Zulüm10 dk okuma

Tayland Muhalifleri ve Rejim Eleştirmenlerini Nasıl Zulme Uğrattı

Metin Türkçe okunuyor

Özgün makaleyi The Divine Just State sitesinde okuyun

“Özgürler Ülkesi” olarak anılan Tayland, bu adı ifade özgürlüğüne yönelik baskısıyla sert gerçekliğiyle tezat oluşturan bir ülkedir.

Yazan Laure Delogne

Kütüphanem

Çoğu zaman “Özgürler Ülkesi” olarak anılan Tayland, katı hükümdara hakaret (lèse-majesté) yasaları ve ifade özgürlüğüne yönelik amansız baskısıyla bu adla tezat oluşturan sert bir gerçekliğe sahiptir. Vatandaşlara teoride görüşlerini ifade etme hakkı tanınsa da bu özgürlük, iktidardakileri eleştirmek söz konusu olduğunda sınırlıdır. Ülkede monarşi hakkında olumsuz konuşmayı yasa dışı kılan katı yasalar vardır. Vatandaşlar yalnızca görüşlerini dile getirdikleri, muhalif görüşler ifade ettikleri veya monarşiyi eleştirdikleri için hapis de dahil olmak üzere ağır cezalarla karşı karşıya kalmaktadır.

Tayland'ın 2017 Anayasası, Bölüm 2: Kral, Madde 6'ya göre:

“Kral, saygıyla tapınılan bir konumda tahta oturtulur ve ona dokunulamaz. Hiç kimse Kralı herhangi bir suçlamaya veya eyleme maruz bırakamaz.”

Hükümdara hakaret yasaları, özellikle Tayland Ceza Kanunu'nun 112. Maddesi, monarşiye yönelik her türlü eleştiriyi suç sayar ve her suç için 15 yıla kadar hapis cezası öngörür.

Uzmanlar, hükümdara hakaret yasalarının yaygın kullanımının muhalefeti bastırdığı, siyasi muhalefeti susturduğu ve ifade özgürlüğü üzerinde caydırıcı bir etki yarattığı konusunda uyardı.

Bu yasalar, yetkililere kovuşturmalarda geniş takdir yetkisi tanıyan muğlak ifadeleri nedeniyle yaygın biçimde kınanmaktadır; bu durum 2020'den bu yana aktivistler, gazeteciler ve insan hakları savunucuları dahil 270'ten fazla kişinin gözaltına alınmasına yol açmıştır. Bu endişelere ek olarak, zulmün, tutuklamaların ve hatta zorla kaybetmelerin hiçbir belgelendirme yapılmadan ve büyük bir gizlilik içinde gerçekleştiğini gösteren çeşitli raporlar bulunmaktadır. BBC'ye göre,

“Tayland hem hükümdara hakaret yasasına getirdiği çok geniş yorumlar, hem davaların gizliliği …. hem de neredeyse %100'lük mahkûmiyet oranı ve cezaların ağırlığı nedeniyle sık sık eleştirilmektedir.”

Aşağıdaki olay, Tayland'ın hükümdara hakaret yasalarının ağır sonuçlarını örneklemektedir. Vatandaşlar, yetkililerin karalayıcı saydığı kraliyet kıyafetli takvimler ve lastik ördekler sattıkları için hapse atıldı:

Tayland'ın hükümdara hakaret yasasına ve bilişim suçları yasalarına yönelik eleştirileri ele alan metin görseli. Başbakan Prayuth Chan-ocha'nın tutumundan söz ediyor.

Tayland'daki zorla kaybetmelerin endişe verici eğilimi ciddi kaygılara yol açmıştır. Al-Jazeera'ya göre, monarşiye hakaret etmekle suçlanan üç Taylandlı aktivist, Chucheep Chiwasut, Siam Theerawut ve Kritsana Thapthai, bildirildiğine göre Vietnam'da tutuklandıktan sonra ortadan kayboldu. Hem Human Rights Watch hem de Uluslararası Af Örgütü alarm vererek konuya uluslararası ilgi gösterilmesini istedi. Ancak Tayland İnsan Hakları İttifakı'nın raporlarına rağmen Tayland Başbakan Yardımcısı aktivistlerin gözaltında olduğunu reddetti ve bu da akıbetleriyle ilgili endişeleri artırdı.

