Din14 dk okuma

İsa Çarmıhtan Sağ Kurtuldu mu?

Metin Türkçe okunuyor

Özgün makaleyi The Divine Just State sitesinde okuyun

Yeniden keşfedilen metinler asırlık bir soruyu yeniden alevlendirdi: İsa gerçekten çarmıhta mı öldü? Yoksa bir şekilde hayatta kalmış olması mümkün mü?

Yazan Tiffany Oldani

Kütüphanem

Yaklaşık iki bin yıldır İsa Mesih'in çarmıha gerilmesi ve dirilişi Hristiyan inancının temel taşları olarak durmaktadır. Kilise öğretilerine göre İsa çarmıha gerildi, çarmıhta öldü ve üç gün sonra ölümden dirilerek bütün müminler için kurtuluş umudunu güvence altına aldı. Yine de büyüleyici bir soru çağlar boyunca varlığını sürdürmektedir: İsa gerçekten çarmıhta mı öldü? Yoksa bir şekilde hayatta kalmış olması mümkün mü?

Son yıllarda bu asırlık gizem, yerleşik anlatıya meydan okuyan antik metinlerin keşfiyle beslenerek yeniden gün yüzüne çıktı. İslami kutsal metinler ve Gnostik yazılar, çarmıha germeye pek çok kişi tanık olmuş olsa da İsa'nın ölümünün geleneğin öne sürdüğü kadar kesin olmayabileceğini ima eder. Tarihin en ünlü ölümü, aslında en büyük gizemi olabilir mi?

Gizemli Bir Ayet ve Ruh Göçü Meselesi

Matta İncili'nde İsa ile öğrencileri arasında, bazılarının daha büyük bir gizeme dair ince bir ipucu olarak yorumladığı ilginç bir konuşma vardır. Matta 16:13-16'da İsa öğrencilerine insanların onun kim olduğuna inandığını sorar. Verdikleri cevaplar ilginçtir:

“Kimileri Vaftizci Yahya, kimileri İlyas, kimileri de Yeremya ya da peygamberlerden biri diyor.”Kutsal Kitap, Matta Kitabı, 16. Bölüm, 13-16. Ayetler

Bu ne anlama gelebilir? İsa'nın, bu konuşmadan kısa bir süre önce ölmüş olan Vaftizci Yahya olabileceği önerisi, antik düşüncede mevcut olan bir kavramın ihtimalini gündeme getirir: ruh göçü ya da metempsikoz, yani bir ruhun bedenler arasında geçiş yapabileceği, hatta bir yetişkine girebileceği fikri. Bu kavram, Çile hikâyesinin alternatif bir okumasına kapı aralar.

İslami Bakış Açısı: “Onu Öldürmediler”

İslam geleneğinde İsa'nın çarmıha gerilmediği inancı derinden kök salmıştır. Kur'an, Hristiyan hikâyesine karşı bir anlatı sunar ve İsa'nın öldürülmediğini, çarmıha da gerilmediğini, ancak seyirciler için öyle göründüğünü belirtir:

“Ve ‘Biz Allah'ın elçisi Meryem oğlu İsa Mesih'i öldürdük’ demeleri yüzünden; oysa onu ne öldürdüler ne de çarmıha gerdiler, fakat onlara öyle (İsa gibi) gösterildi. Onun hakkında ihtilafa düşenler kesinlikle bu konuda şüphe içindedirler; bu konuda hiçbir bilgileri yoktur, sadece zanna uyarlar; ve onu kesin olarak öldürmediler.”Kur'an, 4. Sure (Nisa), 157. Ayet

Bu ayet İsa'nın kelimenin tam anlamıyla ölümüne şüphe düşürür ve bunun yerine insanların tanık olduğu şeyin yalnızca bir yanılsama ya da İsa'nın yerine geçen bir ikame olduğunu ima eder. Soru şu ki: İsa öldürülmediyse, tam olarak ne oldu? Çarmıha gerilmiş gibi görünmesi nasıl sağlandı?

