İsrailli Bu Ortodoks Yahudi Mehdi'ye Katılmak İçin Hahamını Bıraktı
Metin Türkçe okunuyor
Özgün makaleyi The Divine Just State sitesinde okuyun
Onlarca yıllık arayışın ardından Webb House'taki Abdullah Haşim'in topluluğuna katılmak için Kudüs'ü terk eden 48 yaşındaki İsrailli Ortodoks Yahudi Aharon Danin ile özel bir röportaj.
Yazan Caroline Hoeren

Bu Divine Just State özel röportajında, onlarca yıllık dini arayışın ardından Kudüs'teki Yahudi topluluğunu geride bırakan 48 yaşındaki İsrailli Ortodoks Yahudi Aharon Danin ile sohbet ediyoruz. Geleneksel bir Yahudi aile hayatı içinde geçen çocukluğundan Hasidik hac yolculuğuna ve nihayet çevrimiçi tartışmaların ve Eba Sadık'ın öğretilerinin etkisiyle beklenmedik bir manevi dönüşe uzanan hikâyesini Aharon çarpıcı bir dürüstlükle paylaşıyor. Bu, onun kendi sözleriyle anlatımıdır.
Lütfen okuyucularımıza kendinizi kısaca tanıtır mısınız?
Adım Aharon Danin. 48 yaşındayım, İsrail vatandaşıyım, evliyim ve beş çocuk babasıyım. Son 24 yıldır Ortodoks Yahudi bir hayat sürüyorum. Annem ve babam gibi ben de İsrail'de doğdum. Büyükannem ve büyükbabam İsrail'in kurulduğu 1948 yılında Yemen'den geldiler.
Hayatımın büyük bölümünde ailemle birlikte Kudüs'teki dindar bir Yahudi topluluğunun içinde yaşadım. Birkaç yıl da her şeyin paylaşıldığı bir Yahudi topluluğu olan bir kibbutzda yaşadım. Bir dönem Megasher (arabulucu) olarak eğitim aldım ve İsrail Başhahamlığı'ndan sertifika aldım.
Peki büyürken her zaman dindar mıydınız?
Büyükbabam Aşdod bölgesinde oldukça ünlü bir hahamdı, bu yüzden ailem gelenekseldi. Dini bir okula gittim, küçükken Şabat'ta sinagoga giderdim. Ancak İsrail oldukça laik bir devlettir ve birçok insan dindar değildir. Yani geleneksel bir aileydik, ama 16 yaşındayken dindar bir hayat yaşamak istemedim. Sadece çevremdeki herkes gibi laik olmak istiyordum.
Bir süre laik bir hayat yaşadım. Ama sonra zorunlu askerlik hizmetine gittim ve sonrasında bir şeylerin eksik olduğunu, hayatımda Tanrı'ya ihtiyacım olduğunu hissettim. Bir yanda bu dünyayı istediğimi, ama öte yanda içimde kendini ifade etmek isteyen çok fazla maneviyat olduğunu hissediyordum. Bu dünyadan o kadar hayal kırıklığına uğramıştım ki hayatımı değiştirdim. Geriye dönüp baktığımda, Tanrı'nın bu dünyayı sevmemem için bana yardım ettiğini düşünüyorum. Kararımı verdim; Aşdod'u ve ailemi bırakıp Kudüs'te yaşamaya ve dindar bir hayata başlamaya gittim. Her şeyi bırakıp hayatımı Haşem'e (Tanrı'ya) adamaya, O'nun kulu olmaya karar verdim. İşte o zaman Ortodoks Yahudiliği gerçekten uygulamaya başladım. Bütün Yahudi ritüellerini uygulamaya, günde üç kez dua etmeye ve bütün gün ders çalışmaya başladım; sırf hayatımı Tanrı'ya adamak için.

