Din5 dk okuma

Kerbela Hikâyesinden Ne Öğrenebiliriz

Metin Türkçe okunuyor

Özgün makaleyi The Divine Just State sitesinde okuyun

Tarih en trajik şekillerde tekerrür eder. İmam Hüseyin (aleyhisselam) Kerbela'da yapayalnız durup arkadaşlarının birer birer şehit edilişini izlerken, gökleri sarsan bir çığlık yükseltti: “Bana yardım edecek kimse yok mu?”

Yazan Rukhsana Hashem

Kütüphanem

İmam Hüseyin Kerbela'da yapayalnız durup arkadaşlarının birer birer şehit edilişini izlerken, gökleri sarsan bir çığlık yükseltti:

Hal min nāṣirin yanṣurunī?

“Bana yardım edecek kimse yok mu?”

Bu bir çaresizlik çığlığı değildi. Gelecek nesiller boyunca insanlığın ruhuna yöneltilmiş bir soruydu. Mesele yalnızca kılıçlar ya da askerler değildi; hakikat, adalet ve zulüm ile salah arasındaki ebedi mücadeleydi.

Tarih en trajik şekillerde tekerrür eder. Kufe halkı, biat mektuplarının mürekkebi henüz kurumamışken, sadakat fedakârlık gerektirdiğinde İmam Hüseyin'e sırtlarını döndüler. Onlar için hakikatin yanında durmanın bedeli çok yüksek hale gelmişti ve böylece onur yerine sessizliği, cesaret yerine ihaneti seçtiler.

İmam Hüseyin geriye hangi mazereti bıraktı? Yanına çocuklarını, eşini, ev halkını ve en sadık arkadaşlarını aldı; o halde onların ne mazereti olabilirdi?

Bu tekil bir olay değildir. Ondan önceki Peygamberler, Elçiler ve İmamlar da aynı akıbete uğradı: verilen ahitler, ardından bozulan ahitler.

“Kavmimden ihanet ve vefasızlıktan başka bir şey görmedim. ‘O adil bir adamdır’ diyorlar. Ama adalet kalplerine ağır geliyor.”Nehcü'l-Belağa, İmam Ali, 29. Hutbe

Bu sözler, hakikati ve adaleti savunan ama direniş, ikiyüzlülük ve terk edilmeyle karşılaşan bir liderin kederiyle yankılanır. Hakkaniyete, dürüstlüğe ve İslam'ın ilkelerine sarsılmaz bağlılığıyla tanınan İmam Ali, önderliğin, özellikle de bu önderlik insanlardan ahlaki sorumluluk talep ettiğinde, beraberinde getirdiği imtihanlardan muaf değildi.

Onun adaletini öven insanlar bile bunun sonuçlarına katlanamadılar. Onun salahını kabul ettiler, ama artık kişisel çıkarlarına hizmet etmediğinde yüz çevirdiler. Bu acı bir ironiyi ortaya koyar: Birçokları teoride adalete hayranlık duyar, ama adalet arzularına meydan okuduğunda, yanlışlarını açığa çıkardığında ya da onları daha yüksek standartlara çağırdığında tökezlerler.

İmam Ali'nin feryadı yalnızca tarihsel bir şikâyet değildir; her nesle tutulan bir aynadır. İhanet, ikiyüzlülük ve hakikat ile kişisel çıkar arasındaki mücadele yeni olgular değildir. Bunlar liderlerin en adilini bile musibete uğratmıştır ve bugün de topluluklarımızı sınamaya devam etmektedir. Onun sözleri bize, hakikatin yanında durmanın çoğu zaman yalnızlık ve zorlukla birlikte geldiğini, ama aynı zamanda adaletin hoş karşılanmadığında bile asla terk edilmemesi gerektiğini hatırlatır.

Bu sözler üzerine düşünürken, kendi hakikat ve adalet ilişkimizi incelemeye çağrılıyoruz. Adaleti işimize geldiğinde mi destekliyoruz, yoksa fedakârlık gerektirdiğinde bile onu savunuyor muyuz? Onun mirası bizi laf olsun diye söylenen sözlerin ötesine geçmeye ve onurlandırdığımızı iddia ettiğimiz değerlere göre yaşamaya teşvik eder.