Bu gizeme, İsa için uzun bir ömre işaret eden bir başka Kur'an ayeti de eklenir:

“O, beşikte iken de, yaşlılığında da insanlarla konuşacak ve salihlerden (olacaktır).”Kur'an, 3. Sure (Âl-i İmran), 46. Ayet

Onun “yaşlılığına” yapılan atıf, geleneksel olarak inanılan 33 yıldan çok daha uzun bir ömrü düşündürür. Kur'an anlatısı, İsa'nın bu dünyadan ayrılışının çarmıha germeden çok sonra gerçekleştiğini ima ediyor gibidir. Belki şaşırtıcı bir şekilde, İsa'nın ölümden esirgendiğine dair bu inanç erken dönem Hristiyan metinlerinden kaynaklanmıştır.

“Gnostik” Bakış Açısı: Gizli Bir Kaçış mı?

İsa'nın çarmıhta ölmediği fikri Hristiyan ortodoksisine doğrudan bir meydan okumadır. Erken dönem Kilise konsilleri, özellikle MS 325'teki İznik Konsili, Mesih'in ilahlığı ve bedenen dirilişine olan inanç da dâhil olmak üzere belirli doktrinleri sağlamlaştırmaya çalıştı. İsa'nın ölümüne dair çelişkili anlatılar sunan, sözde “gnostik İnciller” gibi diğer metinler sapkın sayıldı ve büyük ölçüde yok edildi. Ancak 1945'te bu metinlerin kopyaları Mısır'da keşfedildi. Büyüleyici bir şekilde, keşiflerinin zamanı Kaim'in ortaya çıktığı zamana denk gelmektedir.

Kur'an iki kritik fikir ortaya koyar: İsa ölmedi, ama ölmüş gibi göründü. Bu, İsa'nın fiziksel bedeni ile ruhu arasında bir ayrılığa işaret edebilir mi? Çarmıha germe yalnızca bedeni kapsamış, ruhu ise yaşamaya devam etmiş olabilir mi? İlginçtir ki gnostik İncillerin birçoğu tam da bu fikri doğrular. Hatta bu metinler hikâye hakkında daha fazla ayrıntı ortaya koyar.

Petrus'un Vahyi'nde İsa şöyle der:

“Ağacın üzerinde sevinçli ve gülerken gördüğün kişi, yaşayan İsa'dır. Ama ellerine ve ayaklarına çivi çaktıkları bu kişi onun bedensel parçasıdır; utandırılan ikamedir, onun suretinde var olmuş olandır. Ama ona ve bana bak.”Petrus'un Vahyi, 81. Bölüm, 15-23. Ayetler

Burada “yaşayan İsa” ebedî ruh olarak anlaşılırken çarmıhtaki figür bir ikamedir, yani İsa'nın bedenini üstlenmiş biridir.

Benzer şekilde Büyük Set'in İkinci Risalesi'nde İsa'nın ruh göçü yoluyla ölümden kurtulduğu söylenir:

“Ben gerçekte değil, görünüşte öldüm; onlar tarafından utandırılmayayım diye… Çarmıhı omzunda taşıyan başkasıydı, Simun'du. Dikenli tacı başına koydukları da başkasıydı.”Büyük Set'in İkinci Risalesi

Bu pasaj, kanonik İncillerde anılan bir figür olan Kireneli Simun'u fiziksel çarmıhı taşıyan kişi olarak adlandırır. Yeni Ahit'te şöyle okuruz:

“Dışarı çıkarlarken Simun adında Kireneli bir adama rastladılar ve onu O'nun çarmıhını taşımaya zorladılar.”Kutsal Kitap, Matta Kitabı, 27. Bölüm, 32. Ayet

Simun'un yalnızca İsa'nın çarmıhını taşımakla kalmayıp çarmıha germe sırasında İsa'nın yerine geçmiş olması mümkün mü? Gnostik metinlere göre Simun'un bedeni bir ikame olarak kullanıldı, İsa'nın ruhu ise başka bir bedene geçti.

