Irak'ta Masum Bir Üyeye Şiddetli Saldırı
Metin Türkçe okunuyor
Özgün makaleyi The Divine Just State sitesinde okuyun
Iraklı Ahmedi takipçi Mushtaq Dakhil Ali Abd, inancını internette barışçıl bir şekilde ifade ettiği için HŞ milisleri tarafından kaçırıldı, 40 gün gözaltında tutuldu ve tehdit edildi. Hâkim uyardı: İnancını paylaşmaya devam etmesi ağır sonuçlar doğuracak.
Yazan Hadil El-Khouly

Yeni bir rapor, Iraklı bir vatandaş ve Ahmedi Barış ve Nur Dini üyesi olan Bay Mushtaq Dakhil Ali Abd'a karşı işlenen bir dizi ciddi insan hakları ihlalini gün yüzüne çıkarıyor. Belgelenen ihlaller arasında keyfî tutuklama, devlete bağlı güvenlik güçleri tarafından kaçırılma, 40 günlük keyfî gözaltı, zorlayıcı sorgulama ve doğrudan dinî inançlarına ve barışçıl ifadesine bağlı süregelen zulüm yer alıyor.
Bulgular, Bay Mushtaq'ın temel din özgürlüğü ve ifade özgürlüğü haklarını kullandığı için kasıtlı olarak hedef alındığını ortaya koyuyor.
3 Nisan 1979 doğumlu Bay Mushtaq Dakhil Ali Abd, Müsenna Vilayeti'nin Rumeysa İlçesi'nde yaşayan Arap kökenli bir Irak vatandaşıdır. Evli, iki çocuk babası ve kayıt dışı bir işçi olan Mushtaq, Eylül 2021'de Ahmedi Barış ve Nur Dini'ni benimsemeden önce Şii İslam'ı izliyordu.
Din değiştirmesinden bu yana Bay Mushtaq, inançlarını paylaşmak için Facebook, TikTok, YouTube ve Instagram gibi platformları kullanarak yalnızca barışçıl çevrim içi dinî erişim faaliyetlerine katıldı. Aile üyeleri de aynı dinî inancı izliyor ve destekliyor.
Rapor, Bay Mushtaq'ın temel haklarının korunmasına yönelik acil ihtiyacın altını çiziyor ve maruz kalmaya devam ettiği ihlallerin giderilmesi için uluslararası toplumu derhâl ilgilenmeye çağırıyor.
Arka Plan ve Hedef Alınma
Mart ve Nisan 2025'te Bay Mushtaq, sosyal medyada önde gelen din adamları da dahil olmak üzere Irak'ın dinî kurumlarını eleştiren gönderiler yayımladı. Bu yayınların ardından Haşdi Şabi'ye (HŞ / el-Haşd eş-Şaabi) bağlı istihbarat unsurları tarafından izlemeye alındı. HŞ istihbaratı adına hareket ettiği düşünülen bir kişi, dinî inançlarına ilgi duyuyormuş gibi yaparak sosyal medya üzerinden Bay Mushtaq ile iletişime geçti. Bu etkileşim sayesinde söz konusu kişi, Bay Mushtaq'ın çevrim içi dinî faaliyetlerine, canlı yayınlarına ve tartışma gruplarına erişim sağladı. Bu materyal daha sonra ona karşı hukuki süreç başlatmak için kullanıldı.

2 Ekim 2025'te HŞ'ye bağlı bir polis aracının Bay Mushtaq'ın evinin önünde birkaç dakika park hâlinde beklediği, onun evde olmadığını tespit ettikten sonra ayrıldığı görüldü. 6 Ekim 2025'te Bay Mushtaq, aynı kişi tarafından dinî konuları konuşma bahanesiyle bir görüşmeye davet edildi. Kararlaştırılan yere vardığında bölge, HŞ istihbaratına bağlı silahlı adamları taşıyan çok sayıda araç tarafından aniden kuşatıldı. Bay Mushtaq'ın gözleri bağlandı, kelepçelendi ve sivil giyimli silahlı adamlar tarafından zorla bir sivil araca bindirildi. O sırada herhangi bir tutuklama müzekkeresi gösterilmedi ve tutuklanma nedenleri kendisine bildirilmedi. Kişisel aracı kamuya açık bir yolda terk edilmiş hâlde bırakıldı. Daha sonra bir yargı kararına atıfta bulunulmuş olsa da tutuklamanın yapılış şekli, devlete bağlı güvenlik güçleri tarafından kaçırma niteliği taşıyordu ve temel hukuki süreç standartlarını ihlal ediyordu.
Gözaltı ve Zorlayıcı Sorgulama
Tutuklanmasının ardından Bay Mushtaq önce Divaniye'deki HŞ karargâhına götürüldü, ardından Bağdat'taki HŞ İstihbarat karargâhına nakledildi. Toplam 40 gün gözaltında tutuldu. Gözaltı süresince Bay Mushtaq, yaklaşık altı metreye üç metre boyutlarında dar bir hücrede tutuldu. Görünüşü ve dinî inançlarıyla alay edilmesi de dahil olmak üzere yıldırmaya, aşağılanmaya ve onur kırıcı muameleye maruz kaldı. Sınırlı telefon görüşmesi yapmasına izin verilse de hukuki güvencelere etkin erişimi engellendi.