Muhalif Kırmızı Gömlekliler hareketine katılımın özellikle tehlikeli olduğu ve çoğu zaman ağır misillemelere yol açtığı iyi bilinmektedir.

Sky News'in bir haberine göre, iki aktivistin cesedi Tayland'ın kuzeydoğusunda bulundu. Aralık 2018'den beri kayıp olan Phu Chana (54) ve Kasalong (47), elleri ve ayakları bağlı, yüzleri tanınmaz hâlde ve bedenleri betonla doldurulmuş olarak bulundu. İkili, askeriye karşıtı Kırmızı Gömlekliler hareketinin önde gelen monarşi karşıtı lideri Surachai Danwattananusorn ile Laos'ta görülmüştü.

ABD Dışişleri Bakanlığı'nın 2023 raporu, Tayland'ın güneyinde azınlıklara, özellikle Müslüman topluluğa yönelik süregelen zulümle ilgili endişelere dikkat çekmektedir. Bu topluluk, güvenlik güçlerinin ayrımcı muamelesinden ve etkisiz yargı sisteminden duyduğu artan hoşnutsuzluğu dile getirmiştir. Yetkililer ülkenin derin güneyinde, orduya ve polise tutukluluk öncesi gözaltının uzatılması ve arama izni olmadan arama gibi temel hakları kısıtlamaya yönelik geniş yetkiler tanıyan olağanüstü hal kararnamelerine ve sıkıyönetime başvurmaya devam etmektedir.

ABD'nin Tayland Büyükelçiliği ve Konsolosluğu, Tayland'ın en az 40 Uygur'u zulüm, zorla çalıştırma ve işkenceyle karşılaştıkları Çin'e zorla geri göndermesini kınadı. Bu eylem, Tayland'ın BM İşkenceye Karşı Sözleşme kapsamındaki yükümlülüklerini ihlal etmekte ve insan haklarına olan bağlılığıyla çelişmektedir.

Zulüm Müslüman azınlıkların ötesine geçerek Hristiyan toplulukları da kapsamaktadır. International Christian Concern'e göre Tayland'daki Vietnamlı Montagnard Hristiyanlar hem Tayland hem de Vietnam makamlarının tacizine maruz kalmaya devam etmektedir.

Tayland'daki Ahmedi Barış ve Nur Dini (AROPL), küçük olmasına rağmen tartışmalı inançları nedeniyle ciddi bir zulümle karşı karşıyadır; bu da dini baskının sayılarla değil, hem yetkililerin hem de aşırılıkçıların muhalif inançları bastırma isteğiyle belirlendiğini kanıtlamaktadır.

Genel olarak Müslümanlar Tayland nüfusunun %5-10'unu oluşturmaktadır. Tayland'daki Müslümanların önemli bir kısmı Malay kökenlidir (%18) ve dini materyallere Malay dilinde erişir. Tayland'daki etnik Malayların çoğunluğu Sünni Müslümandır ve ağırlıklı olarak Malezya sınırına yakın, nüfusun yüzde 70'inden fazlasını oluşturdukları en güney illerde yaşar. Tayland'ın bu güney bölgesi ülkenin en yoksul bölgelerinden biridir ve buradaki halk, ana dillerinde dini içeriğe erişmek için çoğu zaman “Ahmadi Religion of Peace and Light” YouTube kanalı gibi Malezya platformlarını kullanır.

