Makale 5 — İsa ile Beşinci Ahit
İsa Mesih ve Beşinci Ahit: Yaşam Ekmeği, mucizeler ve öğrencilerin sınavı
Bilgenin Gayesi — Beşinci Bab
Metin Türkçe okunuyor
Olağanüstü mucizeler gerçekleştirebilen bir adam, kendi öğrencilerinin bir kısmı tarafından nasıl terk edilebildi?
İsa Mesih'in hikâyesi çoğu zaman mucizeleri, meselleri ve sevgi mesajı üzerinden anlatılır.
Ancak İnciller, sözleri rahatsız eden, tartışmalara yol açan ve bazı yoldaşlarının ondan uzaklaşmasına neden olan bir İsa'yı da sunar.
Bilgenin Gayesi'nin beşinci Babında Abdullah Haşim Eba Sadık (minhusselam), onun görevinin bu boyutuna özel bir önem verir.
Beşinci Ahit böylece imanın, müminlerin her zaman kabul etmeye hazır olmadığı öğretilerle karşı karşıya kaldığı bir aşama olarak ortaya çıkar.
1. İsa'nın gelişi ve yeni Ahit
Kitabın teolojik yapısına göre İsa, önceki Ahdin bozulmasıyla belirlenen bir dönemin sonunda ortaya çıkar.
Onun görevi, Allah ile insanlık arasındaki ilişkide yeni bir aşama açar.
O yalnızca hikmetli sözler aktarmak için gelmez.
İnsanları manevi bir otoriteyi tanımaya ve Yaratıcı'ya sadakatlerini yenilemeye çağırır.
Dolayısıyla onun tanınması meselesi hayati önem kazanır.
Kutsal Yazıları bilenler, elçiyi tanımaya zorunlu olarak en iyi hazırlanmış olanlar mıdır?
İsa'nın hikâyesi, cevabın bu kadar basit olmadığını gösterir.
2. Mucizeler: sadakati güvence altına almayan işaretler
Kitap, İsa'ya atfedilen mucizelerin önemi üzerinde durur.
Özellikle şifaları, kalabalıkların önünde gerçekleştirilen harikaları, bazı gizli gerçeklerin bilinmesini ve Lazar'ın diriltilmesini anar.
Bu işaretler İncil anlatılarında temel bir yer tutar.
İsa'nın olağanüstü görevine tanıklık ederler.
Ancak ona uyan herkesin sadakatini korumaya yetmezler.
Bu, bu Bab'ın en çarpıcı paradokslarından biridir.
Bir kişi olağanüstü olaylara nasıl tanık olup ardından daha önce Allah'ın elçisi olarak gördüğü kişiyi terk edebilir?
Kitap, imanın yalnızca hayranlığa dayanmadığını anlamaya davet eder.
İman aynı zamanda içsel bir dönüşüm de gerektirir.
3. İsa, Yaşam Ekmeği
Yuhanna'ya göre İncil'in altıncı bölümü bu Bab'da önemli bir yer tutar.
İsa orada kendini Yaşam Ekmeği olarak tanıtır.
Gerçek yaşamın maddi gıdayla sınırlı olmadığını öğretir.
Ancak sözleri ardından dinleyicilerini derinden sarsan bir biçim alır.
Kendi bedenini yemekten ve kanını içmekten söz eder.
Bu ifadeleri tamamen harfiyen anlayanlar için bu öğreti sarsıcı görünür.
Kitap özellikle bu tepkiyle ilgilenir.
İsa neden kendisine uyanların bir kısmını uzaklaştırıyormuş gibi görünen bir dil seçer?
Bu soru, manevi bilginin aktarılmasında sembolik dilin rolü üzerine düşünmeye yöneltir.
4. Elçinin sözleri bir sınava dönüştüğünde
İnciller, birçok öğrencinin bu öğretiden sonra İsa'ya uymayı bıraktığını aktarır.
Bu ayrılış büyük bir olaydır.
Mucizeler kalabalıkları çekmişti.
Ancak artık zor bir öğreti onların uzaklaşmasına yol açar.
