Türkiye Tarafından Sınır Dışı Edilen İranlı AROPL Üyelerinin Hayatı Tehlikede
Metin Türkçe okunuyor
Özgün makaleyi The Divine Just State sitesinde okuyun
M. ve R. (koruma amacıyla isimler değiştirilmiştir), çocuklarıyla (11 ve 9 yaşında) birlikte, bir mülteci istatistiğinden çok daha fazlasını temsil ediyor. Hikâyeleri, devlet şiddetinin, dini zulmün ve uluslararası hukuktaki başarısızlıkların bir araya geldiği ciddi bir insan hakları krizini gösteriyor. İran'da Ahmedi Barış ve Nur Dini'ne (AROPL) yönelik hedefli baskıdan kaçan aile, şimdi kaçmaya çalıştıkları tehlikelerin aynısına geri gönderildi. Ailenin, korkudan ve
Yazan Klara Kassem
M. ve R. (koruma amacıyla isimler değiştirilmiştir), çocuklarıyla (11 ve 9 yaşında) birlikte, bir mülteci istatistiğinden çok daha fazlasını temsil ediyor. Hikâyeleri, devlet şiddetinin, dini zulmün ve uluslararası hukuktaki başarısızlıkların bir araya geldiği ciddi bir insan hakları krizini gösteriyor. İran'da Ahmedi Barış ve Nur Dini'ne (AROPL) yönelik hedefli baskıdan kaçan aile, şimdi kaçmaya çalıştıkları tehlikelerin aynısına geri gönderildi.
Ailenin İran'dan Türkiye'ye kaçmasına yol açan şey, korkudan ve baskıdan uzak, güvenli bir hayat umuduydu. Yolculukları temel ve evrensel olarak tanınan bir hakla başladı: kişinin dini inançlarını özgürce yaşama hakkı.
22 Temmuz 2025'te bu aile, adalet ve güvenlik bulmak yerine kendilerini Türkiye-İran sınırı yakınındaki bir geri gönderme merkezinde gözaltında buldu. Onları bekleyen adil bir sığınma süreci değil, dini zulüm nedeniyle kaçtıkları ülkeye yasadışı olarak geri gönderilmeydi. Durumları, özellikle İran'da ve Müslümanların çoğunlukta olduğu diğer ülkelerde AROPL üyelerine yönelik uzun ve acı verici bir dini zulüm tarihinin parçasıdır.
İnsan Hakları Bağlamı: İran'da Sistematik Zulüm
İran, uluslararası insan hakları hukukundan kaynaklanan yükümlülüklerinden giderek daha fazla yüz çevirmiş, dini azınlıkları ve özellikle AROPL topluluğunu temel haklardan ve korumalardan yoksun bırakmıştır. İlk elden raporlar, tutuklamalar, işkence ve yıldırmadan oluşan rahatsız edici bir örüntü ortaya koyuyor. Şii İslam'ın siyasi iktidarla sıkı sıkıya bağlı olduğu bir devlette rejim, devlet destekli anlatıdan ayrılan her yoruma, özellikle de Eba Sadık'ın takipçileri olan AROPL'a acımasızca karşı çıkıyor.
İranlı evli bir çift ve iki çocuk ebeveyni olan M. ve R.'nin durumu da buydu. On ay önce Ahmedi Barış ve Nur Dini'nin öğretileriyle ilk kez karşılaştıklarında, manevi uyanışları hayatları için korkmalarına neden oldu.
İranlı yetkililer 2019'dan bu yana AROPL üyelerine karşı sistematik bir zulüm kampanyası yürütüyor. Takipçilerini “sapkın” ve “terörist” olarak damgalayan, devlet yapımı bir belgesel gibi resmi propaganda, tutuklama, ev baskını ve işkence dalgalarının zeminini hazırladı. Yalnızca 2021'de, bildirildiğine göre on üç üye kötü şöhretli Evin Cezaevi'ne hapsedildi ve şiddet tehdidi altında inançlarından vazgeçmeye zorlandı.
Zulüm o zamandan beri yalnızca tırmandı; AROPL üyeleri Habibullah Ahmadi, Saeed Jarrahian ve Abbas Jafari Najaf, barışçıl bir şekilde dini broşür dağıttıkları için tutuklandı ya da iz bırakmadan kayboldu ve daha sonra resmi bir suçlama ya da yargılama olmaksızın Evin Cezaevi'nde tutuldukları ortaya çıktı.
Sonuç olarak, AROPL inananlarının çoğu aşırı bir gizlilik içinde yaşamak zorunda kaldı. İran'dan sorumlu piskopos Hamidreza Saghari'nin gözlemlediği gibi, “Üyeler o kadar korkmuş durumda ki kimliklerini benimle bile paylaşmıyorlar.”