Altın Buzağı: İman Sarsıldığında

Kur'an'da ve Kutsal Kitap'ta, Peygamber Musa Allah ile konuşmak için kavmini bıraktıktan sonra, onlar kendi altınlarından yapılmış sahte bir ilah olan altın bir buzağıya yöneldiler.

“Sonra onlara [ateşten] böğüren bir buzağı [heykeli] çıkardı ve dediler ki: ‘Bu sizin ilahınız ve Musa'nın ilahıdır, ama o unuttu.’”Kur'an, 20. Sure (Taha), 88. Ayet
“Gel, bize önümüzden gidecek ilahlar yap. Bizi Mısır'dan çıkaran şu Musa denen adama gelince, ona ne oldu bilmiyoruz.”Kutsal Kitap, Çıkış Kitabı, 32. Bölüm, 1. Ayet

Mucizelere kendi gözleriyle tanık oldular, gün gibi açık işaretler gördüler, ama o yokken yüz çevirdiler. Tıpkı Hüseyin'i sadakat vaatleriyle çağıran, ama kervanı geldiğinde susarak hakikat yerine güvenliği seçen Kufe halkı gibi. Musa'nın yanında durma zamanı geldiğinde, tanıdıkları, şahitlik ettikleri ve Allah'ın peygamberi dedikleri o adamın yanında sendelediler. Sabır ve güven imtihanıyla karşılaştıklarında, topuklarının üzerinde dönüp bir zamanlar takip ettiklerini iddia ettikleri kişiden uzaklaştılar.

Yahuda ve İsa: İçeriden Gelen İhanet

İsa'ya ihanet yabancılardan değil, Mesih'i gümüş karşılığında satan yakın bir arkadaşı Yahuda İskariot'tan geldi.

“Bunun üzerine Onikiler'den biri, Yahuda İskariot denen kişi başkâhinlere gidip sordu: ‘Onu size teslim edersem bana ne vermeye razısınız?’ Onlar da ona otuz gümüş saydılar.”Kutsal Kitap, Matta Kitabı, 26. Bölüm, 14-16. Ayetler

Yahuda İsa ile yakından yürüdü; O'nun ayakları dibinde öğrendi, mucizelerine birinci elden tanık oldu ve O'nunla sofrayı paylaştı. Harikaları, şifaları, gücü gördü; yine de bir avuç gümüş için O'na ihanet etti.

Bu, İmam Hüseyin'in elçisi Müslim bin Akil'i Yezid'in iltifatları karşılığında teslim eden insanlara ürkütücü derecede benzemektedir.

İmam Hüseyin bile ihanete değinmiştir:

“İnsanlar bu dünyanın kullarıdır ve din yalnızca dilleriyle söyledikleri bir şeydir. Rahat bir hayat sürdükleri sürece onu korurlar. Ama imtihan edildiklerinde gerçek inananlar azdır.”İmam Hüseyin'e atfedilmiştir; Nehcü'l-Belağa'daki İmam Ali'nin duygularını yansıtır

Eba Sadık'a Mektuplar: Modern İhanet

Çağımızda zamanımızın İmamı'na mektuplar, gözyaşları ve sadakat sözleriyle ona biat etmek yoluyla gelir. Ama adalet fedakârlık talep ettiğinde, kaç kişi gerçekten ayağa kalkar?

“Ey insanlar! Sadakatiniz zorlukta sınanır. Zulmün yükü altında feryat edersiniz, ama savaşa çağrıldığınızda tereddüt eder ve şikâyet edersiniz.”Nehcü'l-Belağa, İmam Ali, 97. Hutbe

Biat etmek, mesajı görmezden gelirken elçiyi kabul etmekten ibaret değildir. İşimize geleni seçip almak meselesi değildir. Biat, düpedüz itaat demektir. Neden? Çünkü Eba Sadık'a seslenenler bizdik. Adalet için feryat edenler bizdik. Tıpkı Kufe halkının bir zamanlar İmam Hüseyin'e yazması gibi, bugün biz de Eba Sadık'a yazdık. Çağrı bizimdi, artık sorumluluk da bizimdir.

