğulları bağışlanmak için yalvardılar:

“Tanrı onların iniltisini duydu ve İbrahim'le, İshak'la ve Yakup'la yaptığı ahdi hatırladı.”

Kutsal Kitap, Çıkış Kitabı, 2. Bölüm, 24. Ayet

Allah İsrailoğullarını esaretten kurtarmak için Musa'yı (aleyhisselam) seçti. Ama üçüncü Ahdi bozmanın cezası henüz bitmemişti. Musa (aleyhisselam) Firavun'a şöyle emretti: “Halkımı salıver.” Ama Firavun hayır dedi. Böylece birer birer 10 bela ortaya çıktı. Kan ırmakları, kurbağalar, bitler, sinekler, ölüp giden hayvanlar, çıbanlar, dolu, çekirgeler ve karanlık. Sonunda bizzat ölüm meleği her ilk doğan oğlun canını almak için kapıyı çaldı. Allah korumasını İsrailoğullarına bir anlaşma biçiminde uzattı. Çocuklarını bir şartla esirgedi. Bir kuzu kesme Emrine uymaları gerekiyordu:

“…kanın bir kısmını alıp kuzuları yedikleri evlerin kapı çerçevelerinin yanlarına ve üstüne sürsünler.”

Kutsal Kitap, Çıkış Kitabı, 12. Bölüm, 7. Ayet

İsrail'in ruhu için uzun ve karanlık bir gecenin ardından nihayet şafak söktü. Allah güçlü bir el ve uzanmış bir kolla halkını esaretten kurtardı. Kızıldeniz'i kuru zeminde geçtiler. Gökten yiyecek, kayadan su aldılar. Ve üç ay içinde Sina Dağı'na vardılar. Burada Allah Musa (aleyhisselam) ve halkıyla yeni bir Ahit, dördüncü Ahdi başlattı ve İsrailoğullarına Allah'ın Seçilmiş Milleti olmaları için ikinci bir şans verdi.

Zaman boyunca bütün Ahitler gibi bunun da kendine ait ilahi vaatleri ve insani şartları vardı. İsrailoğulları itaat etmek zorundaydı.

O bunu şöyle dediğinde çok açık bir şekilde ortaya koydu:

“…bana tam olarak itaat eder ve ahdime uyarsanız, bütün uluslar arasında benim değerli varlığım olacaksınız. Bütün yeryüzü benim olsa da, siz benim için bir kâhinler krallığı ve kutsal bir ulus olacaksınız.”

Kutsal Kitap, Çıkış Kitabı, 19. Bölüm, 5-6. Ayetler

Onlar şöyle karşılık verdiler: “Rab'bin söylediği her şeyi yapacağız; itaat edeceğiz.””

Kutsal Kitap, Çıkış Kitabı, 24. Bölüm, 7. Ayet

Musa (aleyhisselam) dağa çıktı ve orada 40 gün 40 gece kaldı; bu sırada Allah Yeni Kanunun özünü, iki taş levha üzerine yazılmış On Emri indirdi. İlk Emir tektanrıcılığa bir çağrıydı.

“Seni Mısır'dan, kölelik diyarından çıkaran Tanrın RAB benim. Benden başka tanrın olmayacak.”

Kutsal Kitap, Çıkış Kitabı, 20. Bölüm, 2-3. Ayetler

Yeni Ahit yeni dinî kanunlarla şekillendi. Tevrat'ın beş kitabında ilave 613 kanun sayılır. Bazı kurallar İbrahim Ahdinden devralınmıştı. Örneğin:

“Sekizinci gün çocuk sünnet edilecek.”

Kutsal Kitap, Levililer Kitabı, 12. Bölüm, 3. Ayet

Ama Musa kanununun pek çok yönü yeniydi. İbrahim (aleyhisselam) üvey kız kardeşi Sara ile evlenmişken, Levililer Kitabı bir erkeğin babasının kızıyla evlenmemesi gerektiğini söyler:

“…ister aynı evde, ister başka bir yerde doğmuş olsun.”

