Din8 dk okuma

Her Peygamber Kendisine Yakın Olanlar Tarafından Nasıl İhanete Uğradı

Metin Türkçe okunuyor

Özgün makaleyi The Divine Just State sitesinde okuyun

İnsan hayatındaki en acı deneyimlerden biri ihanettir. Ve belki de ihanetin en acı biçimi yabancılardan ya da açık düşmanlardan değil, yakınlardan, aileden, arkadaşlardan ve bir zamanlar sadakat iddia edenlerden gelenidir. Peygamberlerin ve ıslahçıların ilahi tarihinde bu tür ihanet yalnızca yaygın değildir; tekrar eden bir temadır. Aslında bu ilahi bir örüntüdür; Allah'ın seçtiklerini imtihan etme yolundaki bir sünnetullahtır.

Yazan Rukhsana Hashem

Kütüphanem

İnsan hayatındaki en acı deneyimlerden biri ihanettir. Ve belki de ihanetin en acı biçimi yabancılardan ya da açık düşmanlardan değil, yakınlardan, aileden, arkadaşlardan ve bir zamanlar sadakat iddia edenlerden gelenidir. Peygamberlerin ve ıslahçıların ilahi tarihinde bu tür ihanet yalnızca yaygın değildir; tekrar eden bir temadır. Aslında bu ilahi bir örüntüdür; Allah'ın seçtiklerini imtihan etme yolundaki bir sünnetullahtır.

Bu derin ve acı örüntüyü inceleyeceğiz. Hz. Yusuf'tan İsa'ya, beklenen İmam Mehdi'ye ve kendi zamanımızda İmam Ahmed El-Hasan'a ve Eba Sadık'a kadar bu ilahi imtihan defalarca ortaya çıkmıştır. Bu hikâyeler aracılığıyla yalnızca ihaneti değil, iman, sabır ve ilahi hikmeti de öğreniyoruz.

İnsanlık Tarihindeki İlk İhanet: Kabil ve Habil

İnsanlığın en başında bile ihanet vardı. Hz. Adem'in oğulları Kabil ve Habil Allah'a kurban sundular. Allah Habil'in kurbanını kabul edip Kabil'inkini kabul etmeyince Kabil kıskandı ve kardeşini öldürdü. Bu, insanlık tarihindeki ilk cinayetti ve aynı ailenin içinden geldi.

Kabil kardeşi Habil'e, “Haydi tarlaya gidelim” dedi. Tarladayken Kabil kardeşi Habil'e saldırıp onu öldürdü. Rab Kabil'e, “Kardeşin Habil nerede?” diye sordu. “Bilmiyorum” diye yanıtladı. “Kardeşimin bekçisi miyim ben?” Rab, “Ne yaptın?” dedi. “Dinle! Kardeşinin kanı topraktan bana sesleniyor.”Kutsal Kitap, Yaratılış Kitabı, Bölüm 4, Ayetler 8-10

Bu hikâye, iyi ile kötü, iman ile ego arasındaki mücadelenin çoğu zaman en yakın çevrelerimizde başladığını ortaya koyar. Bu, ruhun bir imtihanı ve Allah'ın adaletinin bir işaretidir.

Hz. Yusuf'un İhanete Uğraması

Hz. Yusuf'un (aleyhisselam) hikâyesi, Kur'an'daki en ayrıntılı ve en duygusal hikâyelerden biridir. Yusuf düşmanlar ya da yabancılar tarafından değil, kendi kardeşleri tarafından ihanete uğradı.

“Hani demişlerdi ki: ‘Andolsun, Yusuf ve kardeşi babamıza bizden daha sevimlidir; oysa biz güçlü bir topluluğuz. Şüphesiz babamız açık bir yanılgı içindedir.’”Kur'an, 12. Sure (Yusuf), Ayet 8

Kıskançlık ve hasetten dolayı onu bir kuyuya attılar ve babalarına onu bir kurdun yediğini söylediler.

“Yusuf'u öldürün ya da onu (uzak) bir yere atın ki babanızın ilgisi yalnızca size kalsın. Ondan sonra da salih kimseler olursunuz.”Kur'an, 12. Sure (Yusuf), Ayet 9

Bu ihanet eylemi, köle olarak satılan ve daha sonra hapse atılan Yusuf'a yıllarca acı yaşattı. Yine de bunların hepsi Allah'ın planının bir parçasıydı.

“Onu götürüp kuyunun dibine bırakmaya karar verdiklerinde ona şöyle vahyettik: ‘Andolsun, sen onlara (bir gün) onlar (kimliğini) fark etmezken bu yaptıklarını haber vereceksin.’”Kur'an, 12. Sure (Yusuf), Ayet 15

Sabır ve Allah'a tevekkül sayesinde Yusuf Mısır'da yüksek bir mevkiye yükseldi ve ailesiyle yeniden bir araya geldi. Bu hikâye bize açık bir ders verir: Yakınların ihaneti, Allah'ın seçtiklerinin yolculuğunun bir parçasıdır. Ama sonunda hakikat ve doğruluk her zaman kazanır.