Ruh Göçü: İsa'nın Ruhu Yeni Bir Bedende mi?

Büyük Set'in İkinci Risalesi'nde İsa, kendi bedenini terk ettikten sonra başka bir bedene girmekten söz eder:

“Bedensel bir meskeni ziyaret ettim. İlk önce içinde olanı dışarı attım ve içeri girdim. Ve arkonların bütün kalabalığı tedirgin oldu. Ve arkonların bütün maddesi, yeryüzünün doğurulmuş bütün güçleriyle birlikte, karışık olduğu için Suret'in benzerliğini gördüğünde sarsıldı. Ve onun içinde olan benim, ilk önce içinde olana benzemeyen… Ve onların bütün güçlerini boyun eğdirdim. Çünkü aşağı inerken kimse beni görmedi. Çünkü şekillerimi değiştiriyor, biçimden biçime dönüşüyordum. Ve bu yüzden onların kapılarındayken onların benzerliğine büründüm. Çünkü sessizce yanlarından geçtim ve yerleri seyrediyordum; ne korktum ne utandım, çünkü lekesizdim. Ve onlarla konuşuyordum, benim olanlar aracılığıyla onlarla karışıyordum, onlara sert davrananları gayretle çiğniyor ve alevi söndürüyordum. Ve bütün bunları, yukarıdaki Baba'nın iradesiyle arzuladığımı gerçekleştirme arzum yüzünden yapıyordum.”Büyük Set'in İkinci Risalesi

Bu, modern Hristiyan için şok edici gelebilir; ancak tarihî yazıların kanıtladığı gibi bu fikirler erken dönem Hristiyan toplulukları arasında iyi biliniyor ve yaygın olarak dolaşıyordu. Örneğin Basilides İncili'yle ilgili olarak Aziz İreneus, Basilides'in İsa'nın çarmıhta ölmediğini, çarmıha gerilen kişinin aslında Kireneli Simun olduğunu öğrettiğini aktarmıştır. İreneus, Basilides'ten şu alıntıyı yapar:

“Yeryüzünde bir insan olarak göründü ve mucizeler gerçekleştirdi. Böylece kendisi acı çekmedi. Bunun yerine Kireneli Simun adında biri onun yerine çarmıhını taşımaya zorlandı. Cehaletle ve yanlışlıkla çarmıha gerilen oydu; İsa sanılsın diye onun tarafından suret değiştirilmişti. Üstelik İsa da Simun'un suretine büründü ve yanlarında durup onlara güldü.”Sapkınlıklara Karşı, İreneus

İsa'nın ruhunun bedenini terk edip başka bir bedene yerleşebileceği fikri, İsa'nın yalnızca görünüşte öldüğüne dair Kur'an anlatısıyla örtüşür. Bu aynı zamanda, dirilişin ardından İsa'nın öğrencilerine göründüğü ama tuhaf bir şekilde tanınamadığı garip olayları da açıklayabilir.

Örneğin İsa dirilişten sonra ilk kez Mecdelli Meryem'e göründüğünde, Meryem onun o olduğunu fark etmedi. Yuhanna İncili'ne göre:

“Bunun üzerine arkasına döndü ve İsa'yı orada dururken gördü, ama onun İsa olduğunu fark etmedi. İsa ona, ‘Kadın, neden ağlıyorsun? Kimi arıyorsun?’ diye sordu. Onu bahçıvan sanan Meryem, ‘Efendim, onu sen götürdüysen, nereye koyduğunu söyle, ben de onu alayım’ dedi. İsa ona, ‘Meryem’ dedi. Meryem ona dönerek Aramice, ‘Rabbuni!’ diye haykırdı.”Kutsal Kitap, Yuhanna Kitabı, 20. Bölüm, 14-16. Ayetler

Meryem, bu kadar yakından takip ettiği birini, İsa'yı neden tanımadı? Görünüşü değiştiği için mi?