Kutsal Kitap, Levililer Kitabı, 18. Bölüm, 9. Ayet

Kutsal yazılar ilk kez haftanın yedinci gününe saygı gösterme Emrini kaydeder:

“Tanrın Rab'bin sana buyurduğu gibi Şabat gününü kutsal sayarak ona uy.”

Kutsal Kitap, Tesniye Kitabı, 5. Bölüm, 12. Ayet

Musa'nın (aleyhisselam) kitaplarının her yerine serpiştirilmiş yeni beslenme kanunları vardır; bunlar bugün koşer beslenme olarak bildiğimiz kurallardır. Allah şuna izin verdi:

“…tırnağı çatal olan ve geviş getiren her hayvan.”

Kutsal Kitap, Levililer Kitabı, 11. Bölüm, 3. Ayet

Yani domuz, deve ya da tavşan yok. Bir oğlak annesinin sütünde pişirilemezdi:

“Oğlağı annesinin sütünde pişirmeyin.”

Kutsal Kitap, Çıkış Kitabı, 23. Bölüm, 19. Ayet

Yalnızca pulları olan balıklar yemeye uygundu:

“Denizlerin ve akarsuların sularında yaşayan bütün yaratıklardan yüzgeci ve pulu olan her şeyi yiyebilirsiniz. Ama denizlerde ya da akarsularda yüzgeci ve pulu olmayan bütün yaratıkları –ister sürü hâlinde kaynaşan şeyler arasında, ister sudaki diğer bütün canlı yaratıklar arasında olsun– murdar sayacaksınız. Onları murdar saydığınız için etlerini yememelisiniz; leşlerini de murdar saymalısınız. Suda yaşayıp yüzgeci ve pulu olmayan her şey sizin için murdar sayılacaktır.”

Kutsal Kitap, Levililer Kitabı, 11. Bölüm, 9-12. Ayetler

Ve yırtıcı kuşlar da dahil olmak üzere bazı kuşlar yasaklanmıştı:

“Murdar sayacağınız ve murdar oldukları için yemeyeceğiniz kuşlar şunlardır: kartal, akbaba, kara akbaba, kızıl çaylak, her türlü kara çaylak, her türlü kuzgun, boynuzlu baykuş, cüce baykuş, martı, her türlü şahin, küçük baykuş, karabatak, büyük baykuş, ak baykuş, çöl baykuşu, balık kartalı, leylek, her türlü balıkçıl, ibibik ve yarasa.”

Kutsal Kitap, Levililer Kitabı, 11. Bölüm, 13-19. Ayetler

İlk kez Musa Ahdi altında kaydedilen bir diğer yükümlülük, Allah'a ondalık sunma Emriydi:

“‘Topraktan çıkan her şeyin, ister topraktan tahıl ister ağaçlardan meyve olsun, ondalığı Rab'be aittir; Rab için kutsaldır. Ondalığının herhangi bir kısmını geri almak isteyen kişi, değerinin beşte birini üzerine eklemelidir. Sığır ve davar sürüsünün her ondalığı –çobanın değneği altından geçen her onuncu hayvan– Rab için kutsal olacaktır. Kimse iyiyi kötüden ayıramaz ya da yerine başkasını koyamaz. Eğer biri yerine başkasını koyarsa, hem hayvan hem de yerine konan kutsal olur ve geri alınamaz.’”

Kutsal Kitap, Levililer Kitabı, 27. Bölüm, 30-33. Ayetler

Musa Ahdinin alameti Şabat'a uymaktı:

“‘Şabat'a uyun, çünkü o sizin için kutsaldır. Onu kirleten herkes öldürülecektir; o gün herhangi bir iş yapanlar halkının arasından atılmalıdır. Altı gün iş yapılacak, ama yedinci gün Şabat dinlenme günüdür, Rab için kutsaldır. Şabat günü herhangi bir iş yapan herkes öldürülecektir.