Tayland'daki Ahmedi Barış ve Nur Dini topluluğuna yönelik zulüm, nüfuzlu dini şahsiyetler, özellikle de hükümetle güçlü bağlantıları olan ve Kırmızı Gömlekliler hareketine karşı çıkan önde gelen âlim Seyyid Süleyman Hüseyni nedeniyle büyük ilgi görmüştür. Endişe verici bir şekilde, AROPL üyelerinin hedef alınması, Tayland makamlarıyla güçlü bağları olan İran rejimine sadık dini şahsiyetler tarafından kışkırtılıyor gibi görünmektedir. Seyyid Süleyman Hüseyni'nin AROPL'u konu alan vaazları geniş bir kitleye ulaşmış ve diğer dini gruplar da onun izinden gitmiştir.

Din âlimleri ve gruplar tarafından yönetilen birkaç Tayca sosyal medya sayfası AROPL'a karşı çıkmaktadır; bunlar arasında güçlü bir Selefi/Vehhabi ideolojisine sahip köktendinci “Anti-Shia” grubu da vardır. Sayfalarının 11 bin takipçisi var ve AROPL inancının üyelerine karşı sürekli olarak şiddeti kışkırtıyorlar. The Anti-Shia sayfası gibi platformlar aracılığıyla yarım milyonu aşkın kişiye ulaşan bu teşhir, AROPL topluluğunu keskin bir şekilde gündemin odağına taşımıştır.

Anti-Shia Sayfası'nda, Ahmedi Barış ve Nur Dini üyeleri misyonerlik faaliyetlerine başlar başlamaz sosyal medyada onlara karşı nefret söylemi yayılmaya başladı. Videoları da önemli sayıda izlenme (600 bin izlenme) aldı; bu da Tayland'da Ahmedi Barış ve Nur Dini üyelerinin varlığından geniş çapta haberdar olunduğunu göstermektedir.

Anti Shia Sayfası şunu yazdı:

“Son Dakika!!.. Siyah Bayraklar Yemani grubu, kardeşler Cuma Namazı kılarken Pattani Merkez Camii'nin önünde Yeni Mehdi hakkında ortaya çıktı...... Bu İlin İslam Komitesi'ne, âlimlere ve öğretmenlere bildirmek isterim, lütfen kardeşlerimizi koruyun.”

Chiwit Ti Leaw U şunu yazdı:

“Neden hâlâ bekliyorsunuz, yapın şunu, bunu yapmaya nasıl cüret ederler, saldırmaya gitmeye gerek yok, gidin hemen onlara (vurun).”

Phairut Wamaedeeza şunu yazdı:

“Ahmedi Dini Malezya gibi birçok ülkede yayılıyor; büyük bir örgüt ve finansmanları var. Bu çok tehlikeli; İmam Mehdi'nin Avrupa'da zuhur ettiği fikri. Lütfen âlimleri hemen ortaya çıkıp bu konuda konuşmaya çağırıyoruz; aksi takdirde diğer ülkelerde olduğu gibi pek çok vatandaş buna inanacak.”

Safiai Madahu şunu yazdı:

“Onlara bomba atmamız lazım hahahaha.”

Pek çok Müslüman köktendinci grup, AROPL üyelerine karşı onları necis kâfirler olmakla suçlayan bir karalama kampanyası başlatan önde gelen Şii Müslüman âlim Seyyid Süleyman Hüseyni tarafından yönetilmektedir. Hüseyni vaazlarında ve Facebook ve YouTube gibi platformlardaki çevrimiçi varlığında aşırı önlemler çağrısında bulundu. Nefreti ve şiddeti kışkırttı, takipçilerini fiziksel güç kullanmaya ve sosyal boykot uygulamaya teşvik etti. En endişe verici olanı, Hüseyni'nin AROPL üyelerine zulmetmeyi dini bir yükümlülük olarak görmesi ve inancın her bir mensubunu ortadan kaldırmanın kutsal bir görev olduğunu iddia etmesidir.

