Kutsal Vasiyet

Perşembe Musibeti

Özgün başlık: The Calamity of Thursday

Peygamber Muhammed'in (O'na ve Ailesine Selam Olsun) Vasiyet'ini yazmaya karar verdiği tarihî gün ve ashabının tepkisi.

764 kelime · 4 dk okuma11 alıntıHz. Muhammed · Vasiyet · Perşembe musibeti · Tarih

Metin Türkçe okunuyor

Kütüphanem

Bir Perşembe günü, Peygamber Muhammed'in (O'na ve Ailesine Selam Olsun) vefatından yalnızca üç gün önce, son Vasiyet'ini yazmak ve Müslüman topluluk (Ümmet) için halefini resmen belirlemek üzere bir kalem ve kâğıt istedi. Ancak Sahih-i Buhari ve Sahih-i Müslim gibi başlıca Sünni kaynaklara göre, Ömer bin Hattab'ın önderliğindeki bir grup sahabe Peygamber'in isteğine karşı çıktı; onu sayıkladığıyla itham ettiler ve Vasiyet'inin kayda geçirilmesinin hikmetini sorguladılar. Bu trajik olay, sahabeler arasında Peygamber'in son istekleri konusunda önemli bir anlaşmazlığı gözler önüne serer ve İslam içindeki ayrılık işte bu anda başlamıştır.

Said bin Cübeyr, İbn Abbas'tan şöyle dediğini rivayet etti: Perşembe, ah o Perşembe günü! Sonra gözyaşları akmaya başladı; öyle ki onları yanaklarında inci dizileri gibi gördüm. O (ravi), Allah'ın Elçisinin şöyle dediğini söyledi: Bana bir levha ve hokka getirin de size bir yazı yazayım ki ondan sonra asla sapmayasınız. Dediler ki: Allah'ın Elçisi baygınlık hâlindedir.

Sahih Muslim, Muslim ibn Al-Hajjaj Al-Naysaburi, Kitap 25, Hadis 30

(Arapçada: يهجر sayıklıyor anlamındadır, baygın değil)

İbn Abbas rivayet etti: Peygamber'in ölüm vakti yaklaştığında evde bazı adamlar vardı ve aralarında Ömer bin Hattab da bulunuyordu. Peygamber dedi ki: "Yaklaşın da size bir yazı yazayım ki ondan sonra asla sapmayasınız." Ömer dedi ki: "Peygamber ağır hastadır ve sizin yanınızda Kur'an var; Allah'ın Kitabı bize yeter." Evdekiler ihtilafa düştüler ve tartıştılar. Bazıları: "Yaklaşın da Allah'ın Elçisi size bir yazı yazsın ki ondan sonra sapmayasınız" derken, bazıları da Ömer'in söylediğini söylüyordu. Peygamber'in huzurunda çok gürültü yapıp büyük bir ihtilafa düştüklerinde, onlara: "Gidin ve beni bırakın" dedi. İbn Abbas şöyle derdi: "Onların ihtilafı ve gürültüsünün Allah'ın Elçisini onlara o yazıyı yazmaktan alıkoyması büyük bir felaketti.

Sahih Al-Bukhari, Al-Bukhari, Kur'an ve Sünnet'e Sımsıkı Sarılma, Hadis No. 7366

İbn Abbas rivayet etti: Allah'ın Elçisi ölüm döşeğindeyken evde, aralarında Ömer bin Hattab'ın da bulunduğu bazı insanlar vardı. Peygamber dedi ki: “Gelin, size bir yazı yazayım ki ondan sonra sapmayasınız.” Ömer dedi ki: “Peygamber ağır hastadır ve sizin yanınızda Kur'an var; Allah'ın Kitabı bize yeter.” Evde bulunanlar ihtilafa düştüler ve kavga ettiler. Bazıları: “Yaklaşın da Peygamber size bir yazı yazsın ki ondan sonra sapmayasınız” derken, diğerleri Ömer'in dediği gibi söylüyordu. Peygamber'in huzurunda yaygara kopardıklarında Allah'ın Elçisi: “Gidin!” dedi. Ubeydullah dedi ki: İbn Abbas şöyle derdi: “Onların anlaşmazlığı ve gürültüsü yüzünden Allah'ın Elçisinin onlara o yazıyı yazmaktan alıkonulması çok talihsiz bir şeydi.”