Kutsal Kitap, Çıkış Kitabı, 31. Bölüm, 14-15. Ayetler

Musa'nın (aleyhisselam) temel öğretisi şöyle tanımlanabilir: Tanrın Rab'bi bütün yüreğinle, bütün canınla ve bütün gücünle sev.

Musa'dan (aleyhisselam) sonra Yahudilerin kabul ettiği son İbrani Peygamber, Vaftizci Yahya'nın (aleyhisselam) babası Zekeriya (aleyhisselam) oldu. Kısa bir süre sonra İsa'nın (aleyhisselam) ortaya çıkışıyla, Yahudiler görünüşte onu çarmıha gerdiklerinde, Musa Ahdi bozuldu.

İsa (aleyhisselam) ile Yapılan Beşinci Ahit

“Ey dik kafalı insanlar! Yürekleriniz ve kulaklarınız hâlâ sünnetsiz. Tıpkı atalarınız gibisiniz: Her zaman Kutsal Ruh'a direniyorsunuz! Atalarınızın zulmetmediği bir peygamber var mı? Doğru Olan'ın gelişini önceden bildirenleri bile öldürdüler.”

Kutsal Kitap, Elçilerin İşleri Kitabı, 7. Bölüm, 51-52. Ayetler

Peygamberlerinin öldürülmesine rağmen Allah, onun aracılığıyla beşinci bir Ahit sunmak niyetiyle İsa'yı (aleyhisselam) Yahudi halkına gönderdi.

İsa'nın (aleyhisselam) gelişi, İsrailoğullarına Allah ile yaptıkları anlaşmaya ve Allah'ın seçilmiş halkı statülerine tutunmaları için son bir şans sundu. İsa (aleyhisselam), Allah ile insanlık arasında yeni bir ortaklık kurmaya yazgılı bir Ahit Peygamberiydi. Bu ortaklık İsrailoğullarıyla olabilirdi. Ama onlar zaten ince buz üzerinde kayıyorlardı. Ve İsa (aleyhisselam) onları birden fazla kez, kendilerine çeki düzen vermezlerse kaybedeceklerini söyleyerek uyardı. Şöyle dedi:

“Kutsal Yazılar'da hiç okumadınız mı: "‘Yapıcıların reddettiği taş köşe taşı oldu;

bunu Rab yaptı ve gözümüzde harikadır'? "Bu yüzden size söylüyorum, Tanrı'nın krallığı sizden alınacak ve onun meyvesini verecek bir halka verilecektir.”

Kutsal Kitap, Matta Kitabı, 21. Bölüm, 42-43. Ayetler

İsa'nın (aleyhisselam) hizmeti boyunca İsrailoğulları hâlâ Musa Ahdinin kanunları altındaydı. Bugün Hristiyanlar, İsa'nın (aleyhisselam) koyduğu yeni bir Kanun ve yeni bir Ahit altında olduklarını iddia ediyorlar. Bu iddialarında tek bir sorun var. İsa (aleyhisselam) Musa kanunlarını hiçbir zaman değiştirmedi. Tam tersine. Şöyle dedi:

“Kanun'u ya da Peygamberler'i ortadan kaldırmaya geldiğimi sanmayın; onları ortadan kaldırmaya değil, yerine getirmeye geldim.”

Kutsal Kitap, Matta Kitabı, 5. Bölüm, 17. Ayet

Şunu da söyledi:

“Yerin ve göğün ortadan kalkması, Kanun'dan bir kalem darbesinin bile düşmesinden daha kolaydır.”

Kutsal Kitap, Luka Kitabı, 16. Bölüm, 17. Ayet

Onun temel öğretisi şöyle tanımlanabilir: Birbirinizi sevin. Bu da İsa'nın (aleyhisselam) kanının, onun Allah ile yaptığı Ahdin simgesi olmasında yansımasını bulur; özverili sevginin ve kendini feda etmenin simgesi.

