Evin Hapishanesinin Duvarları Ardında: İşkence ve Hayatta Kalmaya Dair Birinci Elden Bir Tanıklık
Metin Türkçe okunuyor
Özgün makaleyi The Divine Just State sitesinde okuyun
Bu makale, ağır koşulları ve insan hakları ihlalleriyle kötü bir şöhrete sahip olan Tahran'daki Evin Hapishanesini ele alıyor. Aralık 2022'den bu yana hapishanenin eziyetine ve baskısına maruz kalan Ahmedi Barış ve Nur Dini mensuplarının içinde bulunduğu zor durumu gözler önüne seriyor.
Yazan Hamidreza Saghari

Evin'in yüksek güvenlikli gözaltı merkezi bir kale gibi yükselir; birbirine bağlı hücreleri bir umutsuzluk labirentidir.
Tek kişilik ya da toplu hapis için olsun, her hücre baskının izlerini taşır. Mühürlenmiş giriş ve çıkışlar, hiç sönmeyen ışıklarla aydınlatılarak sürekli gözetimi sağlar. Hücre dışında hareket ederken göz bağı zorunludur; bu, istihbarat görevlilerinin dikkatli bakışlarıyla karşılaşmaya karşı alınmış bir önlemdir.
İran'ın Tahran kentinde bulunan Evin Hapishanesi, ağır koşulları ve yaygın insan hakları ihlalleriyle kötü bir şöhrete sahiptir. Siyasi mahkumları ve muhalifleri hapsetmek için kullanılan hapishane, işkence, hücre hapsi ve zorla alınan itiraflarla dolu geçmişi nedeniyle uluslararası ilgi görmüştür. İnsan hakları kuruluşlarının reform ve müdahale yönündeki sayısız çağrısına rağmen Evin Hapishanesi, İran'da baskı ve adaletsizliğin bir simgesi olmaya devam etmektedir.

Aralık 2022'de Mohammedreza Shekariyanasl, Ahmedi Barış ve Nur Dini'nin diğer 12 mensubuyla birlikte kendini Evin Hapishanesinde hapsolmuş, onun acı gerçeklerine ve eziyetine maruz kalmış halde buldu.
Günün yirmi dört saati yanan ışıkların amansız parıltısının mahkumları nasıl uykularından ve akıl sağlıklarından ettiğini anlattı. Mohammedreza, “Gözlerimiz bağlı ve azarlanarak, onurumuzdan ve insanlığımızdan yoksun bırakıldık” diye hatırlıyor.
Peki 35 yaşındaki bir yardımcı yönetmen nasıl oldu da tüm İran'ın en kötü şöhretli güvenlik hapishanelerinden birine düştü?

2019'da İran rejimi AROPL'ye karşı bir propaganda kampanyası başlattı. Hatta Ahmedi Barış ve Nur Dini hakkında bir belgesel yayımlamaya kadar vardılar. Belgeselde İran rejiminin önde gelen alimleri yer aldı ve hepsi AROPL'nin inançlarını “sapkın” olarak nitelendirdi.
2019'da İran propagandasının ardından İran hükümeti AROPL'nin üç mensubunun evlerine baskın düzenleyerek onları gözaltına aldı ve sevdiklerinin gözü önünde işkence ve dayağa maruz bıraktı. Mohammadreza da bunlardan biriydi.
Tahran'ın kalbindeki evine İranlı yetkililer tarafından baskın düzenlenmesiyle hayatı köklü bir şekilde değişti. Gözleri bağlanarak gözaltına alındı, on bir gün hücre hapsinde kaldı ve inançları hakkında amansız sorgulamalara maruz kaldı. Suçu neydi? Sosyal medyada Ahmedi Barış ve Nur Dini'nin bir mensubu olarak inancını ilan etmek.
Mohammedreza için sonuçlar ağır oldu. Memleketi Tahran'dan iki yıl sürgün cezasına çarptırıldı ve ayrılığın ıstırabı ile geleceğin belirsizliğiyle boğuşarak ailesinden uzakta yaşamaya zorlandı. Mohammedreza Shekariyanasl'ın çilesi, inanç kardeşi Mohammadreza Chitsazanmoghaddam'ın yürek burkan deneyimlerini yansıtıyor.
Babil sakini Mohammadreza Chitsazanmoghaddam da 2019'da İranlı yetkililerin dini muhalefete yönelik acımasız baskısının kurbanı oldu. Evine bir polis aracı akını gerçekleşti ve 20'den fazla görevli, travma yaşayan ailesinin gözü önünde ona şiddetli bir saldırı başlattı. “Liderliğe hakaret etmek” ve rejimin ilkelerine karşı çıkmakla suçlanarak göstermelik bir yargılamayla karşı karşıya kaldı; bu yargılama beş yıllık denetimli serbestlik cezası ve mal varlığına el konulmasıyla sonuçlandı. Geniş ailesi tarafından reddedilen ve ölümle tehdit edilen Mohammadreza, memleketinden kaçmak zorunda kaldı.
2019'daki bu gözaltılardan bu yana korku, İran'daki AROPL mensuplarının hayatlarına sinmiştir; mensuplar çoğu zaman düşüncelerini internette ifade etmekten kaçınmaktadır. Ancak topluluk buluşmaları ve mesajı dünya çapında yaymak, inançlarının temel unsurlarıdır.
Yine de cezasını tamamladıktan sonra bile Shekariyanasl'ın çilesi sürdü. Aralık 2022'de Shekariyanasl ve diğer 12 mensup, yanlarındaki 2 çocukla birlikte yolculuk ederken İstihbarat Bakanlığı tarafından durduruldu. Görevliler araçlarına ateş açtı; bu da grubun gözetim altında olduğunu düşündürüyordu. Ardından grup şiddetli bir saldırıya uğradı. Shekariyanasl daha fazla vahşete maruz kaldı. Yalnızca çocuklar için su istediği için İran İstihbarat Görevlileri, hayatına son vermek amacıyla başını bir araba lastiğinin altına soktu.