Çarmıh Sonrası Görünmeler: Tanınamayan Bir İsa

Yeni Ahit'te anlatılan, İsa'nın diriliş sonrası görünmeleri geleneksel Hristiyan doktrininin merceğinden bakıldığında şaşırtıcıdır. İsa her göründüğünde takipçileri, sanki o başka biriymiş gibi onu tanımakta zorlanırlar.

Yuhanna 21'de İsa, Celile Gölü kıyısında öğrencilerine görünür, ama onu tanıyamazlar:

“Bundan sonra İsa Celile Gölü kıyısında öğrencilerine yeniden göründü.... Sabah erkenden İsa kıyıda durdu, ama öğrenciler onun İsa olduğunu fark etmediler. Onlara seslendi: “Dostlar, hiç balığınız yok mu?” “Hayır” diye cevap verdiler. O da, “Ağınızı teknenin sağ tarafına atın, biraz bulursunuz” dedi. Öyle yaptıklarında balığın çokluğundan ağı çekemez oldular. Bunun üzerine İsa'nın sevdiği öğrenci Petrus'a, “Bu Rab'dir!” dedi.Kutsal Kitap, Yuhanna Kitabı, 21. Bölüm, 1, 4-7. Ayetler
Öğrencilerden hiçbiri ona, “Sen kimsin?” diye sormaya cesaret edemedi. Onun Rab olduğunu biliyorlardı… Bu, İsa'nın ölümden dirildikten sonra öğrencilerine üçüncü kez görünüşüydü.”Kutsal Kitap, Yuhanna Kitabı, 21. Bölüm, 12-14. Ayetler

Öğrenciler, çarmıha germeden sonra kendilerine üçüncü kez göründüğünde bile sevgili öğretmenlerini tanıyamadılar. Eğer onları her gördüğünde yeni bir görünüme bürünmüyor idiyse, bu nasıl mümkün olabilirdi? İsa'nın Emmaus yolunda iki öğrenciye görünmesi gibi başka anlatılar da buna ek kanıt sunar:

“Bundan sonra Kudüs'ten kırsala doğru yürüyen takipçilerinden ikisine farklı bir biçimde göründü.”Kutsal Kitap, Markos Kitabı, 16. Bölüm, 12. Ayet

Bu anlatıda İsa'nın takipçileri, onun kimliğini fark etmeden önce bütün günü İsa ile geçirdiler.

Kanonik İncillerin ötesinde, İsa'nın tanınamaz olduğunu gösteren apokrif metinler buluruz. Bunun bir örneği Yakup'un Gizli Kitabı'dır. Bu metin, İsa'nın dirilişten bir yılı epeyce aşkın bir süre sonra öğrencilerine göründüğünü belirtir:

“Ölümden dirilişinden beş yüz elli gün sonra ona, ‘Ayrılıp bizi bıraktın mı?’ dedik. İsa, ‘Hayır, ama geldiğim yere döneceğim. Benimle gelmek istiyorsanız, gelin’ dedi.”Yakup'un Gizli Kitabı

Bu pasaj, İsa'nın dünyevi âlemden ayrılmadığını, aksine başka bir biçimde, başka bir yerde var olduğunu ve dönmek için doğru anı beklediğini ima eder. İsa'nın açıklanamayan bir diğer görünmesi Petrus'un ve Havarilerin İşleri'nde anlatılır; orada öğrenciler Lithargoel adında bir inci satıcısıyla karşılaşır ve onu uzun bir yolculukta takip ederler. Onunla hatırı sayılır bir süre geçirdikten sonra onun aslında bir inci satıcısı olmadığını keşfederler.