Yeni Ahdi Son Akşam Yemeği sırasında duyurdu:

“Onlar yemek yerken İsa ekmeği aldı, şükrettikten sonra onu böldü ve öğrencilerine vererek şöyle dedi: “Alın, yiyin; bu benim bedenimdir.” Sonra bir kâse aldı, şükrettikten sonra onlara verip şöyle dedi: “Hepiniz bundan için. Bu, birçoklarının günahlarının bağışlanması için dökülen ahit kanımdır. Size söylüyorum, Babamın krallığında sizinle birlikte yenisini içeceğim o güne dek, bundan böyle asmanın bu ürününden içmeyeceğim.”

Kutsal Kitap, Matta Kitabı, 26. Bölüm, 26-29. Ayetler

Bu olaydan sonra İsa (aleyhisselam) hemen tutuklandı ve ardından çarmıha germe gerçekleşti.

İsa'nın (aleyhisselam) yeni bir Ahdin şartlarını hiçbir zaman ortaya koymamasının haklı bir nedeni vardır. İsrailoğullarına hiçbir zaman yeni bir Kanun ya da Allah ile yeni bir anlaşma verilmedi. Mesih'i öldürmeye çalıştıklarında özel anlaşmaları ortadan kalktı ve bozulmuş bir Ahdin belirgin işaretleri ardından geldi. Bir nesil bile geçmeden, Allah'ın onların milletini tercih ettiğinin simgesi olan tapınak, Kudüs kuşatması sırasında Romalılar tarafından yıkıldı. Sonra İsrailoğulları bir kez daha dağıtıldı. Yüzyıllar boyunca –İbrahim'den (aleyhisselam) Mesih'e kadar– İbranilerin kesintisiz bir Peygamberler silsilesi vardı. Sonra birdenbire her şey aniden durdu. Yaklaşık 2.000 yıldır Yahudiler sapkınlık içinde sürünüyor. Peygamber yok. Mesih yok. Ve Ahit yok. Allah'ın İsrail ile ortaklığı sona erdi. Ama O'nun Ahdi yeni bir milletle devam etti.

Unutmayın — İsa'nın (aleyhisselam) ruhu, Allah ile insanlık arasında yeni bir Ahit kurmaya yazgılıydı. Ve tam olarak bunu yaptı. Yeni Ahdi yeni bir millete taşıdı. Peki tam olarak nereye gitti?

Bunu cevaplamak için İbrahim'in (aleyhisselam) hikâyesine geri dönmeliyiz. Allah İbrahim'e (aleyhisselam) İshak'ın çocuklarının Ahdin Koruması altında olacağını söylediğinde, İbrahim (aleyhisselam) Allah'a yalvardı:

”Keşke İsmail de senin bereketin altında yaşasa!”

Kutsal Kitap, Yaratılış Kitabı, 17. Bölüm, 18. Ayet

Ve Allah şöyle karşılık verdi:

“İsmail'e gelince, seni duydum: Onu mutlaka bereketleyeceğim; onu verimli kılacağım ve soyunu çok çoğaltacağım. On iki önderin babası olacak ve onu büyük bir ulus yapacağım.”

Kutsal Kitap, Yaratılış Kitabı, 17. Bölüm, 20. Ayet

Bu bağlamda ‘bereket’ kelimesi yalnızca tek bir anlama gelebilir: İsmail'in çocuklarına gelecekte bir Ahit verilecekti.


İsa'nın (aleyhisselam) kurduğu beşinci Ahit İsmailoğullarına geçti. Onlar Allah'ın seçilmiş halkı oldular. O andan itibaren Allah Araplara giderek daha fazla Peygamber gönderdi; bu, Muhammed (O'na ve Ailesine Selam Olsun) ile sona erdi.

Ama Araplar Hristiyanların ve Yahudilerin izinden gittiler ve İsa Ahdini bozdular.

Onların cezası, Muhammed'in (O'na ve Ailesine Selam Olsun) doğduğu yıl dev bir fil ordusuyla Mekke üzerine yürüyen Habeş Kralı'nın Hristiyan Valisi Ebrehe ile geldi. Ama Allah, ateşten taşlar atan bir kuş sürüsü göndererek orada bulunan herkesi yok etti.