Peki bir Ortodoks Yahudi olarak dininizi nasıl yaşıyordunuz? Ve sonunda inancınızı sorgulamanıza ne yol açtı?
26 yaşında evlendim ve o zaman zaten daha dindardım ve Kudüs'te yaşıyordum. Tanrı arayışımda Yahudiliğin Breslov Hasidik hareketine katıldım ve Kudüs'te bir Hasidik topluluğa dahil oldum. Bağış toplanmasına yardım ettim ve şehrin kalbindeki sinagoga gittim. Yaşadığım toplulukta kadınlar ve erkekler ayrıydı. Ayrı okullara gidiyorlardı ve son 24 yıldır akrabam olmayan hiçbir kadınla konuşmadım. İlginç bir şekilde, Hasidik inancın özü kendi zamanının Musa'sını aramaktır; şimdi biliyorum ki bu, “zamanının İmamı'nı bulmak” ile aynı şeydir. O zamandan beri de kendi Musa'mı arıyordum.
Takip ettiğim haham iyi bir insandı ve topluluğunu gerçekten önemsiyordu. Ama onu 20 yıldan fazla takip ettim ve ancak bir yere kadar gidebildim. Çok salih bir insan olmaya çalışıyordum ama yine de hiçbir şey hissedemiyordum. Ritüelleri yerine getiriyordum, ama hâlâ aynı insan olduğumu hissediyordum. Bir şey değişmiyordu. Düşüncelerim temiz değildi ve hâlâ bu dünyadan bir şeyler arıyordum. Çevre yüzünden asla gerçekten temiz olamıyordum — etrafımdaki herkes düşük bir frekanstaydı. Hepsi açgözlüydü, anlıyor musunuz? Ve herkes dindar gibi görünüyor ama bir oyun oynuyordu.
Tanrı ile gerçek bir bağ kuramıyordum ve her zaman güçlü bir iman sürdüremediğim için öfkeliydim. Sanki dışarıdan içeriye bakıyordum. Ayrıca bir üstada, beni eğitebilecek ve bana rehberlik edebilecek bir lidere ihtiyacım olduğuna inanıyordum. Bunu hahamımla yaşayamadım. Onunla sadece birkaç kez görüştüm. 20 yıldan fazla ona inandım, ama ileriye doğru hiçbir şeyin geldiğini görmedim. İşler sadece daha da kötüleşiyordu.
Bu yüzden son iki yılda ailem toplulukla hâlâ çok iç içeydi, ama ben giderek daha fazla evde kaldım ve kendimi geri çektim. Bir insan olarak kırılmıştım. Hakikati hiçbir yerde bulamıyordum. Şöyle düşünüyordum: Neler oluyor? Bu dünyada hiçbir yerde hakikat yok.
Peki sonunda hakikati nasıl buldunuz ve dininizi nasıl değiştirdiniz?
İsrail'deki son savaşın ardından kendimi soyutladım ve sosyal medyada çok zaman geçirdim. Din hakkında daha fazla bilgi arıyordum ve Tanrı'yı arıyordum. TikTok'ta Yeşua (İsa) hakkında konuşan bir hahama rastladım ve ilk kez bir haham onun hakkında kötü konuşmuyordu. Tarafsızdı. Genellikle Yahudi topluluğunda kimse ondan söz etmez. İnsanlara İsa hakkında konuşmamaları ya da soru sormamaları söylenir; aksi takdirde şüpheli sayılırlar.
Hristiyanlığı daha iyi anladıktan sonra hahamlarımın birçok konuda yanıldığını fark ettim. Onlara İsa hakkında soru bile soramıyorsam, bu ne tür bir hakikattir? Hahama yakın insanlar birinin İsa hakkında soru sorduğunu duysalar bile, o kişinin işi biter. Bu yüzden sessiz kaldım ve Yeni Ahit'i okudum ve İsa'nın söylediği her şeyi güzel buldum.
24 yaşında dindar olduğumdan beri Maşiah'ı (Mesih'i) bekliyordum. Bu yüzden Maşiah'ın Yahudilere geldiğini ve onların onu reddettiğini ve tövbe etmeleri gerektiğini, aksi takdirde Maşiah'ın gelmeyeceğini fark ettiğimde, hatalarını bile bilmiyorlarsa ve hahamlar onlara bunu öğretmiyorsa nasıl tövbe edebileceklerini merak ettim. Bu 2000 yıl önce oldu. Neden şimdi basitçe şunu söyleyemiyorlar: Peygamberini reddederek hata yaptık. Artık ona inanıyoruz.
Aslında Tanrı'ya inanan pek çok insan olduğunu, yalnızca Yahudilerin değil, anlamaya başladım. Biz Yahudiler hem Hristiyanlardan hem de Müslümanlardan yalıtılmışız. Onların inançları hakkında hiçbir şey bilmiyoruz. Bu duvarları yıkmak istedim. Bu duvarların ardında hakikat olduğunu hissettim. Bu nihai hakikat değil, ama kavramın Tanrı'dan geldiğini anladım. Rabbimin Yeşua'ya verdiği bütün yüceliği gördüm — pek çok kilise ve ona hayranlık duyan pek çok insan var.
Bu yüzden Tanrı'ya bana rehberlik etmesi ve yardım etmesi için dua ettim, çünkü sadece Tanrı'yı memnun etmek istiyorum. O'nun bana bakmasını ve memnun olmasını istedim. Tek istediğim buydu. Zengin olmaya ihtiyacım yoktu; hiçbir şeye ihtiyacım yoktu. Sadece Tanrı'nın memnun olmasını istedim.