“Petrus'a, “Petrus!” dedi. Petrus korktu, çünkü adının Petrus olduğunu nereden biliyordu? Petrus cevap verdi... “Beni nereden tanıyorsun, çünkü adımla seslendin?” Lithargoel cevap verdi: “Sana sormak istiyorum, sana Petrus adını kim verdi?” Ona dedi ki: “Yaşayan Allah'ın oğlu İsa Mesih'ti. Bu adı bana o verdi.” O da cevap verip dedi ki: “Benim! Beni tanı, Petrus.” Onu örten giysiyi, bizim yüzümüzden kendini dönüştürdüğü giysiyi gevşetti ve bize hakikatte onun o olduğunu gösterdi.”Petrus'un ve Havarilerin İşleri

Bütün bu anlatılar, İsa'nın ruhunun çarmıha germeden kurtulduğunu ve yaşamaya devam ettiğini açıkça göstermektedir. Bununla birlikte, bedeninin çarmıha gerildiği gerçeği de ortadadır. Peki kutsal metinlerde sözü edilen, çarmıhı taşıyan ikame kimdi?

İsa'nın Benzeri Kimdi?

Markos İncili'nde İsa şöyle der:

“Kim benim öğrencim olmak isterse kendini inkâr etsin, çarmıhını yüklenip beni izlesin. Çünkü canını kurtarmak isteyen onu kaybedecek, ama benim ve İncil uğruna canını kaybeden onu kurtaracaktır.”Kutsal Kitap, Markos Kitabı, 8. Bölüm, 34-35. Ayetler

Mesih'in takipçilerinden tam olarak bunu yapan tek kişi Kireneli Simun'du. İsa'nın ihtiyaç anında onun yardımına koştu. İsa'ya bir takipçisi tarafından yardım edildiği fikri rivayetlerde de bulunur. İsa öğrencilerine aralarından hangisinin onun yerine çarmıha gerilmeye razı olacağını sorduğunda bir genç gönüllü oldu.

“Allah (c.c.) İsa'yı Kendisine yükseltmeyi dilediğinde, o, arkadaşlarını topladı. Evde havarilerden on iki adam vardı. Saçından ve başından su damlarken İsa onlara şöyle dedi: ‘Muhakkak ki aranızda, bana iman ettikten sonra on iki kez beni inkâr edecek olanlar vardır. Hanginiz benim suretimi almaya, benim yerime öldürülmeye ve benimle aynı derecede olmaya razı olur?’ Bir genç gönüllü oldu ve İsa, ‘Sensin o’ dedi.”Tefsiru'l-Kur'ani'l-Azim, İbn Ebi Hatim, s. 1110, Hadis 6232

Bu rivayet, İsa'nın arkadaşlarına onun rolünü ve mertebesini, yani bir Mehdi'nin mertebesini üstlenme fırsatı sunduğunu ima eder. Aynı temayı Kutsal Kitap'ın İncillerinde, İsa'nın kâsenin kendisinden uzaklaştırılması için dua ettiği anda da buluruz. Dikkat çekici bir şekilde, o anda onu güçlendirmek için bir melek görünür.

“Baba, istersen bu kâseyi benden uzaklaştır; yine de benim değil, senin istediğin olsun.’ Gökten bir melek ona göründü ve onu güçlendirdi.”Kutsal Kitap, Luka Kitabı, 22. Bölüm, 42-43. Ayetler

Allah İsa'nın isteğini reddeder miydi? Elbette hayır. Nitekim İsa'nın kendisi İncillerde, öldürülüp öldürülmeyeceğini seçme konusunda Allah tarafından verilmiş bir yetkiye sahip olduğunu belirtir. Şöyle der:

“Kimse canımı benden alamaz. Onu kendi isteğimle feda ediyorum. Çünkü onu istediğimde bırakmaya ve yeniden almaya yetkim var. Çünkü Babam'ın emrettiği budur.”Kutsal Kitap, Yuhanna Kitabı, 10. Bölüm, 18. Ayet

İsa henüz yeni ahdi kurma görevini tamamlamamıştı. Çarmıha germeden esirgenmek için yaptığı yakarış korkudan ya da tereddütten değil, ilahi amacını yerine getirme arzusundan doğmuştu. Bu açıdan, takipçilerinden birinin onun yerine geçmesi için yardımını istedi. Bu da ilgi çekici bir soruyu gündeme getirir: Kireneli Simun, gönüllü olan genç ya da İsa'yı güçlendiren melek olarak anılan bu gizemli ikame kimdi?

