Makale 21 — Şerrin Kaynağı
Şerrin Kaynağı: Allah neden acıya ve adaletsizliğe izin verir?
Bilgenin Gayesi — Yirmi Birinci Bab
Metin Türkçe okunuyor
Allah iyiyse, dünya neden bu kadar şiddet, acı ve adaletsizlik barındırıyor?
Bu soru felsefe ve dinler tarihi boyunca sürüp gelmiştir.
Bilgenin Gayesi'nin yirmi birinci Babında Abdullah Haşim Eba Sadık (minhusselam), Ahmed El-Hasan'ın öğretilerinden hareketle şer sorununu inceler.
Adaletsiz bir dünyada adil bir Allah
Bölüm Allah'ı adaletin, özgürlüğün ve hayrın kaynağı olarak sunar.
Ancak madde dünyasına çoğu zaman bunlara zıt gerçeklikler hâkim görünür: zulüm, şiddet, yoksulluk ve çatışmalar.
Bu çelişki nasıl açıklanabilir?
Eser, ilahi irade ile madde dünyasının kusurlu düzeni arasında bir ayrım önerir.
Bu düşünceyi İblis ve fiziksel yaratılışla ilgili önceki öğretilere bağlar.
Şerrin kaynağı olarak cehalet
Bölüm cehaleti düşüncesinin merkezine yerleştirir.
Bu bakış açısına göre şer yalnızca açıkça düşmanca bir niyetten doğmaz.
Hakikatin, otoritenin, adaletin ve eylemlerimizin sonuçlarının yanlış anlaşılmasından da kaynaklanabilir.
Cehalet, kibirle birleştiğinde özellikle tehlikeli hâle gelir.
Haklı olduğuna inanmış bir kişi, kendini erdemli sayarken adaletsizlikler yapabilir.
Özgürlük ve sorumluluk
Eser, insan özgürlüğünün rolü üzerine düşünmeye davet eder.
İnsanlar adaletle davranmayı ya da başkalarına zulmetmeyi seçebilir.
Bilgiyi arayabilir ya da önyargılarına bağlı kalabilirler.
Dolayısıyla insanın sorumluluğu, şerrin açıklanmasında merkezi bir yer tutar.
Bu düşünce, her acıyı kişisel bir kusurun doğrudan sonucu olarak görmekten kaçınır.
Adalete giden yol olarak bilgi
Cehalet şerri besliyorsa, bilgi arayışı ruhani bir sorumluluk hâline gelir.
Mesele yalnızca bilgi biriktirmek değildir.
Aynı zamanda hatalarını kabul etmeyi, nefsine hâkim olmayı ve başkalarının ihtiyaçlarını anlamayı öğrenmek gerekir.
Sonuç — Şer cehaletle mi başlar?
Yirmi birinci Bab şerri maddi yaratılışla, özgürlükle ve cehaletle bağlantılı bir mesele olarak sunar.
Peki ya daha adil bir dünyaya doğru atılacak ilk adımlardan biri kendi bilgimizin sınırlarını kabul etmekse?