Tayland'da “Hüccetü'l-İslam” olarak bilinen Seyyid Süleyman Hüseyni, MahdiTV Thai Kanalı'nda yayınlanan ve “Özel Haber: Seyyid Yemani olduğunu iddia edenlerin tehlikeli tehditleri” başlığını taşıyan bu konuşmayı Ahmedi Barış ve Nur Dini üyelerine karşı yöneltti.

Vaazın özet çevirisi:

  • Bu videoda âlim, takipçilerine Ahmedi Barış ve Nur Dini üyelerine karşı fiziksel şiddet uygulamalarını söylüyor: “Onlarla karşılaşırsanız onlara tahta sopayla vurun.”
  • Dinin üyelerinin öldürülmesini kışkırtıyor: “Dinin üyeleriyle savaşmak herkesin görevidir.”
  • Dinin üyelerine karşı nefreti ve şiddeti kışkırtıyor: “Ahmedi Barış ve Nur Dini dinin düşmanıdır.”
  • İnsanların Ahmedi Barış ve Nur Dini'nin bir üyesinin arkasında namaz kılmasını yasaklıyor ve bunu yapanın namazının geçersiz olduğunu söylüyor: “Birlikte herhangi bir dini faaliyet yapmak haramdır.”
  • Cemaatinin Ahmedi Barış ve Nur Dini üyeleriyle herhangi bir temasta bulunmasını yasaklayarak sosyal boykot dayatıyor: “Onlarla oturup gülmek ya da birlikte yemek yemek gibi hiçbir faaliyette bulunmayın; yoksa bu dalaletin günahlarına siz de ortak olursunuz.”
  • Seyyid Süleyman Hüseyni vaazını, Ahmedi dininin üyeleri tövbe edip dinden ayrılmazlarsa Allah'ın “hepsini ortadan kaldırması” için dua ederek bitiriyor.

Seyyid Süleyman Hüseyni'nin krala da bağlı olduğu iyi bilinmektedir. Tayland monarşisini desteklemesiyle bilinen ve genellikle “Sarı Gömlekliler” olarak anılan Demokrasi için Halk İttifakı (PAD) ile bağlantılar kurmuştur.

Seyyid Süleyman Hüseyni, Ahmedi Barış ve Nur Dini takipçilerine şöyle dedi: “Bana göre siz Yahudi Siyonistlerden daha kötüsünüz.”
Seyyid Süleyman Hüseyni, Ahmedi Barış ve Nur Dini takipçilerine şöyle dedi: “Bana göre siz Yahudi Siyonistlerden daha kötüsünüz.”

İşte Tayland'daki nüfuzlu Müslüman din âlimlerinin Ahmedi üyelere yönelik tehditlerine dair başka örnekler:

İran'da din eğitimi almış, İran ve Tayland hükümetleriyle çalışan bir Şeyh olan Ebu Muhammed Tamnornnark, Facebook sayfasında şunu paylaştı:

“Şu anda Yahudi Yemani'ye hizmet eden her köpeğin fotoğraflarını topluyorum; (onları) görmek isteyen kardeşler varsa bana mesaj atsın, size göndereyim.”

Tayland'daki dini takipçiler, özellikle Şii âlim Seyyid Süleyman Hüseyni ile bağlantılı olanlar, AROPL üyelerine karşı şiddeti kışkırtmak için Facebook'u kullandılar.

Facebook'taki Ölüm Tehditlerinden Örnekler:

Özet çeviri:

Saran Asmard, Alangkarn Yisen ile birlikte Ahmedi Barış ve Nur Dini takipçileri hakkında:

“Onların kafasına ateş edersem, sadece birinin, eminim hapse girmeyiz; hadi onlara Tayland'daki en nüfuzlu Şii mezhebinin biz olduğumuzu gösterelim.”

Alangkarn Yisen:

“Bunu yapmak (yani ateş etmek) benim için kolay ama izin verirse Rabbat'tan (Hamaney'i kastediyor) bir fetva (hukuki hüküm) almamız lazım.”