İşte o zaman kötü şöhretli Evin Hapishanesine nakledildiler; burada ağır işkenceye ve asılsız suçlamaları zorla itiraf ettirilmeye maruz kaldılar. İranlı insan hakları kuruluşu HRANA olayı haberleştirdi ve derhal serbest bırakılmalarını talep etti.
Mohammedreza Shekariyanasl, kendisinin ve diğerlerinin Evin hapishanesinde karşılaştığı korkunç koşulları anlatıyor:
“Sorgu oturumlarının sayısı kişiden kişiye değişiyordu; bazıları 30 kez ya da daha fazla sorgulandı. Bazen günde iki ya da üç oturum oluyordu; her biri saatlerce sürüyor, kahvaltı, öğle ya da akşam yemeği için ara verilmiyordu. Her oturumda önce bizi korkutmaya çalışıyorlardı. Bu işe yaramazsa, bizi kışkırtmak ve suçlayıcı ifadeler koparmak için ailemize ve arkadaşlarımıza hakaret etmeye başvuruyorlardı.”

Zorluklar ortasında dikkat çekici bir şefkat örneği olarak Mohammadreza Shekariyanasl'ın insanlığı en karanlık zamanlarda bile parladı. Gözaltı süresince, Evin Hapishanesinde bir yıl boyunca haksız yere tutulan İspanyol vatandaşı Santiago Sanches ile beklenmedik bir dostluk kurdu.
Şiddet ve yıldırma teknikleriyle AROPL mensupları, dini liderimiz Abdullah Haşim Eba Sadık'ın kendilerine eşcinsel ilişki ve livata eylemlerinde bulunmalarını emrettiğini iddia eden asılsız ifadeleri imzalamaya zorlandı. Mensuplardan Hamidreza Yousefi, mahkumların yoğun işkenceyi anlattığı dehşet verici bir deneyimi aktardı. Şöyle diyor:
“Oradaki mahkumlar bana Evin hapishanesindeki yoğun işkenceyi anlattılar; vücutlarına bira şişeleri sokuyorlarmış. Kısa bir süre sonra, benimle birlikte tutuklanan Saba adında bir kadın olan mensup kardeşlerimizden birinin çığlıklarını duyduk. Bir sorgucu, ‘Ondan hoşlanmıyorum; yoksa ona tecavüz ederdim...’ dedi.”
Mohammedreza kefaletle serbest bırakıldığında İspanyol konsolosluğuyla iletişime geçti ve bu da sonunda Sanches'in serbest bırakılmasını sağladı. Mohammedreza'nın müdahalesine minnettar olan Sanches, İspanya'dan içten bir video göndererek teşekkürünü dile getirdi. Parkta yürüyüp yeniden kazandığı özgürlüğün tadını çıkarırken İspanyol ormanlarının dingin güzelliğini göstererek “Bak” diye haykırdı.
Serbest bırakılmalarından bu yana mensuplarımızdan bazıları güvenliklerini sağlamak için ülkeyi terk etmeye çalıştı, ancak durduruldular ve Mohammad Hashem Bazarfshan da dahil olmak üzere pasaportlarına el konuldu.

Belgenin çevirisi:
Pasaport İşleri Genel Müdürlüğü,
Mohammad oğlu Bay Mohammad Hashem Bazrafshan, saygılarımızla, lütfen 14/11/41632 numarasıyla Tahran'daki Din Adamları Mahkemesine başvurunuz.
Pasaportunuza el koyduk; mahkemeden sonra onu teslim alacaksınız.
Pasaport Numarası: 52620817
İMZA - İmam Humeyni Uluslararası Havalimanı
Şu anda mensuplarımızdan 22'si sığınma arayışıyla Türkiye'ye kaçmış, ancak oradaki hükümet onları sıcak karşılamadığı için zorluklarla karşılaşmıştır. Birçoğu Edirne'de keyfi olarak gözaltına alınan 104 mümin arasındaydı. Ahmedi Barış ve Nur Dini'nin geride kalan İranlı ve Afgan müminleri ise İran'da sürekli bir korku içinde, dinlerini ve kimliklerini açıklamaktan çekinerek yaşamaktadır.