Sorgulamalar yalnızca Bay Mushtaq'ın dinî inançlarına ve barışçıl ifadesine odaklandı. İnancın önderleri olan İmam Ahmed El-Hasan'a ve Eba Sadık'a olan inancı, çevrim içi dinî faaliyetleri ve Eba Sadık'ın kim olduğu hakkında sorgulandı. Sorgucular onu işkenceyle tehdit etti ve yıldırma aracı olarak kasıtlı olarak yakınlarda işkence gören diğer tutukluların seslerine maruz bıraktı. Sorgulama sırasında mezhepçi bir dil de kullanıldı. Bay Mushtaq fiziksel saldırıya uğradığını bildirmese de maruz kaldığı muamelenin toplamı ağır psikolojik sıkıntıya yol açtı.
Yargı Süreci HŞ istihbaratı tarafından ilk gözaltına alınmasının ardından Bay Mushtaq, 40 gün tutukluluğuna karar veren Kerh Birinci Soruşturma Mahkemesi'nin önüne çıkarıldı. Kendisine yöneltilen suçlama, Irak Ceza Kanunu'nun (1969 tarihli ve 111 sayılı, değişik) 372. maddesi uyarınca “sapkın bir dinî gruba katılmak” idi. 40 günlük tutukluluğun tamamlanmasının ardından Kerh Kabahatler Mahkemesi'ne çıkarıldı; burada yargısal sorgulama, tanınmış herhangi bir suç teşkil eden davranıştan ziyade yalnızca dinî inançlarına, çevrim içi barışçıl ifadesine ve dinî otoritelere yönelik eleştirilerine odaklandı. Bay Mushtaq masum olduğunu söyledi ve din özgürlüğü hakkını vurguladı.
Kabahatler Mahkemesi başlangıçta 1.000.000 Irak dinarı para cezası verdi; bu ceza daha sonra gözaltında geçirdiği süre dikkate alınarak kaldırıldı. Duruşmaya başkanlık eden hâkim, Bay Mushtaq'ı dinî inançlarını gelecekte kamuoyu önünde ifade etmesinin ağır hukuki sonuçlar doğuracağı konusunda açıkça uyardı.
Süregelen Risk
Bay Mushtaq, bildirildiğine göre yerel mahalle muhtarının sakinler hakkında bilgi vererek HŞ istihbaratıyla işbirliği yaptığı kırsal bir bölgede yaşamaya devam ediyor. Bunun sonucunda Bay Mushtaq gözetim altında kalmaya devam ediyor ve yeniden tutuklanma, misilleme ya da daha fazla kötü muamele görme konusunda ciddi bir riskle karşı karşıya. Maddi kısıtlar nedeniyle daha güvenli bir bölgeye taşınamıyor. Hukuki Değerlendirme ve Sonuç Mushtaq Dakhil Ali Abd, devlete bağlı güvenlik güçleri tarafından kaçırılmasının ardından ve etkin hukuki süreç güvenceleri olmaksızın 40 gün süreyle keyfî gözaltına maruz kaldı.
Ayrıca dinî inançlarını ve barışçıl ifadesini bastırmayı amaçlayan zorlayıcı bir sorgulamaya maruz kaldı. Tutuklanmasının, gözaltında tutulmasının ve yargı sürecinin koşulları, uluslararası insan hakları hukuku kapsamında din özgürlüğü ve ifade özgürlüğü haklarının ihlal edildiğine dair ciddi endişeler doğuruyor. Süren gözetim ve açık yargısal uyarılar, Bay Mushtaq'ı daha fazla ihlale maruz kalma riskiyle karşı karşıya bırakıyor. Uluslararası ilgi ve uygun koruma önlemleri acilen gereklidir.
Uluslararası Af Örgütü'nün Absolute Impunity: Militia Rule in Iraq (Mutlak Cezasızlık: Irak'ta Milis Yönetimi) başlıklı raporuna göre milisler yasaların üstünde faaliyet gösteriyor ve çeşitli bahanelerle tutuklamalar ve başka eylemler gerçekleştiriyor. Birbirini izleyen hükümetler, onların herhangi bir yasal çerçevenin dışında faaliyet göstermelerine izin vermiş ve bunu teşvik etmiştir; milisler işledikleri suçlardan hesap vermemiştir. Bunun sonucunda, HŞ unsurları da dahil olmak üzere bu tür milislerin süregelen etkisi, Bay Mushtaq'ı ve inancının diğer mensuplarını cezasız kalan keyfî tutuklama, gözaltı ve diğer ihlallere karşı yüksek risk altına sokuyor ve kişisel güvenliklerini ve hayatlarını ciddi şekilde tehlikeye atıyor.