Bilgenin Gayesi'nin bakış açısına göre bu olay, dinî bir simaya bağlılık ile onun görevine gerçek güven arasındaki bir farkı ortaya koyar.
Bir elçiye harikalar gerçekleştirirken hayran olmak nispeten kolaydır.
Kesin bildiklerimizi sorgulayan sözler söylediğinde ona uymaya devam etmek çok daha zordur.
Bu güçlük yalnızca İsa'nın öğrencilerini ilgilendirmez.
Her çağda ortaya çıkabilir.
5. Manevi bilgi harfî anlamla sınırlı değildir
Yaşam Ekmeği öğretisi temel bir soru ortaya atar: dinî sözler nasıl anlaşılmalı?
Kutsal Yazılar sıklıkla imgeler, mecazlar ve semboller kullanır.
Su arınmayı temsil edebilir.
Işık bilgiyi simgeleyebilir.
Gıda manevi bir gerçekliği çağrıştırabilir.
Dolayısıyla yalnızca harfî bir yorum, kastedilen anlamı ıskalama tehlikesi taşır.
Bilgenin Gayesi'nde bu mesele merkezî bir yer tutar.
Yazar, ilahi sözlerin anlaşılmasının görünüşlerin ötesine geçebilen bir ilim gerektirdiği fikrini savunur.
6. Bazı öğrenciler İsa'yı neden terk etti?
Bölüm, görevi boyunca İsa'ya uymuş olanların tepkilerini inceler.
Bazıları mucizelere tanık olmuştu.
Diğerleri onun öğretilerinden ya da iyiliklerinden yararlanmıştı.
Ancak hepsi onun yanında kalmadı.
Bu kopuş, inancın güdüleri üzerine düşünmeye davet eder.
Bir elçiye maddi olarak getirdikleri için mi uyulur?
Gerçekleştirdiği mucizeler için mi?
Temsil ettiği umut için mi?
Yoksa onun manevi otoritesi gerçekten tanındığı için mi?
Kitap bu soruları temel sınavlar olarak sunar.
7. Kalanların sadakati
Birçok öğrenci uzaklaşınca İsa, On İkiler'e de kalmak isteyip istemediklerini sorar.
Yuhanna İncili'nde Simun Petrus'un cevabı, İsa'nın manevi sözünün tanınmasına dayanan bir sadakati ifade eder.
Bu sahne iki tutumu karşı karşıya getirir.
Bazıları anlamadıkları için terk eder.
Diğerleri güçlüklere rağmen kalır.
Bu, soruların yasaklanması gerektiği anlamına gelmez.
Aksine, anlama arayışı hayati önemdedir.
Ancak bu olay, samimi sorgulamayı rahatsız edici görünen şeyin derhâl reddedilmesinden ayırmaya davet eder.
8. Bugünün müminleri için bir ders
Beşinci Ahit, dinî öğretilere yaklaşım biçimimizi incelemeye davet eder.
Bir sözün birkaç anlam katmanına sahip olabileceğini kabul etmeye hazır mıyız?
Yeni bir bilginin bizi miras aldığımız bazı fikirleri yeniden incelemeye zorlayabileceğini kabul edebilir miyiz?
İsa'nın hikâyesi, bir geleneğe aşinalığın her zaman onun mesajının anlaşılmasını güvence altına almadığını hatırlatır.
Kutsal metinleri bilip onların haber verdiği öğretiyi tanımamak mümkündür.
Sonuç — Elçiyi mucizelerin ötesinde tanımak
İsa ile Beşinci Ahit, imanın en derin sınavlarından birini gün ışığına çıkarır: hakikat beklentilerimizle çelişiyor göründüğünde sadık kalmak.
Mucizeler dikkati çeker.
Zor öğretiler inançları ortaya çıkarır.
Ve sadakat ilk günlerin coşkusuna indirgenemez.
İsa'nın kendini Yaşam Ekmeği olarak tanıttığını duymuş olsaydık, onun sözlerini anlamaya mı çalışırdık, yoksa onu terk edenlerle birlikte kalabalıktan mı ayrılırdık?
Bu soru, Muhammed ile Altıncı Ahdi keşfimize hazırlık yapar.