İsa ve Yahuda'nın İhaneti

Hristiyan ve İslami geleneklerde İsa, en yakın havarilerinden biri olan Yahuda İskariot tarafından ihanete uğradı. Yahuda on iki havariden biriydi ve ortak kesenin sorumlusuydu. İsa'nın bütün mucizelerine tanık olmuş ve doğrudan ondan öğrenmişti. Yahuda'nın ihaneti yaşanmış en acı olaylardan biriydi. Yahuda bir miktar gümüş karşılığında İsa'yı onu öldürmek isteyenlere teslim etti.

O daha konuşurken bir kalabalık geldi; Onikiler'den biri olan Yahuda denen adam onlara öncülük ediyordu. Yahuda onu öpmek için İsa'ya yaklaştı; ama İsa ona, “Yahuda, İnsanoğlu'nu bir öpücükle mi ele veriyorsun?” diye sordu.Kutsal Kitap, Luka Kitabı, Bölüm 22, Ayetler 47-48

Mucizeler gerçekleştiren ve barışı vaaz eden İsa bile yakınındaki birinin ihanetinden kurtulamadı. Bu örüntü, Allah'ın elçilerinin hayatlarında defalarca tekrarlanır.

Hüseyin Zamanındaki İhanet

Ona onlarca değil, yüzlerce değil, binlerce mektup yazdılar. Mektup üstüne mektup geldi; sadakat vaat ediyor, biat ediyor ve kıyam ederse yanında duracaklarına yemin ediyorlardı. Onu liderleri, umutları, İmamları olarak çağırdılar. Kendilerine gelmesi için ona yalvardılar; destek, birlik ve sarsılmaz bağlılık vaat ettiler. Ama hakikat saati geldiğinde, onunla birlikte durmak her şeyi riske atmak anlamına geldiğinde, vaatleri çöktü. Mürekkeple yazılmış sözleri korkunun ve can derdinin tozunda eriyip gitti. Birer birer yüz çevirdiler. Bazıları sessizce izledi. Diğerleri düşmanlarına katıldı. Bu yalnızca terk etmek değildi. En derin türden bir ihanetti.

İmam Hüseyin Kerbela ovasında yalnızca bir avuç gerçek dostuyla, bozulmuş biatlerden doğmuş bir orduya karşı durdu. Ve yine de binlerce kişi tarafından terk edilmiş olmasına rağmen sonuna kadar sarsılmadan hakikati, onuru ve fedakârlığı savundu. İşte karşılaştığı ihanet buydu. İşte temsil ettiği büyüklük buydu.

İmam Sadık'a şu söz atfedilir: “Şiamı gerçekten ayırt etmem gerekseydi, onları sahtekârlardan başka bir şey olarak bulmazdım. Onları imtihan etmem gerekseydi, onları yalnızca mürted olarak bulurdum. Onları didik didik incelesem, binde bir kişiyle kalırdım. Onları iyice eleseydim, yalnızca gerçekten bana ait olan bir avuç kişiyle kalırdım. Onlar baştan beri minderlerde oturup ‘Biz Ali'nin Şiasıyız’ deyip duruyorlar.”Biharu'l-Envar, Allame Meclisi

Ehl-i Kitap Kaim'e Karşı Çıkıyor

İmam Sadık şöyle buyurdu: “Kaimimiz kıyam ettiğinde, insanlardan Resulullah'ın gördüğünden daha fazla zorluk görecektir.”El-Kâfi, Şeyh Küleyni, Cilt 8, s. 310

Neden böyle olsun? Çünkü Hz. Muhammed putlara tapan insanlara geldi. Onların ne bir kitabı ne de ilahi bir şeriatı vardı. Ama Kaim kıyam ettiğinde, zaten dindar olduğunu iddia eden, Kur'an'ı kendi bildikleri şekilde yorumlayan ve zaten doğru yolda olduklarına inanan insanlara gelecektir. Bu insanlar kendi din anlayışlarını kullanarak Kaim'le tartışacaklar. Onun yeni hükümlerine itiraz edecek, otoritesine meydan okuyacak ve adaletine direnecekler. İmam Bakır'ın şu sözüyle kastettiği budur:

“Kaim yeni bir emirle, yeni bir kitapla ve yeni bir hükümle kıyam edecektir. Bu, Araplara çok ağır gelecektir.”El-Kâfi, Şeyh Küleyni, Cilt 1, Hadis 377

Gerçekten de bu sözler okunurken tam şu anda yaşanmakta olan şey budur. Tarihin örüntüsü bir kez daha kendini tekrarlıyor. Gerçek ilimle amel etmeyen sözde âlimler, tıpkı öncüllerinin ondan önce gelen peygamberlere ve resullere karşı çıkması gibi, Kaim'e karşı ayaklanıyorlar. Kibirleriyle körleşmiş ve dünyevi otoritelerine hapsolmuş olarak, bu kutsal davete ve Allah'ın mübarek kulu Eba Sadık'a karşı ilahi nurdan yoksun sözde dini hükümler, fetvalar çıkarıyorlar.