Muhammed (O'na ve Ailesine Selam Olsun) ile Yapılan Altıncı Ahit

Allah Arapları bağışladığında, Muhammed (O'na ve Ailesine Selam Olsun) aracılığıyla insanlığa 6. bir Ahit sundu.

Pek çok Müslüman için Allah ile insanlık arasındaki bir Ahit fikri yabancı bir kavram gibi görünebilir. Ama ‘Ahit’ kelimesi Kur'an boyunca birçok kez geçer ve Allah bunun tam olarak ne anlama geldiğini açıklar:

“Ahitleştiğiniz zaman Allah'ın ahdini yerine getirin [ey müminler] ve Allah'ı üzerinize kefil [yani şahit] kılmışken, yeminleri pekiştirdikten sonra bozmayın. Şüphesiz Allah yaptıklarınızı bilir.

Kur'an-ı Kerim, 16. Sure (Nahl), 91. Ayet

İslam, kısmen farklı dinî kanunları, yani Şeriatı nedeniyle Yahudilik ya da Hristiyanlıktan çok farklı görünür. Bunların hepsi Ahde dayanır. Her şey değişmedi. Tektanrıcılığın temel kanunu aynı kaldı. Tıpkı Musa'nın (aleyhisselam) ilk Emri gibi Kur'an şöyle der:

“Ey Ademoğulları! Size şeytana tapmayın –[çünkü] o size apaçık bir düşmandır– ve [yalnızca] Bana ibadet edin diye emretmedim mi? İşte bu dosdoğru yoldur.”

Kur'an-ı Kerim, 36. Sure (Yasin), 60-61. Ayetler

Ve İbrahim Ahdi gibi, Muhammed (O'na ve Ailesine Selam Olsun) ile yapılan ortaklıkta da sünnet, Allah'ın korumasının fiziksel bir simgesiydi. Ama elbette bazı kanunların değişmesi gerekiyordu.

Yeni bir Ahit, insanların eylemlerine göre her zaman yeni kanunlarla gelir. Bunun en iyi örneklerinden biri Kur'an'ın alkol hakkındaki hükmüdür. Alkol bir zamanlar helaldi. Hristiyan İncillerine göre İsa (aleyhisselam) suyu bile şaraba dönüştürmüştü. Ama Muhammed'in (O'na ve Ailesine Selam Olsun) zamanında insanlar aşırı derecede içiyordu. Önce Muhammed (O'na ve Ailesine Selam Olsun) yalnızca şöyle dedi:

“…sarhoşken namaza yaklaşmayın…”

Kur'an-ı Kerim, 4. Sure (Nisa), 43. Ayet

Ama daha sonra Alkol tamamen yasaklandı.

“Ey iman edenler! Şüphesiz şarap, kumar, putlar ve fal okları (bir kumar yolu) şeytanın işlerinden olan pisliklerdir; bu yüzden kurtuluşa erebilmeniz için onlardan uzak durun.”

Kur'an-ı Kerim, 5. Sure (Maide), 90. Ayet

Bu örnek Ahdin gücünü gösterir. Allah'ın Kanunları keyfî değildir. İnsanlar yoldan çıkmaya başladığında, Allah bizi yeniden iyiliğe yönlendirmeye çalışırken yeni kanunlar iner.

Yeni anlaşmadaki bir diğer önemli değişiklik Namazın yönüydü. Muhammed'in (O'na ve Ailesine Selam Olsun) Davetinin ilk günlerinde namazlar Kudüs'e doğru kılınıyordu; bu, insanların kutsal Ahit Sandığı'nın yönüne doğru dua ettiği Musa Ahdi günlerinden kalmaydı. Ama Muhammed'in (O'na ve Ailesine Selam Olsun) zamanında namazın yönü başka bir yere çevrildi. İsmailoğullarının Allah'ın evi saydığı yere: Kutsal Kâbe'ye.