Bunu anlamak için, İsa'nın öğrenciliğinin daha derin, manevi doğasına dair bir bakış sunan İncil'deki Suret Değişimi anlatısına yöneliyoruz. Bu hikâyede İsa'nın yalnızca fiziksel bedenlerdeki öğrenciler tarafından değil, manevi yoldaşlar tarafından da takip edildiği açıkça görülür.

“Altı gün sonra İsa, Petrus'u, Yakup'u ve Yakup'un kardeşi Yuhanna'yı yanına alıp onları ayrıca yüksek bir dağa çıkardı. Orada onların önünde suret değiştirdi. Yüzü güneş gibi parladı, giysileri ışık gibi bembeyaz oldu. Tam o sırada önlerinde Musa ile İlyas göründü, İsa ile konuşuyorlardı. Petrus İsa'ya, ‘Rab, burada bulunmamız ne iyi! İstersen üç çardak kurayım: biri sana, biri Musa'ya, biri de İlyas'a’ dedi.”Kutsal Kitap, Matta Kitabı, 17. Bölüm, 1-4. Ayetler

Kısa bir an için İsa'nın öğrencileri görünmeyeni gördüler; İsa'yı Musa ve İlyas ile birlikte gerçek nur suretinde gördüler. Onların görünüşü o kadar gerçek görünüyordu ki öğrenciler onlar için çadırlar kurmak istediler. Bu, başka peygamber ruhlarının da İsa'yı takip ettiğini düşündürür. İsa'nın çarmıhtaki yerini almaya gönüllü olan genç de bu manevi yoldaşlar arasındaydı.

Bilgenin Gayesi'ne göre:

“Kutsal Kitap'ta İsa'nın çarmıhını taşıyan tek adam olarak onurlandırılan Kireneli Simun, Roma İmparatorluğu'nun parçası olmadan önce Mısır'ın bir parçası olan Kirene şehrindendi. Simun Mısır'dan Kudüs'e seyahat etti. Yusuf'un ruhu, İsa'nın çarmıhını taşımasına yardım eden bu Mısırlı adama indi. Sonra İsa ile Yusuf bedenlerini değiştirdiler; İsa'nın ruhu Simun'a girdi, ikame olan Yusuf'un ruhu ise İsa'nın bedenine girdi. İçinde Yusuf'un ruhu bulunan İsa'nın bedeni çarmıha gerildi, İsa ise Simun'un bedeni aracılığıyla kurtuldu. Böylece İsa'nın benzeri, Mısır Sahibi Yusuf'tu.”Bilgenin Gayesi, Eba Sadık, 12. Bab, s. 169

Peygamber Yusuf, İkinci Mehdi Eba Sadık'ın bir enkarnasyonuydu. Ayrıca Bilgenin Gayesi'nden, ruhlar âleminde Yusuf'un İmam Ali'nin torunu olduğunu biliyoruz. Rivayetlere göre Hz. Muhammed, İsa'nın benzerinin İmam Ali'nin bir halefi olması için dua etmişti.

“Allah'ım, ona Musa'nın sabrını ver ve onun soyunda İsa'nın benzerini kıl.”Kitabu'l-Gaybe, En-Numani, Cilt 1, s. 142-143

Çarmıha gerilen kişi hakkında Kutsal Kitap şöyle der:

“Yüksek sesle, ‘Boğazlanmış olan Kuzu; gücü, zenginliği, bilgeliği, kudreti, onuru, yüceliği ve övgüyü almaya layıktır!’ diyorlardı.”Kutsal Kitap, Vahiy Kitabı, 5. Bölüm, 12. Ayet
“Baskı gördü, acı çekti, yine de ağzını açmadı; kesime götürülen kuzu gibi, kırkıcılarının önünde sessiz duran koyun gibi ağzını açmadı.”Kutsal Kitap, İşaya Kitabı, 53. Bölüm, 7. Ayet

Ondan defalarca bir kuzu ya da bir genç olarak söz edilir.