Sahih Al-Bukhari, Al-Bukhari, Hastalar Kitabı, Hadis No. 5669

Bütün bu rivayetler, Peygamber'in Vasiyet'ini yazmak istediğini kanıtlamaktadır. Ümmetin, vefatından sonra asla sapmamaları için sımsıkı sarılacakları bir yazı yazmak istiyordu. Ancak bazı Sahabeler, onun (O'na ve Ailesine Selam Olsun) acı içinde olduğunu ve sayıkladığını bahane ederek o gün Peygamber'in Vasiyet'ini yazmasını engellemeye çalıştılar. Kur'an şöyle der:

{Elçi size ne verdiyse onu alın; sizi neden men ettiyse ondan da kaçının.}

Kur'an-ı Kerim, 59. Sure (Haşr), 7. Ayet

Peki Ömer bin Hattab: “Allah'ın kitabı bize yeter”, dediğinde, bu gerçekten doğru bir davranış mıydı? Peygamber onlardan bir yazı yazmak için kendisine yazı araçları getirmelerini istiyor, Ömer ise şöyle cevap veriyor: “Peygamber sayıklıyor”. Peygamber bir şey emrettiğinde, bu, ona iman edenler için derhal teslim olup emre uymaları gereken bir emir ve bir yükümlülüktür.

Aslında bu konuda Kur'an'ın bize ne söylediğine bakalım. Peygamber gerçekten kendi aklından mı konuşur? Ömer'in bu davranışı gerçekten doğru muydu? Kur'an'ın müminlere emrettiği şeye uydu mu?

{İnen yıldıza andolsun ki, Arkadaşınız [yani Muhammed] sapmamış ve yanılmamıştır, [kendi] hevasından da konuşmaz. O, ancak vahyedilen bir vahiydir.}

Kur'an-ı Kerim, 53. Sure (Necm), 1-4. Ayetler

{Ey iman edenler, Allah'a itaat edin ve Elçiye itaat edin ve sizden olan emir sahiplerine de.}

Kur'an-ı Kerim, 4. Sure (Nisa), 59. Ayet

{De ki: [Ey Muhammed] “Eğer Allah'ı seviyorsanız bana uyun; [böylece] Allah da sizi sevsin ve günahlarınızı bağışlasın. Çünkü Allah Bağışlayan ve Merhamet Edendir.}

Kur'an-ı Kerim, 3. Sure (Al-i İmran), 31. Ayet

{Ey iman edenler, Allah'a ve Elçisine itaat edin ve [onun emrini] işittiğiniz hâlde ondan yüz çevirmeyin}

Kur'an-ı Kerim, 8. Sure, (Enfal), 20. Ayet

{Ey iman edenler, Elçi sizi size hayat verecek şeye çağırdığında Allah'a ve Elçiye icabet edin.}

Kur'an-ı Kerim, 8. Sure, (Enfal), 24. Ayet

Bütün bu ayetler, Sahabelerin Peygamber'e itaat etmediklerinde kendilerine zulmettiklerini göstermektedir. Ömer'in Peygamber'e itiraz etmesi ve o gün onun yazmasını engellemeye çalışması kesinlikle doğru olmayan bir davranıştı. Şu ayet, onun nasıl kesinlikle hataya düştüğünü açıkça ortaya koyar:

{Allah ve Elçisi bir işe hüküm verdiğinde, inanan bir erkek ve inanan bir kadın için artık kendi işleri hakkında [ondan sonra] bir seçim hakkı yoktur. Ve kim Allah'a ve Elçisine isyan ederse, kesinlikle apaçık bir sapıklığa düşmüştür.}

Kur'an-ı Kerim, 33. Sure, (Ahzab), 36. Ayet

Ayrıca bizi cennete yaklaştıran hiçbir şeyin, Peygamber'in bize yapmamızı emrettiği şeyden başka olmadığını bildiren açık bir hadis de vardır.

Allah'ın Elçisi (O'na ve Ailesine Selam Olsun) şöyle dedi: “Sizi cennete yaklaştıran hiçbir şey yoktur ki onu yapmanızı size emretmiş olmayayım; sizi cehennem ateşine yaklaştıran hiçbir şey yoktur ki sizi ondan men etmiş olmayayım.”

Silsalat Al-Hadith Al-Sahiha, Muhammad Nasir Al-Din Al-Albani, Cilt 6, s. 863

Öyleyse buradaki soru şudur: Peygamber, yazmak istediği yazıyı ‘sapıklıktan bir koruma’ olarak nitelendirmedi mi, hani şöyle demişti: “size bir yazı yazayım ki ondan sonra asla sapmayasınız?” Sapıklıktan bir koruma olan o yazı, insanları cennete yaklaştıran bir şey değil midir?

Demek ki Peygamber onlara kendilerini cennete yaklaştıracak olanı emrediyordu; Ömer ise insanları kendilerini cehennem ateşine yaklaştıracak olana çağırıyordu.

Yakın konular hakkında