Redlerini dinin diliyle örtüyorlar, ancak kalpleri Allah'tan uzaktır. Hakikatin işaretlerini tanımak yerine kendilerine fayda sağlayan kurumlara ve makamlara sarılıyor, Yüce Allah'tan korktuklarından daha çok güç kaybından korkuyorlar. Eski âlimlerin iftira ve yalanlarla insanları resullerden uzaklaştırması gibi, bu âlimler de şimdi insanları, daveti adalet, tevhid ve ilahi hikmet daveti olan Muhammed Ailesi'nin halefinden uzaklaştırıyorlar.

Dünya şahit olsun: Bu inkâr yeni değildir. Bu, hak ile batıl, ilim ile cehalet, ilahi otorite ile dünyevi hırs arasındaki kadim savaştır. Ve Allah nasıl resullerine zafer verdi ve müminlerin saflarını arındırdıysa, Kaim'ini de öyle yerleştirecek ve ona karşı ilimsiz ve hidayetsiz konuşanları ifşa edecektir.

İmam Ahmed El-Hasan'a ve Eba Sadık'a İhanet

Günümüzde pek çok kişi İmam Ahmed El-Hasan'ın kehanet edilen Yemani, İmam Mehdi'nin rehberi ve temsilcisi olduğuna inanıyor. Onunla birlikte, onun misyonunu taşıyan ve ilahi ilmin derin anlamlarını açıklayan Eba Sadık vardır. Ama tıpkı onlardan önceki peygamberler gibi onlar da yakınlarının ihanetiyle karşılaştılar.

En yürek parçalayıcı örneklerden biri, İmam Ahmed El-Hasan'ın kendi kardeşlerinden biri tarafından ihanete uğramasıdır. Bu siyasi bir düşman ya da bir yabancı değildi; onu yakından tanıyan öz kardeşiydi. Yine de ona karşı döndü. İster kibir, ister kıskançlık, isterse dünyevi arzuların baskısı yüzünden olsun, bu eylem Yusuf'un, İsa'nın ve diğer pek çoklarının hikâyesinde görülen aynı örüntüyü yankıladı.

“İmam Ahmed El-Hasan, ‘Sıtma her zaman ayaklardan gelir’ dedi. (Sıtma her zaman ayaklardan gelir), insanın her zaman yabancılardan önce yakınlarından darbe aldığı anlamına gelen bir Irak deyimidir.”Bilgenin Gayesi, Eba Sadık, Bab 30. s. 389

Bu ihanet yalnızca bir aile meselesi değildir. İlahi bir işarettir. Zamanımızda bile aynı imtihanların yaşandığını kanıtlar. Aynı sınavlar tekrarlanıyor. Ve gerçekten Allah'tan olanlar, çoğu zaman kendilerine en yakın olanlar tarafından en çok imtihan edilecektir.

Takipçilerin İmtihanı: Pek Azı Kalacak

Bir başka acı imtihan yalnızca ailenin ihaneti değil, takipçilerin terk etmesidir.

İmam Sadık şöyle buyurdu: “Kaimimiz kıyam ettiğinde… destekçilerinden o kadar azı kalacak ki hemen 313 sadık kişi bile bulamayacak.”Biharu'l-Envar, Allame Meclisi, Cilt 52, s. 223

Pek çok kişi başlangıçta, kıyamının hızlı bir başarı ya da dünyevi ödüller getireceğini düşünerek Kaim'i destekleyecek. Ancak misyonun zor olduğunu, düşmanların güçlü olduğunu ve fedakârlıkların gerektiğini gördüklerinde çekip gidecekler.

Bugün bile, bir zamanlar İmam Ahmed El-Hasan'ın ve Eba Sadık'ın davetine tabi olduğunu iddia eden pek çok kişi ayrıldı. Bazıları onlara karşı döndü, diğerleri sessiz kaldı ve birkaçı bir zamanlar destekledikleri davaya açıkça savaş açtı.

“Diğer kişilerle de görüştüm ve bazıları gerçekten de beklemediğim ihanetleri ve davranışlarıyla beni şaşırttı.”Bilgenin Gayesi, Eba Sadık, Bab 30, s. 384
“Bu dini vuran en büyük ihanetlerden biri, on ikilerden birinin dinden dönmesiydi.”Bilgenin Gayesi, Eba Sadık, Bab 37, s. 507

Reddetme, Suçlama ve İnkâr

İhanetin bir başka biçimi de asılsız suçlamadır.