“Yüzünü göklere çevirdiğini görüyoruz. Elbette seni hoşnut olacağın bir Kıbleye yönelteceğiz. Şimdi yüzünü Mescid-i Haram (El-Mescidü'l-Haram) yönüne çevir; (ey Müslümanlar) siz de nerede olursanız olun yüzlerinizi o yöne çevirin. Kendilerine Kitap verilenler de bunun Rablerinden gelen hak olduğunu çok iyi bilirler. Allah onların yaptıklarından habersiz değildir.”

Kur'an-ı Kerim, 2. Sure (Bakara), 144. Ayet

Muhammed'in (O'na ve Ailesine Selam Olsun) Ahdinin getirdiği belki de en önemli değişiklik halkıydı. İsmailoğulları İsa Ahdini bozduklarında Allah'ın seçilmiş halkı statülerini kaybettiler. Allah'ın Muhammed (O'na ve Ailesine Selam Olsun) ile yaptığı Ahit, Adem (aleyhisselam) ve Nuh (aleyhisselam) zamanında olduğu gibi yeniden dünya çapında bir Ahit hâline geldi. Allah bereketini bir kez daha bütün insanlığa uzattı; bu yüzden Kur'an-ı Kerim'de şöyle der:

“Ve [ey Muhammed], seni ancak âlemlere rahmet olarak gönderdik.”

Kur'an-ı Kerim, 21. Sure (Enbiya), 107. Ayet

Muhammed'in (O'na ve Ailesine Selam Olsun) temel öğretisi şöyle tanımlanabilir: Din sevgiden başka bir şey midir? Bu da hem takipçilerine hem de düşmanlarına karşı eşsiz yumuşaklığında ve insanlığında yansımasını bulur.

Ama Araplardan münafıklar Ahdi bozdular. Muhammed'i (O'na ve Ailesine Selam Olsun), Kutsal Ev Halkının üyelerini ve onun soyundan gelen her bir İmamı (Selam Onlardandır) öldürdüler; ta ki İmam Mehdi'ye (minhusselam) kadar; Allah onu gaybete gönderdiği için onu öldürmeyi başaramadılar. Ve Araplar son 1200 yıl boyunca haddi aşmaya devam ettiler; sonunda o Ahit de bozuldu.

İlahi olarak atanmış bir yöneticinin gaybeti yeryüzünde karanlık demektir ve insanlar için bir cezadır. Ama Muhammed'in Ailesi (Selam Onlardandır), Mehdi'nin siyah bir sancak kaldırarak yeniden ortaya çıkacağını bildiren çok sayıda rivayet bıraktı:

İmam Sadık (minhusselam) şöyle dedi: "Şüphesiz biz Ehl-i Beyt'in bir sancağı vardır; onun önüne geçen dinden çıkmış, ondan geri kalan helak olmuş, ona uyan ise [bize] uymuştur; üzerinde "Biat Allah'adır" yazılıdır!"

İmam Mehdi'nin Zuhuruna Kadar 250 Alamet, Muhammed Ali Tabatabai, s. 19

Bu, İmam Ahmed El-Hasan'ın ve Abdullah Haşim Eba Sadık'ın (Selam Onlardandır) kaldırdığı sancaktır ve mesajı “Biat Allah'adır”. Bu, itaatimize yalnızca Allah'ın layık olduğu, O'nun atamadığı kimselerin ise layık olmadığı anlamına gelir.

İbranice Kutsal Kitap'ta kaydedildiği gibi, bir sancağın aynı zamanda Kurtarıcının ortaya çıkışının bir işareti olması tesadüf değildir:

“Uluslar için bir sancak kaldıracak ve İsrail'in sürgünlerini toplayacak; Yahuda'nın dağılmış halkını yeryüzünün dört köşesinden bir araya getirecek.”

Kutsal Kitap, Yeşaya Kitabı, 11. Bölüm, 12. Ayet

Kurtarıcı bütün milletler için bir sancak kaldıracak ve yeryüzünün dört köşesindeki bütün insanları çağıracaktır. O, Muhammed'in Ailesinin Kaim'idir, Abdullah Haşim Eba Sadık'tır (minhusselam).

Yakın konular hakkında