Benzer'in diğer enkarnasyonları şunlardır:

  • Peygamber Yusuf: Küçük bir çocukken kardeşlerinin zulmüne ve hapse maruz kaldı.
  • Abdullah Haşim: Hz. Muhammed'in babası. Unvanlarından biri Zebih'tir (kurban edilen). Abdülmuttalib tarafından neredeyse kurban ediliyordu, ama bunun yerine onun yerine yüz deve kurban edildi.
  • Abdullah Radi: İmam Hüseyin'in Kerbela'da şehit edilen bebek oğlu; boğazlanan kuzuyu simgeler.
  • Kaim, Haşimoğulları'nın Genci: İmam Muhammed Bakır şöyle dedi:
“Allah'ın (c.c.) Talekan'da ne altın ne de gümüş olan bir hazinesi vardır; o, Horasan'dan 12.000 kişidir. Şiarları ‘Ahmed, Ahmed!’dir. Haşimoğulları'ndan bir genç, kırmızı bir başlıkla, boz bir katır üzerinde onlara önderlik edecektir; sanki onu Fırat'ı geçerken görüyorum. Onu duyarsanız, buz üzerinde sürünmek zorunda kalsanız bile ona uyun.”Müntehabu'l-Envari'l-Mudi'e, s. 343

Açıkça görüldüğü gibi, kurban teması onun etrafında sürekli olarak mevcuttur.

Çarmıha Germe: Günahlar İçin Bir Kefaret

Bu da önemli bir soruyu gündeme getirir: Neden bir kurban gereklidir? Hristiyanlar çarmıha germeyi insanlığın günahları için nihai kefaret eylemi olarak gördüğünden, onun daha derin anlamını kavramak çok önemlidir. Bilgenin Gayesi, çarmıha germenin gerçek önemini inceler ve onun insanlık üzerindeki etkisine ışık tutar.

Bilgenin Gayesi'nden, İmam Ahmed El-Hasan şöyle açıklamıştır:

“Çarmıha germe ve çarmıha gerilen bir fidye ve kurbandı ve dedikleri gibidir; insanlığın günahları bağışlansın diye, ama hepsi değil. Yaratılışın başlangıcından sonuna kadarki bütün günahlar da değil. Yalnızca o zamanda yaşamış olan insanların günahları. Müminlerin ve pişman olan herkesin günahları, ama suçluların günahları değil.”Bilgenin Gayesi, Eba Sadık, 13. Bab, s. 174

İnsanlığın günahları için kefaret, Yahudi kutsal metinlerinde derinden kök salmış bir kavramdır. Yom Kippur, Tevrat'ta emredildiği üzere, Başkâhin'in Kefaret Günü'nde yılda bir kez Tapınağın En Kutsal Yeri'nde bu kurbanı çok özel bir şekilde sunmakla yükümlü olduğu bir gündü:

“Harun yılda bir kez onun boynuzları üzerinde kefaret edecek. Kuşaklarınız boyunca yılda bir kez, kefaret için sunulan günah sunusunun kanıyla onun için kefaret edecek. O, Rab için en kutsal olandır.”Kutsal Kitap, Çıkış Kitabı, 30. Bölüm, 10. Ayet

Kurban, müminlerin önceki yıl boyunca birikmiş günahlarını silmek için her yıl sunulurdu. Korunum ilkesine göre enerji yaratılamaz ya da yok edilemez. Karma, evrenin ortaya konmuş enerjiyi geri döndürme mekanizmasıdır; yani eğer günah belirli bir tür enerji üretiyorsa, evrensel yasaya uygun olarak sonunda Karma olarak geri döner. Günahların bağışlanabilmesi için bir yere gitmeleri gerekir. Bir Hüccet ya da peygamber, başkalarını günahları nedeniyle karşılaşabilecekleri etkilerden kurtarmak için bu yükü üstlenebilir. Bunu güdüleyen, onların Allah'ın yaratılmışlarına olan sevgisi ve merhametidir. Yusuf'un ruhu bu kurbanı vermeyi seçti ve sonuç olarak bu döngüde bir Mehdi olarak geri dönmesine imkân veren bir mertebeye ulaştı.