Saran Asmard:

“Evet doğru, çünkü öldürmek Allah'ın (c.c.) Peygambere (s.a.v.) verdiği bir hükümdür ve Şii din adamı fetva verebilir, (ve) biz de (onları) zevkle öldürürüz….”

Zulüm Vakaları

Bu YouTube videosu, Tayland'daki barışçıl Ahmedi Barış ve Nur Dini üyelerinin tutuklanmasına ait görüntüler sunmaktadır. 14 Mart 2023'te birkaç üye yalnızca inançlarını sokakta barışçıl bir şekilde ifade ettikleri için polis tarafından gözaltına alındı. Bu olay, şiddet içermeyen tutumlarına ve ifade özgürlüğü haklarına rağmen dini topluluğun karşı karşıya kaldığı süregelen zulmü gözler önüne sermektedir.

Tayland'da barışçıl Ahmedi Barış ve Nur Dini üyelerinin 14 Mart 2023'te tutuklanması
Tayland'da barışçıl Ahmedi Barış ve Nur Dini üyelerinin 14 Mart 2023'te tutuklanması

Video ayrıca Tayland'da zulme maruz kalan 47 yaşındaki Ahmedi Barış ve Nur Dini üyesi Bay Somsak Jensen'in davasını da (dk. 3:55) ele alıyor.

Sivri bir sopanın başın yan tarafında açtığı sıyrığın fotoğrafı:
Sivri bir sopanın başın yan tarafında açtığı sıyrığın fotoğrafı:

Görüntülerde anlatıldığı gibi, Ocak 2023'te Seyyid Süleyman Hüseyni'nin takipçisi olan bir grup Şii adam Bay Somsak'ın evinin önünde toplandı. Ne istediklerini görmek için kapıyı açtığında içlerinden biri aniden ileri atılıp başına sopayla vurdu ve yere yığılmasına neden oldu. İyileşmesinden sonra bile saldırı, inancın üyelerini sürekli bir korku içinde bıraktı.

Artan tehditler ve güvenlik kaygıları nedeniyle Bay Somsak, ailesiyle birlikte Tayland'dan kaçıp başka bir ülkeye sığınmak zorunda kaldı.

Bu arada polis memurları ve ulusal güvenlik güçleri, Kraliyete Hakaret Yasası'nın 112. Maddesi ile bağlantılı olarak Bay Somsak'ı aktif olarak arıyor. Bu, yalnızca Ahmedi Barış ve Nur Dini'ni uygulamanın Tayland monarşisi için bir tehdit olarak algılandığını göstermektedir.

Ekran Görüntüsündeki Mesajın Çevirisi:

“Sevgili kardeşim İdris,

Şu anda nasılsın kardeşim?

Şu anda evde Polis memuru ve Ulusal Güvenlik ile büyük bir sorunumuz var; eve geldiler ve şu anda seni soruyor ve arıyorlardı kardeşim. Seni arıyorlar ve bana şunu sordular: Kardeşin olan Bay Somsak Jehsen şu anda nerede? Çünkü şu anda yetkili, kardeşinin 112. Madde Kraliyet Kralı davasıyla ilgili olarak Ulusal Güvenlik'in huzuruna çıkmasını istiyordu; ben de neredeyse bir yıldır seninle hiçbir şekilde iletişimim olmadığını ve kardeşimin şu anda nerede olduğunu bilmediğimi söyleyerek onları geri çevirdim.

Ne oldu küçük kardeşim? Lütfen bana söyle; dininin ülkemizin Kraliyet Kralı üzerinde çok olumsuz bir etkisi olduğunu söylediler, bu ne demek? Anlamıyorum ve şu anda kendimi huzursuz hissediyorum, annem de şu anda huzursuz.