Bu davetten ve Eba Sadık'tan nasıl haberdar oldunuz?
Hristiyanlık ve Yahudilik hakkında çok sayıda tartışma videosu ve podcast izlemeye başladım. Sonra The Mahdi Has Appeared YouTube kanalında Eba Sadık'ın konuştuğu bir bölüme rastladım. Gece saat 2'ye kadar bölüm bölüm izledim. Kalbimi fethetti — muhteşemdi. Dâhiceydi. Şöyle düşündüm: Bu sevimli adam kim? Bu güzel adam kim?
Sözleriyle beni yavaş yavaş kendine çekti ve izlemeyi bırakamadım. Söylediği her şeyi kabul edebiliyordum. Onu dinlemek eve dönmek gibiydi. Bu davetteki her şey mantıklıdır. Yahudilere ya da Hristiyanlara karşı değildir — herkes için bir kazançtır. Sadece ona inanmam gerekiyordu.
Şunu anlamalısınız: İsrail'de Yahudiler Arapları düşman olarak görür. Hiçbir Yahudi İslam'da bir şey olabileceğine inanmaz. Bana gülümsemek ve İslam'ı anlatmak isteyen bir Arapla hiç karşılaşmadım. Ama şimdi İslam'ı tanıdığımda, gerçek İslam'ı tanıdım. Daha önce hiçbir şey bilmiyordum — “İslam” kelimesinin ne anlama geldiğini bile.
Muhammed'e inanabilmemin tek yolu bu davetti. İslam'ı İmam'dan duymak, dini olması gerektiği gibi duyan bir bebek olmak gibiydi. Saftı. Onu yuttum ve tadını çıkardım. Muhammed'i ve Muhammed'in ailesini Eba Sadık'ın sözlerinden öğrendim ve onları sevdim. Sünni değildim, bu yüzden benim için apaçıktı: Peygamberin bir ailesi var ve onları seviyor. Musa'nın bir ailesi varsa, elbette onları sever ve biz de onları sevmeliyiz.

Eba Sadık'a baktım ve şöyle düşündüm: Onun gibi olmak istiyorum. Onun kendi halkı için yaptığını ben de kendi halkım için yapmak istiyorum. Bütün dinler hakkında insanların anlayabileceği bir şekilde konuşmak istiyorum. Herkesle iletişim kurmak istiyorum. Eğer Yahudiysem ve bir elçiysem, herkesle konuşmam gerekir, değil mi? Sadece Yahudilerle değil. O bunu yaptı ve ben de böyle olmak istedim. Eba Sadık'ın Allah'ı sevme biçimini, samimiyetini, inançlarını yaşama biçimini seviyorum. O sadece konuşmuyor.
Ayrıca takip ettiğim hahamın hiçbir zaman bir iddiada bulunmadığını fark ettim. Hiçbir zaman “Ben zamanımın Musa'sıyım” demedi. Biz onun öyle olduğunu varsaydık; onu biz atadık. Böylece hahamımın bunu iddia etmediğini anladım — çünkü o değildi. Zamanın elçisi olandan başka kimse bunu iddia edemez. Belki zeki bir adamdı — ama zamanın elçisi değildi.
Bu yüzden kendime şöyle dedim: Aharon, neler olduğunu bilmiyorsun, ama kalbinin sesini dinlemelisin. Eba Sadık ile tanışmalısın. O, bana yeniden zamanımızın Musa'sına inandırıyor. Paslanmış olan imanımı yeniden canlandırdı.
Sonra yıllık hac yolculuğumuzun zamanı geldi. Hasidik Yahudiler olarak her yıl Ukrayna'ya gideriz. Ama bunun yerine zamanımın Musa'sına hac yolculuğu yapmak istediğime karar verdim. Davet Ekibi (Outreach) ile iletişime geçtim ve onlara Eba Sadık'ın etrafındaki topluluğa katılmak istediğimi söyledim. Ailem beni ciddiye almadı. Gerçekten gideceğimi düşünmediler. Ama gittim. Ve şimdi buradayım, zamanımın İmamı'nın yanında.

Webb House'ta Eba Sadık'ın topluluğuna katılmak nasıldı ve ilk günleriniz nasıl geçti?
Hayatımda hiç Yahudi olmayan bir arkadaşım olmadı. Bir benzin istasyonu ya da dükkân dışında Araplarla hiç konuşmadım. Ama burada Mısırlılarla, Ürdünlülerle, Filistinlilerle tanıştım — ve onlar benim gerçek ailem. Beni öz kardeşlerimden daha çok seviyorlar. İnanılmaz. Kan bağım olan ailem benim için ölmezken, onlar benim için ölürler.
Buradaki topluluk çok güzel. Topluluk bana herkesin her şeyi paylaştığı bir Yahudi topluluğu olan kibbutzu hatırlatıyor. Bugün İsrail'de hâlâ aktif olarak bu şekilde yaşayan kibbutz kaldığını sanmıyorum. Ama siz kibbutz yaşam tarzını gerçekten yaşıyorsunuz.
Bir arı kovanı gibisiniz. Herkes kardeşine, kendisine söylendiği için değil, istediği için bakıyor. Burada olmayı seviyorum ve Allah'tan beni Eba Sadık ve arkadaşları gibi kılmasını diliyorum.