İmam Bakır şöyle buyurdu: “Kaim kıyam ettiğinde insanlar, ‘Bu, Fatıma'nın soyundan değildir’ diyecekler.”Kitabu'l-Gaybe, Numani, s. 190

Bu, insanların Mehdi tam karşılarında olsa bile onun kimliğini inkâr edeceklerinin açık bir işaretidir. Onun soyunu, ilmini ve otoritesini sorgulayacaklar. Onu kucaklamak yerine ona saldıracaklar.

Bugün İmam Ahmed El-Hasan'ı ve Eba Sadık'ı inkâr edenlerde gördüğümüz budur; oysa onların misyonu inkâr edilemez delillerle, işaretlerle, ilimle ve hikmetle doludur. İnsanlar onların Ehl-i Beyt'ten olamayacaklarını ya da öğretilerinin tuhaf olduğunu iddia ediyorlar. Ama gerçek şu ki, her peygamber ve ıslahçı yeni bir şeyle geldi ve insanlar ona her zaman direndi.

İlahi İmtihanın Bir Sünneti

İmam Ali şöyle uyardı: “Allah'ın İblis'e yaptığından ibret alın; onun uzun amellerini ve yorucu çabalarını boşa çıkardı. İblis Allah'a altı bin yıl ibadet etmişti... ve bunun hepsi yalnızca bir anlık kibir yüzünden geçersiz kılındı. Öyleyse İblis'ten sonra kim, onunkine benzer bir günah işlerken Allah'tan emin olabilir? Asla. Yüce Allah, bir meleği yüzünden kovduğu bir amel sebebiyle bir insanı asla cennete sokmaz. Şüphesiz O'nun hükmü göklerin ve yerin sakinleri için bir ve aynıdır.”

Bu güçlü bir hatırlatmadır. İblis Allah'a binlerce yıl ibadet etti, ama kibri her şeyi yok etti. Benzer şekilde, kibrin veya kıskançlığın kendisini kontrol etmesine izin veren herkes, bir zamanlar hakikate hizmet etmiş olsa bile düşebilir.

İmam Ahmed El-Hasan'ın ve Eba Sadık'ın ihanete uğraması onların zayıflığının değil, sahiciliklerinin bir işaretidir. Onların peygamberlerle aynı yolda yürüdüklerinin kanıtıdır. Ve tıpkı peygamberler gibi onlar da sabır, hikmet ve merhametle karşılık verirler.

Küresel Muhalefet ve Son Duruş

Mehdi'nin misyonu yalnızca manevi değildir. Gerçek dünyada değişimi, adaleti ve yozlaşmış sistemlerin kırılmasını içerir. Bu, gerçek bir direniş olacağı anlamına gelir. Dünyevi güçler ona karşı ayaklanacak. Dini liderler, siyasi yöneticiler ve kültürel güçler ona karşı çıkacak. Ama misyon durmayacak.

İmam Ali şöyle buyurdu: “Kaim kıyam ettiğinde her ahdi bozacak, her milleti imtihana tabi tutacak ve aralarında Davud'un ve Muhammed'in hükmüyle hükmedecektir.”Biharu'l-Envar, Allame Meclisi, Cilt 52, s. 339

Mehdi âlimlerin geleneklerine ya da toplumun kurallarına uymayacak. Dünya bundan nefret etse bile ilahi şeriatı, ilahi hikmeti ve ilahi adaleti getirecek.

Hakikatin Bir Alameti Olarak İhanet

Hakikat yolu asla kolay değildir. Zorluk, yalnızlık ve ihanetle doludur. Ama aynı zamanda nur, hidayet ve zaferle de doludur. Hz. Yusuf'un ihanete uğramasından İmam Mehdi'nin reddedilmesine, İsa'nın terk edilmesinden İmam Ahmed El-Hasan'ın ve Eba Sadık'ın imtihanlarına kadar örüntü açıktır. Yakınların ihaneti bir başarısızlık değildir. İlahi bir işarettir. Samimi olanları münafıklardan ayırır. Safları arındırır ve misyonu güçlendirir.

Gerçek Kaim Eba Sadık'a tabi olanlar için ders şudur: Sebat edin. Şüphenin, korkunun veya baskının imanınızı kırmasına izin vermeyin. Hakikate en yakın olanların çoğu zaman en çok imtihan edilenler olduğunu unutmayın. Ve sonunda, tıpkı Yusuf gibi, tıpkı Muhammed gibi ve yeryüzünde yürümüş Allah'ın her salih kulu gibi, hakikatin nuru sonsuza dek parlayacak ve hakikate ihanet edenler sonsuza dek unutulacaktır.