Kurbanın derin önemi, onun güzel özveri eyleminde yatar. Ancak bu, Kilise'nin bugün öğrettiği gibi müminleri gelecekteki günahlardan aklamaz. İnsanlar kendi zamanları içinde eylemlerinden sorumlu tutulurlar. Nasıl ki kişi henüz işlenmemiş bir suçtan yargılanamazsa, henüz işlenmemiş bir günah için de bağışlanamaz.

Bu İlim, Hristiyanlık ile İslam Arasındaki Köprüdür

Eba Sadık'ın paylaştığı ilim, Hristiyanlık ile İslam arasında ikna edici bir köprü sunar. Onun açıklaması, yani İsa'nın ruhunun yaşamaya devam ettiği, başka birinin ise çarmıha germeye katlandığı, çarmıha germeye ve ardından gelen olaylara dair Kur'an ve Kutsal Kitap anlatılarını birleştiren hayret verici bir açıklama sunar.

İsa, tıpkı Hristiyanların inandığı gibi “dirildi” ve yeni bir bedende hayata döndü; ve tıpkı Kur'an'ın belirttiği gibi insanlarla “yaşlılığında” konuşmak üzere yaşamaya devam etti. İsa hayatı boyunca Allah ile insanlık arasındaki Beşinci Ahdi, İsrailoğulları ile değil, önceden bildirdiği gibi başka bir ulusla kurdu:

“Bu nedenle size şunu söylüyorum: Allah'ın krallığı sizden alınacak ve onun meyvesini verecek bir halka verilecektir.”Kutsal Kitap, Matta Kitabı, 21. Bölüm, 43. Ayet

Bu yeni ulus İsmailoğulları idi; bu da Allah'ın Tevrat'taki sözlerinin bir başka gerçekleşmesiydi:

“İsmail'e gelince, seni işittim: Onu mutlaka kutsayacağım; onu verimli kılacak ve sayısını çok artıracağım. O, on iki hükümdarın babası olacak ve onu büyük bir ulus yapacağım.”Kutsal Kitap, Tekvin Kitabı, 17. Bölüm, 12. Ayet

Bu değişim İslam'ın neden ortaya çıktığı yerde ortaya çıktığını açıklar. Önceki ahitler İsrailoğulları peygamberleriyle yapılmışken İsa'nın ahdi İsmailoğullarına uzandı. İbrani peygamberler dönemi sona erdi, ama Allah'ın elçileri devam etti. Bu büyüleyici açıklama, hiçbir kutsal metin onun orada bulunduğunu kaydetmemiş olsa da İsa'nın bugünkü Irak'ta, Tikrit'te yaşadığını gösteren ilginç rivayetleri de açıklar (Biharu'l-Envar, Cilt 52, s. 375). Bu rivayet, İsa'nın çarmıha germeden sonraki “kayıp yıllarına” atıfta bulunmaktadır.

İsa, ahdi, kendi soylarından bir sonraki Elçi olan Hz. Muhammed gelene kadar onun mesajına imanını koruyan yeni seçilmiş bir ulusa bahşetti. Bu geçiş, İsmailoğullarının ahdi evrensel olacak bir sonraki elçiyi neden kendi aralarından aldığını açıklar.

Bu açıklamayla bu iki büyük inanç arasındaki birlik her zamankinden daha belirgin hâle gelir. Eba Sadık'ın kavrayışları yalnızca İsa'nın hayatı ve görevine dair gizemi aydınlatmakla kalmaz, aynı zamanda Hristiyanlık ile İslam arasında daha büyük bir anlayışın yolunu da açar.

Çarmıha germe, diriliş ve İsa Mesih'in “kayıp yılları” hakkında daha fazla araştırma için Eba Sadık'ın Bilgenin Gayesi kitabını okuyun ya da The School of Divine Mysteries serisini izleyin.