Birçok üye şimdiden İran'dan kaçtı ve komşu ülkelerde sığınma arıyor. Tüm bunlar, Ahmedi Din'in İran'da yalnızca marjinalleştirilmediğini, aynı zamanda kasıtlı ve sistematik olarak yok edildiğini gösteriyor. Bu tür eylemler, düşünce, vicdan ve din özgürlüğü hakkını güvence altına alan İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi de dahil olmak üzere, İran'ın uluslararası hukuktan kaynaklanan yükümlülüklerinin açık ihlalleridir.
Türkiye'ye Kaçış: Umuttan Korkuya
Umutla dolan M. ve R., korkular büyürken bile evde inançlarını ifade etmeye başladı. Dini coşkuları geniş aileden düşmanlık ve yetkililerden tehditlerle karşılaşınca, geriye kalan tek güvenli yol kaçmaktı. Koruma ve insan haklarına saygı umuduyla 22 Şubat 2025'te Türkiye'ye yasal yoldan girdiler.
Ancak Türkiye'de bile güvenlik bulamadılar. Türk yetkilileri, dini mültecilerin haklarını korumak yerine AROPL takipçilerine karşı giderek daha baskıcı hale geldi. Mayıs 2023'te 104 Ahmedi üye Türkiye-Bulgaristan sınırında gözaltına alındı ve hukuki süreçten mahrum bırakıldı. Ocak 2025'te İranlı bir üye ve ailesi, barışçıl bir şekilde dini broşür dağıttıktan sonra ev baskınlarıyla karşılaştı. Polis üyeyi bulamayınca eşini ve altı aylık bebeğini gözaltına aldı. 3 Şubat 2025'te inancın üç üyesi daha, barışçıl broşür dağıtmaktan başka bir şey yapmadıkları için tutuklandı; bu, uluslararası hukukta güvence altına alınan din ve ifade özgürlüğü haklarının ihlalidir.
M. ve R. örneğinde, Türkiye'nin daha sıkı önlemler uygulamaya koymasının ardından aile iki hafta önce Türk yetkilileri tarafından gözaltına alındı ve bir geri gönderme tesisine nakledildi. Anlattıkları koşullar insanlık dışıdır ve Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Uluslararası Sözleşmesi de dahil olmak üzere Türkiye'nin temel insan haklarını koruma ve işkenceyi önleme taahhütleriyle doğrudan çelişmektedir: yıkanma imkânı yok, uyuyacak yer yok, yiyecek olarak yalnızca ekmek ve su veriliyor ve ihmal o kadar ağır ki en küçük çocukları şimdi yayılan bir döküntüden muzdarip.
M., Ahmedi Barış ve Nur Dini'nin İranlı piskoposuna gönderdiği bir video mesajında, en temel hijyen bile aileye çok görüldüğü için yıkanmamış ve bakımsız ellerini kameraya göstererek “Bize suçluymuşuz gibi, insan değilmişiz gibi davranıyorlar” diyor.
Türk yetkililerinin zorla sınır dışı etmesini önlemek için yasal temsilcileri olmasına rağmen ve uluslararası hukukun geri göndermeyi (mültecilerin ciddi tehlikeyle karşılaştıkları yerlere iadesi) mutlak olarak yasaklamasına rağmen, aile gizli bir gece operasyonuyla zorla sınır dışı edildi.
Ölüme Sınır Dışı mı?
22 Temmuz sabahın erken saatlerinde, saat 3'te aile memurlar tarafından şiddetle uyandırıldı ve her şeyin başladığı yere, yani sınır dışı edilmelerini beklemek üzere Türkiye-İran sınırına doğru giden bir otobüse zorla bindirildi.
Bu ailenin yasadışı olarak sınır dışı edilmesi onları hayati tehlike içeren bir sonuçla karşı karşıya bıraktı: zulüm, hapis, travma ve trajik bir şekilde işkence ya da daha kötüsü riski. Çocuklar için bu, inançlarının terörist olarak damgalandığı ve hiçbir zaman güvende olmadıkları bir ülkede büyümek anlamına geliyor. Bu, Türkiye'nin uluslararası hukuktan kaynaklanan yükümlülüklerinin ciddi bir ihlali olduğu kadar ahlaki bir başarısızlıktır.
Ahmedi Barış ve Nur Dini, uluslararası ilgiye ve acil müdahaleye çağırıyor. Türk hükümeti uluslararası insan hakları yükümlülükleri konusunda hesap vermelidir. Keyfi gözaltı ve yasadışı sınır dışı etme uygulamasına son verilmelidir. En azından, benzer akıbetlerle karşı karşıya kalma riski taşıyan diğer kişiler adil ve şeffaf bir sığınma sürecine erişimi hak ediyor. Nihayetinde bu bireylerin güvenlik, onur ve özgürlük konusunda doğuştan gelen hakları vardır.
İnsan hakları isteğe bağlı değildir. Türkiye bunu kabul etmeli ve uluslararası toplum, inanç “suçu” nedeniyle daha fazla hayat mahvolmadan hesap sorulmasını talep etmelidir.