Kaç mucize gördük? Kaç kez körler görebildi, kısırlar doğurdu ve ölüler diriltildi? Bu yeterince ikna edici değilse, o halde kim Kutsal Vasiyet'i inkâr edebilir? Kaç kişi nihai delili inkâr edebilir?

Şimdi inandığımız şeyin arkasında durmalıyız; kendimizi gerçek Kral Eba Sadık'ta eritmeliyiz.

Rüzgârdaki Yankılar

Kerbela'nın, İsa'nın ve Musa'nın ihanetleri eski hikâyeler değildir. Onlar birer uyarıdır. Sadakat imtihanı her nesilde tekrarlanır.

İmam Hüseyin mazeretlere hiç yer bırakmadı. Kerbela'ya savaşçılardan ya da siyasi stratejistlerden oluşan bir orduyla gitmedi. Yanına çocuklarını, kadınlarını, ev halkını ve en sadık arkadaşlarından oluşan küçük bir topluluğu aldı.

Bu bir askeri sefer değildi. Yaşayan bir hutbeydi. Kendisine en kıymetli olanları tehlikeye atarak örnek olarak önderlik etti — onlar için şehadet istediğinden değil, dünyaya dava haklı olduğunda hiç kimsenin ayağa kalkmak için çok genç, çok zayıf ya da çok değerli olmadığını göstermek için.

İmam Hüseyin, uyuyan bir ümmetin vicdanını uyandırmak için kanla döşenmiş bir yolda yürümeyi seçti.

Peki o halde kimin ne mazereti var?

Hüseyin altı aylık bebeğini savaş meydanına bir savaşçı olarak değil, bir şahitlik olarak getirebildiyse, biz neyi bekliyoruz?

Ali ile Fatıma'nın kızı Zeynep, ellerinde zincirler ama dilinde hakikatle Yezid'in sarayında durabildiyse, bizi hangi korku geri tutuyor?

Bizden Hüseyin gibi ölmemiz istenmedi. Bizden Yezid'in adamları gibi, hakikati görüp rahatı seçenler gibi yaşamamamız istendi.

“Bana yardım edecek kimse yok mu?” çığlığını duyup yüz çevirenler.

Bugün geçmişe çarpıcı biçimde benzeyen bir anda duruyoruz.

Bir kez daha Muhammed'in ailesinden bir davetçi aramızda duruyor: Abdullah Haşim, Eba Sadık, Kaim, ilahi emirle kıyam eden.

O kendisi için şan aramaya gelmedi, biz de kendi adlarımızı yüceltmek için toplanmadık. Bu zamanda, bu çağda tek bir nedenle geri döndük: Kutsalların En Kutsalı'nı onurlandırmak için. Krallar Kralı'na hizmet etmek için. Allah'ın seçtiğinin meşru tahtının altında ilahi, adil bir devletin temelini atmak için.

Bu yol seninle ilgili değil. Benimle ilgili değil. O'nunla ilgilidir; hakkı çalınmış, adı kendi kibriyle sarhoş olmuş bir dünya tarafından unutulmuş olanla.

Bu yolda kendi hırslarımızla değil, daha yüce bir çağrıya alçakgönüllü bir teslimiyetle yürüyoruz. Gururdan değil, bağlılıktan. Çünkü hakikat kapınıza hikâyelerde değil, etiyle kanıyla geldiğinde, geriye kalan tek soru şudur:

Artık hakikati bildiğinize göre, onunla ne yapacaksınız?

Sizden öncekiler gibi biatinizi sözlerle yazıp eylemlerle mi terk edeceksiniz? Yoksa tarihin sayfası bir kez daha çevrilmeden önce, emeklemek zorunda kalsanız bile İmamınızın yanında durmak için ayağa mı kalkacaksınız?

“Muhammed'in ailesinden Kaim'i duyarsanız, buz üzerinde emeklemek zorunda kalsanız bile ona gidin.”