Şimdi en iyisi ne, bu mesajımı aldıysan lütfen kendine dikkat et, sağlığına dikkat et, ailene dikkat et ve en önemlisi küçük kardeşim, hiçbir sebeple Phatthalung'daki eve ve Satun İli'ne kesinlikle geri dönme; duydum ki Adnan kardeş de beni aradı ve küçük kardeşimize ne olduğunu sordu, çünkü Ulusal Güvenlik (ona) gitmiş ve seni sormuş, sana da teslim olmanı söylemesini istemiş.

Kesinlikle eve geri dönme; ve inandığın dinine ne oldu da ülkemizin Kraliyet Kralı üzerinde olumsuz bir sonuç etkisine varacak noktaya geldi?

Lütfen bana cevap ver, çok endişeliyim, Allah küçük kardeşimi korusun.

Ablan.”

Tayland'daki AROPL Zulmünün Uluslararası Belgelenmesi

Aşağıdaki makaleler, Ahmedi Barış ve Nur Dini'nin Taylandlı üyelerine yönelik zulmü belgelemiştir:

The European Times - Tayland Ahmedi Barış ve Nur Dini'ne zulmediyor. Neden?

HRWF - TAYLAND Ahmedi Barış ve Nur Dini'ne zulmediyor. Neden?

Massimo Introvigne'nin Bitter Winter çevrimiçi dergisi aracılığıyla din özgürlüğü konusundaki araştırmaları ve yayınları, Taylandlı mümin Hadee Laepankaeo'nun davasına dikkat çekmiştir. Hadee, artan tehditler ve süregelen zulüm nedeniyle Tayland'dan kaçmak zorunda kaldı. Bu dava, AROPL üyelerinin Tayland'da tipik olarak karşılaştığı tehlikeleri örneklemektedir.

Ahmedi Barış ve Nur Dini. 5. Neden Zulme Uğruyorlar?

Makale, insan hakları kuruluşlarının ve önde gelen insan hakları savunucuları ile uzmanlarının, AROPL mültecilerini zulüm veya ölümle karşı karşıya kalacakları ülkelere sınır dışı etmenin mutlak ve askıya alınamaz geri göndermeme ilkesini ihlal ettiğini vurgulayan açıklamalar yaptığını bildirdi. Bu, BM uzmanlarının Tayland da dahil olmak üzere AROPL mültecilerinin menşe ülkelerinde haklı bir zulüm korkusu bulunduğunu kabul ettiğini göstermektedir. Bu uzmanlar AROPL üyelerinin her türlü zorla geri gönderilmesini şiddetle kınadı ve hükümetleri uluslararası insan hakları yükümlülüklerine uymaya çağırdı.

Tayland'daki Ahmedi Barış ve Nur Dini üyelerinin durumunun tehlikeli olmaya devam ettiği ve AROPL mensupları için düşmanca bir ortamdan ibaret olduğu açıktır. Artan tehditler nedeniyle Tayland'dan kaçmak zorunda kalan Bay Somsak Jensen gibi bireylerin durumu, AROPL üyelerinin karşılaştığı tehlikeleri örneklemektedir. Hem devlet makamlarından hem de aşırılıkçı gruplardan şiddet, tutuklama ve zulüm tehditleriyle karşı karşıyadırlar ve din özgürlükleri ile kişisel güvenlikleri için ya çok az koruma vardır ya da hiç yoktur.

AROPL üyelerine yönelik süregelen zulüm, Tayland'ın insan haklarına ve din özgürlüğüne olan bağlılığına yönelik ağır bir suçlama niteliğindedir ve bireylerin yalnızca inançlarını ifade ettikleri için ağır cezalarla karşılaştığı bir toplumu gözler önüne sermektedir. Ülkenin baskıcı hukuki çerçevesi, özellikle de hükümdara hakaret yasaları, temel insan hakları ilkelerini ihlal etmekte, Tayland'ın kendi ilan ettiği “Özgürler Ülkesi” statüsünü alay konusu hâline getirmekte ve hükümetin kendi vatandaşlarına duyduğu küçümsemeyi açığa çıkarmaktadır.